‫ބ‬ ‫އިންތިޚާ ީ‬ ‫ޤާނޫނީ‬ ‫ބގުޅޭ‬ ‫އިންތިޚާ ާ‬ ‫ޤާނޫނަށް‬ ‫ނިޒާމުގައި‬ ‫ހުރިހާ‬ ‫ގެނެވުނު‬ ‫ޝަކުވާ‬ ‫ޝަކުވާއެއް‬ ‫ފުރަތަމަ‬ ‫ކޮމިޝަނަށް‬ ‫ހުށަހެޅުމަށާއި‪،‬‬ ‫ކޮމިޝަނަށް‬ ‫ހުށަހެޅުމަށް‬ ‫ހުށަހެޅުމުގެ‬ ‫ނިޒާމު‬ ‫އިލެކްޝަންސް‬ ‫ކޮމިޝަނަށް‬ ‫ދަށުން‪،‬‬ ‫ބރޯޑްކާސްޓްކުރުމާގުޅޭ‬ ‫ް‬ ‫އިޞްލާޙުގެ‬ ‫ބތަކާ‬ ‫އިންތިޚާ ު‬ ‫ޤާނޫނު‬ ‫އެކަށައެޅި‬ ‫ހުށަހެޅޭ‬ ‫ގުޅިގެން‬ ‫އިޞްލާޙުކުރެވުނެވެ‪.‬‬ ‫ޢަމަލަކުރެވެމުން‬ ‫ހުށަހެޅުމަށެވެ‪.‬‬ ‫ކުށްތައް‬ ‫ބހޭ‬ ‫ރިޝްވަތާ ެ‬ ‫ނަމަވެސް‪،‬‬ ‫ދެ‬ ‫މި‬ ‫ގޮސްފައިވަނީ‬ ‫ބހޭ‬ ‫ބތަކާ ެ‬ ‫އިންތިޚާ ު‬ ‫މޯލްޑިވްސް‬ ‫މައްސަލަތައް‬ ‫މުއައްސަސާގެ‬ ‫ޢާންމު‬ ‫ބރޯޑްކާސްޓިންގ‬ ‫ް‬ ‫އެންޓި‪-‬ކޮރަޕްޝަން‬ ‫މިހާރަށްވުރެ‬ ‫ދައުރު‬ ‫ބޑަށް ޤާނޫނީ އޮނިގަނޑުގައި ތަފްޞީލުކުރަންޖެހޭ ކަމުގައި ދެކެމެވެ‪.‬‬ ‫ޮ‬ ‫ބހޭ‬ ‫ބތަކާ ެ‬ ‫އިންތިޚާ ު‬ ‫ރިޕޯޓަރުންގެ‬ ‫ޤާނުނުގެ‬ ‫ޢާންމު‬ ‫ހައިސިއްޔަތުން‬ ‫ވަނަ‬ ‫‪41‬‬ ‫މާއްދާގެ‬ ‫މޮނިޓަރުކުރުމަށްޓަކައި‬ ‫(ހ)‬ ‫ގައި‬ ‫ވޯޓުލާ‬ ‫ވޯޓުނަގާ‬ ‫ދުވަހު‬ ‫ސަރަޙައްދުތަކުގައާއި‬ ‫ވޯޓުލުމުގެ‬ ‫ކަންތައްތައް‬ ‫ވޯޓުގުނާ‬ ‫ތަންތަނުގައި‬ ‫ހަރަކާތްތެރިވެވޭނީ މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން އެކަމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ހުއްދަ ދޭ‬ ‫ބޔާންކޮށްފައިވެއެވެ‪.‬‬ ‫ަ‬ ‫އެހެންނަމަވެސް‪،‬‬ ‫ބޔާންކޮށްފައިނުވާތީ‪،‬‬ ‫ަ‬ ‫މޮނިޓަރުންގެ‬ ‫ރިޕޯޓަރުންގެ‬ ‫ގޮތުގައި‬ ‫ރިޕޯޓަރުންނަށްކަމުގައި‬ ‫ގޮތުގައި‬ ‫ބލާނެ‬ ‫ަ‬ ‫ފަރާތްތަކަކީ‬ ‫ބއިކަން‬ ‫ކޮ ަ‬ ‫ޤާނޫނުގައި‬ ‫ޕާޓީތަކުގެ‬ ‫އެކިއެކި‬ ‫ފަރާތްތަކާއި‬ ‫ރައްޔިތުންގެ‬ ‫މަޖިލީހުގެ‬ ‫ސިޔާސީ‬ ‫ބއެއް ފަރާތްތަކުން މޮނިޓަރުންގެ ސުލޫކާ ޚިލާފު‬ ‫ބރުން ޙަރަކާތްތެރިވެފައިވާކަން ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ‪ .