ระหว่างประเทศและบรรษัทข้ามชาติ 6) สิทธิผู้บริโภค 7) สิทธิประชากรกลุ่มเฉพาะ 8) ผู้พิทักษ์สิทธิมนุษยชน และ 9) ธุรกิจกับสิทธิมนุษยชนในกรณีของรัฐวิสาหกิจ ในภาพรวม ประเด็ น ปั ญ หาสำคั ญ ที่ พ บคื อ ปั ญ หาการมุ่ งเน้ น ใช้ ตั ว บทกฎหมายเป็ น หลั ก ในการ ดำเนินการเพียงอย่างเดียว ซึ่งเป็นการดำเนินการแบบเน้นเฉพาะรายการที่ต้องตรวจสอบ (Checklist) โดย ไม่ได้คำนึงถึงสถานการณ์ปัญหาต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นจริงซึ่งมีความซับซ้อนสู��� ตลอดจนไม่มีการนำประเด็นปัญหา ดั งกล่ าวมาใช้ เป็ น ข้อมู ล ในการปรั บ ปรุงกฎหมายเพื่ อให้ มี ความสมบู รณ์ มากยิ่งขึ้น รวมไปถึงปั ญ หาความ คลุมเครือและการทับซ้อนของกฎหมาย กฎระเบียบ ข้อบังคับ ประกาศ และหลักปฏิบัติขององค์กร ที่เป็นผล ให้กลไกการคุ้มครองและเยียวยามีความไม่สมบูรณ์ ในแง่นี้ หลักปฏิบัติควรมุ่งเน้นผลลัพธ์ของการดำเนินงาน ในการคุ้มครองและเยียวยาเป็นสำคัญ โดยภาครัฐควรที่จะให้ความสำคัญกับผลลัพธ์ของการคุ้มครองด้านสิทธิ มนุษยชนและการประกอบธุรกิจที่เป็นรูปธรรมมากกว่ามุ่งเน้นที่การดำเนินการตามตัวบทกฎหมาย และควรจะ ให้ มี ก ารนำเอาผลลั พ ธ์ ดั งกล่ าวมาสั งเคราะห์ เพื่ อ ปรั บ ปรุงและพั ฒ นากฎหมายและระเบี ย บต่ าง ๆ ให้ มี ประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้นเรื่อย ๆ ต่อไป ด้านกลไกการเยียวยาในภาพรวม ยังพบช่องว่างที่สำคัญคือ บทลงโทษยังไม่มีความเหมาะสม และไม่มี การสร้างแรงจูงใจให้ไม่กระทำการละเมิดได้ ด้านกระบวนการยุติธรรมยังมีความล่าช้า และควรต้องมีกลไกการ หนุน เสริมที่ จะช่วยดูแลผู้ที่ได้รับ ผลกระทบในระยะสั้ น เช่น กลไกการไกล่เกลี่ยที่เป็นธรรมต่อทั้งสองฝ่ าย กองทุน ที่เข้ามาดูแลผู้ที่ได้รับ ผลกระทบ รวมถึงควรมีการพัฒ นากลไกการคุ้มครองพยานและผู้ พิทักษ์สิทธิ มนุษยชนให้ดียิ่งขึ้น ผลการวิเคราะห์ ป ระเด็น ปั ญ หา (ซึ่ง สะท้ อนถึงช่ องว่างของกลไกที่ มีอยู่) กลไกที่ค วรจะเป็น และ ข้อเสนอแนะ สามารถสรุปในรูปของตารางได้ในหน้าถัดไป v