ในการคุ้มครอง ส่งเสริม และรักษาคุณภาพสิ่ งแวดล้อมเพื่อให้ดํารงชีพอยู่ได้ อย่างปกติและ
ต่อเนื่องในสิ่งแวดล้อมที่จะไม่ก่อให้เกิดอันตรายต่อ สุขภาพ อนามั ย สวัสดิภาพหรือคุณภาพ
ชีวิตของตนย่อมได้รับความคุมครองตามความเหมาะสม การดําเนินโครงการหรือกิจกรรมที่อาจ
ก่อให้เกิดผลกระทบต่อชุมชนอย่างรุนแรงทั้งด้านคุณภาพสิ่งแวดล้อมทรัพยากรธรรมชาติ และ
สุขภาพจะกระทํามิได้ เว้นแต่จะได้ศึกษาและประเมินผลกระทบต่อคุณภาพสิ่งแวดล้อม และ
สุขภาพของประชาชนในชุมชน และจัดให้มีกระบวนการรับฟังความคิดเห็นของประชาชน และ
ผู้ มี ส่ ว นได้ เสี ย ก่ อ น รวมทั้ ง ได้ ให้ อ งค์ ก ารอิ ส ระซึ่ ง ประกอบด้ ว ยผู้ แ ทนองค์ ก ารเอกชนด้ า น
สิ่งแวดล้อม และสุขภาพ และผู้แทนสถาบันอุดมศึกษาที่จัดการการศึกษาด้านสิ่งแวดล้อม หรือ
ทรัพยากรธรรมชาติ หรือด้านสุขภาพให้ความเห็นประกอบก่อนมีการดําเนินการดังกล่าว สิทธิ
ของชุมชนที่ จะฟู องหน่ว ยราชการ หน่ วยงานของรัฐ รัฐวิสาหกิ จ ราชการส่วนท้อ งถิ่น หรือ
องค์กรอื่นของรัฐที่เป็นนิติบุคคลเพื่อให้ปฏิบัติหน้าที่ตามบทบัญญัตินี้ย่อมได้รับความคุ้มครอง
สําหรับในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 ได้ระบุเรื่องเกี่ยวกับ
สิทธิชุมชน ไว้ในมาตรา 43 บุคคลและชุมชนย่อมมีสิทธิ
(1) อนุรักษ์ ฟื้นฟู หรือส่งเสริมภูมิปัญญา ศิลปะ วัฒนธรรม ขนบธรรมเนียม
และจารีตประเพณีอันดีงามทั้งของท้องถิ่นและของชาติ
(2) จัดการ บํารุงรักษา และใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม
และความหลากหลายทางชีวภาพอย่างสมดุล และยั่งยืนตามวิธีการที่กฎหมายบัญญัติ
(3) เข้าชื่อกันเพื่อเสนอแนะต่อหน่วยงานของรัฐให้ดําเนินการใดอันจะเป็น
ประโยชน์ต่อประชาชน หรือชุมชน หรืองดเว้นการดําเนินการใดอันจะกระทบต่อความเป็นอยู่
อย่ า งสงบสุ ข ของประชาชน หรื อ ชุ ม ชน และได้ รั บ แจ้ ง ผลการพิ จ ารณาโดยรวดเร็ ว ทั้ ง นี้
หน่วยงานของรัฐต้องพิจารณาข้อเสนอแนะนั้นโดยให้ประชาชนที่เกี่ยวข้องมีส่วนร่วมในการ
พิจารณาด้วยตามวิธีการที่กฎหมายบัญญัติ
(4) จัดให้มีระบบสวัสดิการของชุมชนสิทธิของบุคคลและชุมชนตามวรรคหนึ่ง
หมายความรวมถึงสิทธิที่จะร่วมกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นหรือรัฐในการดําเนินการดังกล่าวด้วย
ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับการดําเนินการของประชาชนตามมาตราข้างต้นนั้น รัฐธรรมนูญได้
ระบุไว้ใน มาตรา 41 บุคคล และชุมชนย่อมมีสิทธิ
26