๔๙
๑) การละเมิดอานาจศาลทางแพ่ง (Civil Contempt)
การละเมิดอานาจศาลทางแพ่ง หมายถึงการขัดขืนคาสั่งของศาลในคดีแพ่ง ซึ่งคาสั่งนั้นศาลได้สั่งไปเพื่อ
ประโยชน์ของคู่ความฝ่ายตรงข้ามในคดี แต่ตัวคู่ความที่ศาลสั่งกลับขัดขืนไม่ยอมกระทาการตามคาสั่งนั้น ๆ๑๐๓
วัตถุประสงค์หลักของการละเมิดอานาจศาลในทางแพ่งจึงเป็นการเยียวยาคู่ความอีกฝ่ายหนึ่งที่ต้องเสียหายจากการ
ไม่ปฏิบัติตามคาสั่งของศาล
๒) การละเมิดอานาจศาลทางอาญา (Criminal Contempt)
การละเมิดอานาจศาลทางอาญา หมายถึงกรณีที่มีการกระทาการอันเป็นปรปักษ์ต่อศักดิ์ศรี และอานาจ
ศาล หรือกระทาต่อชื่อเสียงของผู้พิพากษาผู้พิจารณาความในคดี และผลแห่งการกระทาการนั้นทาให้ศาลเสื่อมเสีย
ชื่อเสียง๑๐๔ ซึ่งการละเมิดอานาจศาลประเภทนี้เป็นกรณีที่ผู้เสียหายคือรัฐ ดังนั้น วัตถุประสงค์ของการสั่งละเมิด
อานาจศาลในคดีดังกล่าวจึงเป็นการลงโทษคู่ความ
อันที่จริงการละเมิดอานาจศาลทางอาญานั้นอาจเกิดขึ้นได้ทั้งในคดีแพ่งและคดีอาญา สาระสาคัญในการ
วินิจฉัยว่าการกระทาดังกล่าวเป็นการละเมิดอานาจศาลทางแพ่งหรือทางอาญาจึงอยู่ที่ว่าการกระทานั้นผู้กระทาได้
กระทาให้เกิดความเสียหายแก่คู่ความหรือกระทาต่อศาล หากเป็นการกระทาที่เป็นปฏิปักษ์ต่อศาลการละเมิด
อานาจศาลดังกล่าวย่อมเป็นการละเมิดอานาจศาลในทางอาญา
ในบางกรณี ความแตกต่างระหว่างการละเมิด อานาจศาลในทางอาญาและการละเมิดอานาจศาลในทาง
แพ่ ง ไม่ ชั ด เจนนั ก การกระท าบางอย่ า งอาจเข้ า ลั ก ษณะเป็ น ละเมิ ด อ านาจศาลทั้ ง ทางแพ่ ง และทางอาญา
ข้อพิจ ารณาในการวินิ จ ฉัย อยู่ ที่วัตถุป ระสงค์ในการใช้อ านาจลงโทษของศาลเอง โดยทั่ว ไปหากการลงโทษมี
วัตถุประ��งค์สาคัญเพื่อรักษาไว้ซึ่งศั กดิ์ศรีของศาล การละเมิดอานาจศาลนั้นก็เป็นการละเมิดในทางอาญา แต่ถ้า
หากว่าการลงโทษเป็นไปเพื่อการบังคับตามสิทธิหรือเพื่อการเยียวยาแก้ไขในทางแพ่ง ก็จะถือว่าการกระทานั้นเป็น
การละเมิดในทางแพ่ง๑๐๕
๓.๓.๕ การละเมิดอานาจศาลของสื่อมวลชน (Contempt of the Press)
แม้สหรัฐอเมริกาจะมีแนวความคิดในเรื่องการคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพของสื่อมวลชนโดยมีรากฐานมา
จากเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น ดังปรากฏอยู่ในรัฐธรรมนูญของสหรัฐอเมริกา ซึ่งมีการบัญญัติเรื่องดังกล่าว
ไว้ใน First Amendment มีใจความว่า "สภาคองเกรสไม่สามารถผ่านกฎหมายที่ขั ดต่อเสรีภาพในการนับถือ
ศาสนา เสรีภาพในการแสดงออก เสรีภาพของสื่อมวลชน รวมถึงสิทธิของประชาชนในการยื่นคาร้องขอต่อรัฐ"
แต่สหรัฐอเมริกาก็มีหลักกฎหมายพิเศษในกรณีที่มีการละเมิดอานาจศาลของสื่อมวลชน (Contempt of the
๑๐๓
Kermit L. Hall, The Oxford Companion to American Law (2002), p. 158
เรื่องเดียวกัน
๑๐๕
พนัส ทัศนียานนท์, "การลงโทษการวิพากษ์วิจารณ์ หรือ ติชมศาลฐานละเมิดอานาจศาลในสหรัฐอเมริกา, อ้างแล้ว, หน้า ๑๕
๑๐๔