‬އަދި ަ‬ ‫މެން ަ‬ ‫ޢަމަލުތައް ކޮށްފައިވާކަންވެސް‬ ‫ޤާނޫނު‬ ‫ފަށާފައިވާ‪،‬‬ ‫ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ‪ .‬އެހެންނަމަވެސް‪،‬‬ ‫ބރު‬ ‫ނަން ަ‬ ‫(ޤާނޫނު‬ ‫‪،5/2023‬‬ ‫ބރު‬ ‫ނަން ަ‬ ‫ބރު ‪2023‬‬ ‫ނޮވެން ަ‬ ‫‪5‬‬ ‫‪11/2008‬‬ ‫ގައި‬ ‫ބހޭ‬ ‫ބތަކާ ެ‬ ‫(އިންތިޚާ ު‬ ‫ޢަމަލުކުރަން‬ ‫ޢާންމު‬ ‫ޤާނޫނު)‬ ‫އަށް ‪ 4‬ވަނަ އިޞްލާޙު ގެނައުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ ދަށުން‪ ،‬ޤަނޫނުގެ ‪ 41‬ވަނަ މާއްދާ އިޞްލާޙުކޮށް މޮނިޓަރުންގެ‬ ‫ގޮތުގައި‬ ‫ހަރަކާތްތެރިވެވޭނެ‬ ‫ވޯޓުނަގާ‬ ‫ދުވަހު‬ ‫ތަންތަނުގައި‬ ‫ފަރާތްތައް‬ ‫ވޯޓުލުމުގެ‬ ‫ޙަރަކާތްތެރިވެވޭނީ‬ ‫ނޫސް‪،‬‬ ‫ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ‬ ‫ބޔާންކޮށްފައިވެއެވެ‪.‬‬ ‫ަ‬ ‫ކަންތައްތައް‬ ‫މި‬ ‫ޤާނޫނުގެ‬ ‫މަޖައްލާ‬ ‫އެގޮތުން‪،‬‬ ‫މޮނިޓަރުކުރުމަށްޓަކައި‬ ‫ދަށުން‬ ‫އަދި‬ ‫އެކަމަށް‬ ‫ބރުފަތުރާ‬ ‫ޚަ ަ‬ ‫‪41‬‬ ‫ވޯޓުލާ‬ ‫ވަނަ‬ ‫މާއްދާގެ‬ ‫(ހ)‬ ‫ސަރަޙައްދުތަކުގައާއި‬ ‫އިލެކްޝަންސް‬ ‫އިދާރާތަކުގެ‬ ‫ކޮމިޝަނުން‬ ‫ދަށުން‪،‬‬ ‫ގެ‬ ‫ވޯޓު‬ ‫ގުނާ‬ ‫ހުއްދަ‬ ‫ދޭ‪،‬‬ ‫ނޫސްވެރިންނަށް‬ ‫ކަމުގައި‬ ‫ބޔާންކޮށްފައިވެއެވެ‪ .‬އަދި ޤާނޫނުގެ ‪ 41‬ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ) ގައި "ނޫސްވެރިން" މާނަކޮށްދީފައިވެއެވެ‪ .