4. สถานการณ์และสภาพปัญหาสิทธิชุ มชนที่เกี่ยวข้องกับระบบการจัดการทรัพยากรและ
การเข้าถึงทรัพยากรธรรมชาติทางทะเลในการประกอบอาชีพของคนในพื้นที่อ่าวปัตตานี
การเคลื่อนไหวเพื่อสิทธิชุมชนของชาวประมงพื้นบ้านในอ่าวปัตตานี ภายใต้วิธีการทาง
การเมื องในระบบปกติ มี ความชอบธรรมและสามารถกระทํา ได้ มากยิ่ง ขึ้น เมื่อ มีก ฎหมาย
รัฐธรรมนูญบัญญัติเรื่องดังกล่าว ซึ่งวิธีการที่ผู้ได้รับผลกระทบใช้ในการเคลื่อนไหววิธีการหนึ่ง
คือการส่งข้อร้องเรียนมายังหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเช่น คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
ดังนี้
4.1 กรณีการกล่าวอ้างว่าชาวประมงพื้นบ้านได้รับผลกระทบจากการประกาศบังคับ
ใช้พระราชกาหนดการประมง พ.ศ. 2558
กรณีผู้ร้องเรียนที่กล่าวอ้างว่าชาวประมงพื้น บ้านได้รับผลกระทบเรื่องสิทธิชุมชนและ
การประกอบอาชีพจากการประกาศบังคับใช้พระราชกําหนดการประมง พ.ศ.25585 โดยเฉพาะ
ในมาตรา 34 ที่ บั ญ ญั ติ ห้ ามชาวประมงพื้ น บ้ า นทํ า การประมงในเขตนอกทะเลชายฝั่ ง โดย
เด็ดขาด พร้อมทั้งกําหนดโทษหนักสําหรับผู้ฝุาฝืน ทั้งที่ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมาชาวประมง
พื้นบ้านสามารถออกทําการประมงนอกเขตชายฝั่งได้ โดยไม่กระทบต่อทรัพยากรธรรมชาติหรือ
ทํ า ให้ รั ฐเสี ย หาย กรณี ดั ง กล่ าวจึ ง เป็ น การจํ า กั ด สิ ทธิ ใ นการประกอบอาชี พ ของประชาชน
เนื่องจากชาวประมงพื้นบ้านตั้งถิ่นฐานบริเวณชายฝั่งทะเลในลักษณะชุมชนท้องถิ่น ชุมชน
ดั้งเดิม มีการอนุรักษ์ฟื้นฟูและใช้ประโยชน์ทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งอย่างยั่งยืน แต่ก่อน
การประกาศใช้พระราชกําหนดการประมงฉบับนี้ รัฐไม่ได้เปิดโอกาสให้มีการรับฟังความคิดเห็ น
จากประชาชนที่อาจได้รับผลกระทบ ซึ่งอาจถือเป็นการละเมิดสิทธิชุมชน
คณะกรรมการสิทธิมนุ ษยชนแห่ง ชาติ จึง มีม ติในคราวประชุม ด้านการคุ้ มครองและ
มาตรฐานการคุ้มครองสิทธิมนุษยชน ครั้งที่ 23/2559 เมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม 2559 ให้ยุติ
เรื่องและมีข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย ตามรายงานผลการพิจารณาเห็นว่าเพื่อแก้ปัญหาของ
ชาวประมง��ื้นบ้านควบคู่ไปกับการจัดระบบการบริหารจัดการการประมงให้ถูกกฎหมาย มีการ
รายงาน และมีการควบคุมให้เกิดการประมงที่ยั่งยืน และเป็นไปตามจรรยาบรรณของผู้ทําการ
ประมงที่มีความรับผิดชอบ ตลอดจนให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์ของพระราชกํา หนดการประมง
5
ข้อมูลจากรายงานผลการพิจารณาคําร้องที่มีข้อเสนอแนะนโยบายและข้อเสนอในการปรับปรุงกฎหมายและกฎ ของคณะกรรมการ
สิทธิมนุษยชนแห่งชาติ เรื่อง สิทธิชุมชน และเสรีภาพในการประกอบอาชีพ กรณีกล่าวอ้างว่าชาวประมงพื้นบ้านได้รับผลกระทบจากการ
ประกาศบังคับใช้พระราชกําหนดการประมง พ.ศ.2558 ตามหมายเลขคําร้องเลขที่ 113/2559 วันที่ 22 เดือน สิงหาคม พ.ศ. 2559
46