คนอื่นก็ไปใช้ที่ตรงนั้นได้แต่ต้องเคารพและให้เกียรติเจ้าของเดิมจึงกลายเป็นความเชื่อสิ่งเหนือ
ธรรมชาติ และยังเป็นการปกป้องทรัพยากรได้อีกด้วยเช่น พื้นที่บริเวณลาโจ๊ะเจะซีตีเป็นบริเวณ
ที่เขาไปจับนกกันถ้าใครไปตัดต้นไม้ในบริเวณนั้นเจ๊ะซีตีก็จะมาหลอกเป็นความเชื่อเรื่องสิ่งเหนือ
ธรรมชาติแต่มันเป็นสิ่งที่ขัดกับหลักศาสนาเพราะเข้าข่ายชีริก2 อาจทาให้ตกศาสนาได้” อย่างไร
ก็ตามปัจจุบันความเชื่อเหล่านี้แทบจะไม่มีเหลือแล้วเพราะกลุ่มนักศึกษาที่เรียนด้านตะวันออก
กลางกลับมาต่อต้านความเชื่อเหล่านี้จึงพยายามไม่ให้เชื่อเรื่องสิ่งเหนือธรรมชาติ ดังนั้นระบบ
การจัดการแบบเดิมจึงเป็นเพียงแค่การบอกเล่าประวัติศาสตร์และภูมิปัญญาของคนดั้งเดิมใน
พื้นที่ถึงการพยายามจัดการสิทธิของชุม ชนด้วยวิธีก ารเคารพซึ่ง กันและกันในวิถีอาชีพและ
การดูแลรักษา ชาวบ้านคนหนึ่งสะท้อนความรู้สึกว่า “เราพยายามจะบอกว่ามันเป็นสิทธิของ
ชุมชนนะ พวกเขาเคยทามาหากินที่นี่มาก่อนจู่ ๆ พวกคุณจะมาไล่พวกผมไปได้ยังไง มีแค่ชื่อที่
ยังเหลืออยู่จะให้มันเป็นรูปธรรมก็พูดยาก ต้องทาให้มันคาบเกี่ยวประวัติศาสตร์ ว่าเป็นของพวก
เราคุณจะไปทาอะไรไม่ได้มันเป็นของพวกเรา คือสิทธิความเป็นเจ้าของไม่ใช่ของเราคนเดียวแต่
เป็นของทุกคนเป็นสิทธิของชุมชนจริง ๆ ”
2. นิยามสิทธิชุมชน : หลากมิติหลายความเชื่อ
ความเข้าใจนิยามสิทธิชุมชนที่แตกต่างกัน มีสาเหตุมาจากการยึดหลักในการอธิบายที่
แตกต่างกัน เช่น คนบางกลุ่มยึดตามหลักศาสนา คนบางกลุ่มยึดตามหลักความเชื่อ คนบางกลุ่ม
ยึดหลักกฎหมาย ในขณะก็มีคนอีกบางกลุ่มที่ยึดตามหลักผลประโยชน์ กลุ่มที่ยึดตามความเชื่อ
ให้นิยามว่า สิทธิ หรือที่ชาวมลายูเข้าใจในความหมายว่า “เฮาะ” หมายถึงหากพื้นที่นั้นเป็น
หน้าบ้านของเขาก็เป็นของเขา ดังนั้นเขาจึงสามารถจัดการและใช้ประโยชน์จากพื้นที่ และ
2
ในความหมายนี ้คือชีริกใหญ่ คาว่าชิริกในกุรอานนันล้
้ วนหมายถึงช���ริกใหญ่ ส่วนชิริกเล็ก มีระบุในหะดีษ ซึง่ ชิริกใหญ่ หมายถึง
การกระทาที่อาจทาให้ ตกศาสนา และการทาดีทงหมดต้
ั้
องเป็ นโมฆะ ผู้กระทาหมดสิทธิการได้ รับความคุ้มครองทางร่างกายและ
ทรัพย์สินจากรัฐบาลอิสลาม เขาจะต้ องตกนรกหากสิ ้นชีวิตโดยไม่ขอประทานอภัยโทษและถอนตัว ทังนี
้ ้ เกิดจากการมอบการกราบ
ไหว้ ให้ กบั ผู้อื่นนอกเหนือจากอัลลอฮฺแม้ เพียงน้ อยนิดก็ตาม เช่น การวิงวอนขอพร การเชือดสัตว์หรือบนบานกับผู้อื่นนอกจากอัลลอฮฺ
ไม่วา่ กับผู้ตายและผู้อื่น การวิงวอนขอความมัง่ มีหรือขอให้ หายป่ วยไข้ หรื อขอสิ่งที่หวังหรือให้ ขจัดภัยจากผู้อื่นนอกจากอัลลอฮฺ ดังที่
คนที่ร้ ูเท่าไม่การณ์มกั จะขอความคุ้มครองจากนักบุญ หรือที่คนนอกศาสนามักจะขอจากรูปปั น้ ต่าง ๆ เป็ นต้ น
(อ้ างอิงจากซุกรีย์นรู จงรักศักดิ์. (2559). ประเภทของชิริก การตัง้ ภาคีต่ออัลลอฮ์ (ออนไลน์). สืบค้ นจาก:
http://islamhouse.muslimthaipost.com/main/index.php?page=sub&category= 9&id=20253 [19 มีนาคม
2561])
42