‬އެގޮތުން‬ ‫ަ‬ ‫"ނޫސްވެރިން"‬ ‫ބރޯޑްކާސްޓިންގގެ‬ ‫ް‬ ‫ފަރާތަކަށްކަމަށާއި‪،‬‬ ‫ކަމަށް‬ ‫ޚިދުމަތެއް‬ ‫އެ‬ ‫ބނެފައި‬ ‫ު‬ ‫ފޯރުކޮށްދޭ‬ ‫މާނައިގެ‬ ‫އެވަނީ‪،‬‬ ‫ތަނެއްގައި‪،‬‬ ‫ތެރޭގައި‪،‬‬ ‫ރަޖިސްޓަރީ��ޮށްފައިވާ‬ ‫ބރު‬ ‫ޚަ ަ‬ ‫އެފަދަ‬ ‫ހޯދައި‬ ‫މީޑިއާއެއްގައި‬ ‫އެއްވެސް‬ ‫ފޯރުކޮށްދިނުމުގައި‬ ‫ތަނެއްގައި‬ ‫މަސައްކަތްކުރާ‬ ‫މަސައްކަތްކުރާ‬ ‫ނުވަތަ‬ ‫ކޮންމެ‬ ‫ފޮޓޯގްރާފަރުންނާއި‬ ‫ބޔާންކޮށްފައިވެއެވެ‪.‬‬ ‫ވީޑިއޯގްރާފަރުންވެސް ހިމެނޭކަމަށް ަ‬ ‫ބޑުވުމަކީ‬ ‫ބނުންކުރާކަމުގެ ކަން ޮ‬ ‫ބގައި އެވަގުތަކު ވެރިކަންކުރާ ސިޔާސީ ޕާޓީއިން ދަޢުލަތުގެ ވަޞީލަތްތައް ނަހަމަގޮތުގައި ޭ‬ ‫އިންތިޚާ ު‬ ‫ބތައް މޮނިޓަރކުރާ ފަރާތްތަކުން ތަކުރާރުކޮށް ފާހަގަކުރަމުން އަންނަކަމެކެވެ‪ .‬ޤާނޫނީ އޮނިގަނޑަށް ރިޢާޔަތްކުރާއިރު‪،‬‬ ‫އިންތިޚާ ު‬ ‫ބރުގައި‬ ‫ބތަށް ގެނެވުނު ‪ 4‬ވަނަ އިޞްލާޙުގެ ދަށުން‪ 516 ،‬ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (‪ )1‬ވަނަ ނަން ަ‬ ‫ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫ ާ‬ ‫ބލެހެއްޓުން ހަވާލުކުރެވިފައިވާ ނުވަތަ އެމީހެއްގެ ހަވާލުގައި ދައުލަތުގެ މުދާ ނުވަތަ ފައިސާ‬ ‫ދައުލަތުގެ މުދާ ނުވަތަ ފައިސާ ެ‬ ‫ބނުމަށް ނުވަތަ އެހެން ފަރާތެއްގެ‬ ‫ހުރި ދައުލަތުގެ މުވައްޒަފަކު‪ ،‬ސީދާގޮތުގައި ނުވަތަ ނުސީދާގޮތުގައި‪ ،‬އޭނާގެ އަމިއްލަ ޭ‬ ‫ބނުންކުރުން ހުއްދަކޮށްފައިވާ މަޤްޞަދު‬ ‫ބނުމަށް އެ މުދަލެއް ނުވަތަ ފައިސާއެއް ޤާނޫނުގައި ހުއްދަވެގެންނުވާ ގޮތުގައި ނުވަތަ ޭ‬ ‫ޭ‬ ‫ބށް ކުރިމަތިލާ ފަރާތަކީ‬ ‫ބޔާންކޮށްފައިވެއެވެ‪ .‬އެހެންނަމަވެސް‪ ،‬އިންތިޚާ ަ‬ ‫ބނުންކުރުމަކީ މަނާކަމެއްކަމުގައި ަ‬ ‫ނޫން މަޤްޞަދެއްގައި ޭ‬ ‫‪14‬‬ ‫‪Now‬‬