การจ้างงานในอาชีพทีแ่ ตกต่างหลากหลาย โดยเฉพาะอย่างยิง่ สือ่ บันเทิง แต่อย่างไรก็ตาม ยังมีรายงานว่า มีการเลือกปฏิบตั ใิ นเชิงระบบ
(systematic discrimination) ทีเ่ กิดขึน้ ทัง้ การเข้าถึงโอกาสในการศึกษา หรือการฝึกอบรมเพือ่ พัฒนาศักยภาพ การสมัครงาน
ตลอดจนการเข้ารับราชการ หรือการประกอบอาชีพบางประเภท
• มิติความรู้ ความเข้าใจ ต่อวิถีทางเพศ และอัตลักษณ์ทางเพศ พบว่า ประชาชนในบางส่วนยังคงมีทัศนคติ
ซึ่งจ�ำเป็นต้องท�ำความเข้าใจเกี่ยวกับบุคคลที่มีความหลากหลายทางเพศ
กลุ่มผู้สูงอายุ
รัฐมีความก้าวหน้าในการด�ำเนินงานด้านผู้สูงอายุ โดยมีนโยบาย แผนงานระดับชาติ ตลอดจนมาตรการต่าง ๆ
เพื่อรองรับสังคมผู้สูงอายุ อย่างไรก็ตาม “ดัชนีชี้วัดเกี่ยวกับผู้สูงอายุทั่วโลก (Global Age Watch Index)” ซึ่งประเมินผล
ความส�ำเร็จของนโยบายด้านผู้สูงอายุของประเทศทั่วโลกจากข้อมูลความมั่นคงทางรายได้ สุขภาพ ความสามารถ และ
สภาพแวดล้อมทีเ่ อือ้ อ�ำนวย โดยประเทศไทยได้รบั การจัดอันดับในระดับปานกลาง (ล�ำดับที่ ๓๔ จาก ๙๖ ประเทศ) ทัง้ นี้ กสม.
ยังพบสถานการณ์สิทธิมนุษยชนผู้สูงอายุในประเทศไทยในส่วนส�ำคัญ คือ
• สถานการณ์ดา้ นเศรษฐกิจ ผูส้ งู อายุจำ� นวนมากยังประสบปัญหาความยากจน มีรายได้ตำ�่ กว่าเส้นความยากจน
(๒,๖๔๗/คน/เดือน) ยังคงต้องพึ่งพิงรายได้จากผู้อื่น และต้องหารายได้เพื่อการด�ำรงชีวิต
• การเข้าถึงระบบสวัสดิการ ยังพบผู้สูงอายุจ�ำนวนมากที่ยังมีข้อจ�ำกัดในการได้รับเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ
• สถานการณ์ความรุนแรงในรูปแบบต่าง ๆ อาทิ การถู ก ทอดทิ้ ง ให้ อ ยู ่ อ ย่ า งโดดเดี่ ย ว การเลื อ กปฏิ บัติ
การขาดโครงสร้างพื้นฐานส�ำหรับผู้สูงอายุเป็นการเฉพาะ การแสวงหาประโยชน์ทางการเงิน การขาดระบบดูแลเอาใจใส่
เป็นพิเศษในระยะยาว
ทั้งนี้ ยังพบว่าสถิติการฆ่าตัวตายส�ำเร็จของผู้สูงอายุมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น ในขณะที่การขับเคลื่อนงานด้านผู้สูงอายุ
ตามนโยบายและแผนงานด้านผูส้ งู อายุยงั ไม่มสี มั ฤทธิผ์ ลในทางปฏิบตั ิ จึงเสนอให้รฐั ด�ำเนินมาตรการทีจ่ ำ� เป็นและเป็นรูปธรรม
ซึง่ ท�ำให้สทิ ธิดงั กล่าวเกิดขึน้ จริง โดยผลักดันให้เกิดการแก้ไขปัญหาทีก่ ระทบต่อผูส้ งู อายุอย่างจริงจัง การประกัน การคุม้ ครอง
และส่งเสริมสิทธิมนุษยชนของผูส้ งู อายุ ในนโยบายด้านการพัฒนาทีส่ อดคล้องกับหลักการตามเป้าหมายการพัฒนาอย่างยัง่ ยืน
(Sustainable Development Goals : SDGs) การเสริมสร้างความเข้มแข็งในการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิของผู้สูงอายุ
และการสนับสนุนกระบวนการจัดท�ำอนุสัญญาระหว่างประเทศทางด้านสิทธิมนุษยชนของผู้สูงอายุภายใต้กรอบการท�ำงาน
ของคณะท�ำงาน UN Open – ended Working Group on Ageing ของสหประชาชาติ
กลุ่มแรงงานข้ามชาติและผู้ติดตาม
ประเทศไทยยังมิได้เข้าเป็นภาคีอนุสญั ญาว่าด้วยการคุม้ ครองสิทธิของแรงงานย้ายถิน่ และสมาชิกในครอบครัว (ICRMW)
อย่างไรก็ตาม สิทธิของแรงงานย้ายถิน่ (แรงงานข้ามชาติ) ได้ถกู รับรองอยูใ่ นสนธิสญ
ั ญาระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชน
ที่ประเทศไทยเป็นภาคีหลายฉบับ ในขณะที่รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชั่วคราว) พุทธศักราช ๒๕๕๗ จะเน้น
การรับรองเฉพาะสิทธิและเสรีภาพของคนไทยเป็นส�ำคัญ แต่ประเทศไทยยังคงต้องพึ่งพาแรงงานข้ามชาติ โดยเฉพาะอย่าง
ยิ่ง จากประเทศเพื่อนบ้านเพื่อทดแทนแรงงานคนไทย โดยในปี ๒๕๕๙ แม้รัฐได้มีนโยบาย/มาตรการเพื่อส่งเสริมสิทธิและ
แก้ไขปัญหาแรงงานข้ามชาติหลายประการ เช่น การออกพระราชก�ำหนดการน�ำคนต่างด้าวมาท�ำงานกับนายจ้างในประเทศ
พ.ศ. ๒๕๕๙ การจัดท�ำโครงการความร่วมมือทางวิชาการเพื่อการแก้ไขปัญหารูปแบบการท�ำงานที่ไม่เป็นที่ยอมรับ
ในอุตสาหกรรมประมงและอุตสาหกรรมต่อเนื่องประมงทะเล รวมถึงการจัดการด้านนโยบายทั้งการพิสูจน์สัญชาติ หรือ
การขึ้นทะเบียนแรงงานต่างด้าว ซึ่งท�ำให้สถิติแรงงานต่างด้าวที่เข้าเมืองผิดกฎหมายมีแนวโน้มลดลง แต่ก็ยังพบปัญหา
ที่ส่งผลกระทบต่อสิทธิของแรงงานข้ามชาติและผู้ติดตามในหลายส่วน กล่าวคือ
• กระบวนการพิ สู จ น์ สั ญ ชาติ ข องแรงงานข้ า มชาติ ซึ่ ง มี ค วามยากล� ำ บากในการเข้ า ถึ ง และมี ค ่ า ใช้ จ ่ า ย
ทีเ่ กี���่ วข้องจ�ำนวนมาก
รายงานผลการประเมินสถานการณ์
24
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๕๙