คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) เป็นองค์กรตามรัฐธรรมนูญที่จัดตั้งขึ้นครั้งแรก ในประเทศไทย ตามบทบั ญ ญั ติ ข องรั ฐ ธรรมนู ญ แห่ ง ราชอาณาจั ก รไทย พุ ท ธศั ก ราช ๒๕๔๐ และ พระราชบั ญ ญั ติ ค ณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ ง ชาติ พ.ศ. ๒๕๔๒ ต่ อ มา รั ฐ ธรรมนู ญ แห่ ง ราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐ บัญญัติให้ กสม. มีอำ�นาจหน้าที่ในการตรวจสอบและรายงาน การกระทำ � หรื อ การละเลยการกระทำ � อั น เป็ น การละเมิ ด สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชน หรื อ ไม่ เ ป็ น ไปตามพั น ธกรณี ระหว่างประเทศเกี่ยวกับสิทธิมนุษยชนที่ประเทศไทยเป็นภาคี การเสนอเรื่องพร้อมด้วยความเห็นต่อ ศาลรัฐธรรมนูญ ศาลปกครอง และฟ้องคดีต่อศาลยุติธรรมแทนผู้เสียหาย การเสนอแนะนโยบายและ ข้ อ เสนอในการปรั บ ปรุ ง กฎหมาย และกฎ ต่ อ รั ฐ สภาหรื อ คณะรั ฐ มนตรี เพื่ อ ส่ ง เสริ ม และคุ้ ม ครอง สิทธิมนุษยชน การส่งเสริมการศึกษา การวิจัยและการเผยแพร่ความรู้ด้านสิทธิมนุษยชน การส่งเสริม ความร่ ว มมื อ และการประสานงานระหว่ า งหน่ ว ยราชการ องค์ ก ารเอกชน และองค์ ก รอื่ น ในด้ า น สิทธิมนุษยชน การจัดทำ�รายงานประจำ�ปีเพื่อประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนภายในประเทศ และเสนอต่อรัฐสภา รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย และรายงานผลการปฏิบัติงาน ประจำ � ปี ๒๕๕๖ ของ กสม. ฉบั บ นี้ เป็ น การนำ � เสนอสถานการณ์ สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนที่ สำ � คั ญ ในปี ๒๕๕๖ เพื่อสะท้อนให้เห็นถึงเหตุการณ์หรือพัฒนาการที่เกิดขึ้นในรอบปี ๒๕๕๖ รวมถึงการวิเคราะห์เพื่อประเมิน ผลกระทบจากสถานการณ์ดังกล่าวต่อสิทธิและเสรีภาพของประชาชนที่ได้รับการรับรองตามรัฐธรรมนูญ และกฎหมายภายในของประเทศไทย รวมทั้ ง ตามพั น ธกรณี ร ะหว่ า งประเทศด้ า นสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนที่ ประเทศไทยเป็ น ภาคี เพื่ อ แสดงให้ เ ห็ น ถึ ง ความก้ า วหน้ า และความถดถอยของสถานการณ์ ด้ า น สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชน ซึ่ ง จะนำ � ไปสู่ ก ารเสนอแนะนโยบายและข้ อ เสนอในการปรั บ ปรุ ง กฎหมาย เพื่ อ ให้ ก าร ส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชนมีประสิทธิภาพ อีกทั้งยังเป็นการส่งเสริมและเผยแพร่ความรู้ด้าน สิทธิมนุษยชน เพื่อให้ตระหนักในศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ สิทธิเสรีภาพและความเสมอภาคของบุคคล ตามรัฐธรรมนูญ นอกจากนี้ ยังได้นำ�เสนอผลการปฏิบัติงานของ กสม. ตามอำ�นาจหน้าที่ดังกล่าวข้างต้น ในปี ๒๕๕๖ อีกด้วย กสม. หวังเป็นอย่างยิ่งว่า รายงานฉบับนี้จะเป็นประโยชน์ต่อบุคคลและหน่วยงานต่างๆ ในการ ส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชนให้เกิดขึ้นจริงในสังคมไทยต่อไป (ศาสตราจารย์ อมรา พงศาพิชญ์) ประธานกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