โดยส่วนหนึ่งมีข้อร้องเรียนว่า เจ้าหน้าที่ของรัฐมีส่วนเกี่ยวข้องกับเหตุการณ์ดังกล่าว อีกทั้งยังพบข้อท้าทายอันเนื่องมาจาก
การตีความทางกฎหมายเกี่ยวกับการกำหนดฐานความผิดเกี่ยวกับการทรมานและการบังคับบุคคลให้สูญหายไว้ ซึ่งส่งผลต่อ
ประสิทธิภาพของกระบวนการสืบสวนสอบสวน และการติดตามหาบุคคลที่หายสาบสูญโดยถูกบังคับ อาทิ
• คำพิพากษาคดีของนายสมชาย นีละไพจิตร ในปี ๒๕๕๙ ซึ่งศาลวางหลักกฎหมายเกี่ยวกับผู้มีอำนาจจัดการ
แทนผูเ้ สียหายตามประมวลกฎหมายวิธพี จิ ารณาความอาญา มาตรา ๕ (๒) หากเป็นกรณีทบี่ คุ คลถูกบังคับให้สญ
ู หาย โดยไม่ทราบ
ชะตากรรมว่ายังมีชวี ติ อยูห่ รือไม่ ผูบ้ พุ การี ผูส้ บื สันดาน สามีหรือภริยาจะไม่สามารถเป็นโจทก์ฟอ้ งคดีทเี่ กิดจากบุคคลถูกบังคับ
ให้สญู หายได้
• ประมวลกฎหมายวิธพี จิ ารณาความอาญา มาตรา ๒๒๖/๑ ได้มขี อ้ ยกเว้นให้รบั ฟังพยานหลักฐานทีเ่ กิดขึน้ โดยชอบ
แต่ได้มาเนือ่ งจากการกระทำโดยมิชอบหรือเป็นพยานหลักฐานทีไ่ ด้มาโดยอาศัยข้อมูลทีเ่ กิดขึน้ หรือได้มาโดยมิชอบได้ หากเป็น
ประโยชน์ตอ่ การอำนวยความยุตธิ รรมมากกว่าผลเสียอันเกิดจากผลกระทบต่อมาตรฐานของระบบงานยุตธิ รรมทางอาญาหรือ
สิทธิเสรีภาพของประชาชน
สิทธิในกระบวนการยุติธรรม
ที่ผ่านมา กสม. ได้รับเรื่องเรียนเกี่ยวกับการละเมิด
สิทธิมนุษยชนในกระบวนการยุตธิ รรมมาโดยตลอด และมีจำ นวนเรือ่ ง
ร้องเรียนมากกว่าสิทธิดา้ นอืน่ ๆ ซึง่ ในปี ๒๕๕๙ ก็เช่นกัน แม้วา่ รัฐ
ได้มคี วามพยายามทีจ่ ะดำเนินการตามบทบัญญัตใิ นรัฐธรรมนูญที่
ได้ประกันสิทธิในกระบวนการยุตธิ รรมไว้ ตลอดจนกฎหมายต่าง ๆ
ที่เกี่ยวข้องแล้ว โดยพยายามทำให้ประชาชนสามารถเข้าถึง
กระบวนการยุติธรรมได้อย่างเท่าเทียมกัน อาทิ
• การตรากฎหมายและปรับแก้ไขพระราชบัญญัติค่าตอบแทนผู้เสียหาย และค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายแก่จำเลย
ในคดีอาญา พ.ศ. ๒๕๔๔ ระเบียบคณะกรรมการกองทุนยุติธรรม โดยอาศัยอำนาจตามพระราชบัญญัติกองทุนยุติธรรม พ.ศ.
๒๕๕๘ ประมวลกฎหมายอาญา และพระราชบัญญัติราชทัณฑ์ พ.ศ. ๒๔๗๙
• การกำหนดมาตรการที่ชัดเจนในการเคารพ คุ้มครองสิทธิในกระบวนการยุติธรรมของผู้ต้องหา จำเลย และ
ผู้ต้องขัง อาทิ การไม่นำตัวผู้ต้องหาออกมาแถลงข่าวต่อสื่อมวลชน การใช้เครื่องมือการตรวจสอบร่างกาย (body scanner)
สำหรับการตรวจค้นตัวผู้ต้องขังหญิง และคำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ที่ ๕๕/๒๕๕๙ ให้พลเรือนที่
กระทำความผิดดังกล่าวนับแต่วันที่ ๑๒ กันยายน ๒๕๕๙ อยู่ในอำนาจการพิจารณาของศาลยุติธรรมโดยทั่วไป
ภาพรวมสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย ปี ๒๕๕๙
ลักษณะดังกล่าวทำให้เกิดช่องว่างทางกฎหมาย และวิธกี ารปฏิบตั ิ เปิดช่องให้มกี ารละเมิดสิทธิมนุษยชนโดยเจ้าหน้าที่
ของรัฐด้วยการกระทำทรมานอันขัดต่อกติกา ICCPR ข้อ ๗ ทีร่ บั รองว่าบุคคลจะถูกทรมานหรือได้รบั การปฏิบตั หิ รือการลงโทษ
ที่โหดร้ายไร้มนุษยธรรมไม่ได้
ทัง้ นี้ สถานการณ์ความเหลือ่ มลำ้ ทางเศรษฐกิจและสังคมดังกล่าว ยังส่งผลให้บคุ คลเข้าถึงสิทธิในกระบวนการยุตธิ รรม
่
ได้แตกต่างกัน นอกจากนี้ ยังพบว่า กฎหมายหรือคำสั่งที่ให้อำนาจและการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ของรัฐในบางลักษณะ บทที
๒
ซึง่ ส่งผลกระทบต่อสิทธิของผูต้ อ้ งหา จำเลย และผูต้ อ้ งขัง เช่น คำสัง่ คสช. ที่ ๓/๒๕๕๘ ซึง่ ให้อำ นาจเจ้าพนักงานรักษาความสงบ
เรียบร้อยมีอำนาจเรียกตัวบุคคลเพื่อมาสอบถามข้อมูลหรือให้ถ้อยคำที่เป็นประโยชน์ และมีอำนาจควบคุมตัวได้ไม่เกิน
เจ็ดวัน ในทางปฏิบตั พิ บว่า มีการควบคุมตัวตามคำสัง่ ดังกล่าวอย่างต่อเนือ่ ง ซึง่ ทำให้เกิดผลกระทบหรือความเสีย่ งต่อการละเมิด
สิทธิมนุษยชน รวมถึงการใช้เครือ่ งพันธนาการในลักษณะทัว่ ไปทีไ่ ม่ปกปิดมิดชิด ซึง่ ทำให้ผตู้ อ้ งหาหรือจำเลยรูส้ กึ ว่าถูกประจาน เป็นต้น
รายงานผลการประเมินสถานการณ์
49
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๕๙
Выберите целевой абзац3
Подключиться к абзацу
Connect to an entity
Disable highlights
Добавить в оглавление