รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย และรายงานผลการปฏิบัติงานประจำ�ปี ๒๕๕๖ ๓) การประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิชุมชนและการมีส่วนร่วม ในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สำ�หรับสถานการณ์การละเมิดสิทธิชุมชนโดยภาพรวมนั้น ชุมชนยังคงได้รับผลกระทบ จากการดำ�เนินนโยบายของรัฐที่มุ่งจะพัฒนาประเทศโดยส่งเสริมให้ใช้หรือแสวงหาประโยชน์จากทรัพยากร ธรรมชาติของประเทศ แต่ไม่ได้มุ่งคุ้มครองให้ชุมชนอนุรักษ์และใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ อย่างยั่งยืน และการดำ�เนินโครงการของรัฐไม่สอดคล้องกับความต้องการของชุมชน อันเป็นผลมาจาก การที่รัฐไม่เปิดเผยข้อมูลข่าวสารและไม่จัดกระบวนการรับฟังความคิดเห็นของประชาชนก่อนดำ�เนิน โครงการที่อาจส่งผลกระทบต่อชุมชน การดำ�เนินโครงการของรัฐและเอกชนยังก่อให้เกิดผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ของประชาชนในพื้นที่ ซึ่ง รัฐไม่ส ามารถหาสาเหตุที่แ ท้จริงและแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นได้ ในบางกรณี พบว่า รัฐละเ���ยหน้าที่และแก้ไขปัญหาอย่างล่าช้า ทำ�ให้ประชาชนต้องต่อสู้เรียกร้องสิทธิด้วยตนเอง จนนำ�ไปสู่ปัญหาความขัดแย้ง และการปะทะระหว่างประชาชนกับหน่วยงานรัฐและเอกชน ทั้งในรูปแบบ ของการข่มขู่คุกคาม และฆาตกรรมแกนนำ�ในการต่อสู้ นอกจากนี้ หน่วยงานรัฐที่เกี่ยวข้องไม่สามารถบังคับใช้กฎหมายเพื่อคุ้มครองสิทธิชุมชน และการรัก ษาคุณภาพสิ่ง แวดล้อมของประเทศได้อย่างมีประสิทธิภาพ และกฎหมายบางฉบับยั ง ไม่ มี การแก้ไขให้สอดคล้องกับหลักสิทธิชุมชนและสิทธิในการมีส่วนร่วมของประชาชนตามรัฐธรรมนูญ ทำ�ให้ การบังคับใช้กฎหมายที่มีอยู่ไม่สามารถเป็นเครื่องมือคุ้มครองสิทธิแก่ประชาชนได้ 63