อธิบายวิธีการเก็บหน่อไม้ ไม่ให้กระทบต่อระบบนิเวศได้ ส่วนในกรณีการตัดไม้ในเขตหวงห้าม ตั้งแต่มี การตั้งกฎระเบียบขึ้นยังไม่เคยมีผู้ฝ่าฝืน หรือละเมิดกฎของชุมชน ๒) ป่าชุมชนหากิน เป็นป่าที่สามารถหาของป่าทุกชนิด ถึงแม้จะสามารถหาได้ทุกชนิดแต่การ เก็บของป่านั้น จะต้องอยู่ในขอบเขตที่ชุมชนยอมรับและไม่ทาลายระบบนิเวศ ๓) ป่าชุมชนใช้สอย สามารถใช้ประโยชน์ได้ตามความจาเป็นเช่น เอาฟืน เอาไม้สร้างบ้าน แต่ คนเอาได้เท่าที่จาเป็น การเอาไม้นั้นจะไม่เอาห้ วยใดห้วย หนึ่ง แต่จะเอาห้วยนั้น หนึ่งต้น ห้วยนี้อีกหนึ่ง หรือ กระจายเพื่อที่ในการตัดต้นไม้ เขตป่ าใช้สอยของชุมชนนั้นกว้างมาก แต่ที่ชาวบ้านใช้ประโยชน์จริง นั้นเป็นเขตบริเวณที่ใกล้ ๆชุมชน ไร่ นา หรือว่าหาของป่าที่ออกบริเวณ เฉพาะดอย เช่น ผักหวาน หรือที่ ใกล้ ๆถนน ๔) หมู่บ้านสัตว์ของป่าชุมชน เป็นพื้นที่ที่แบ่งเพื่ออนุรักษ์พันธุ์สัตว์ป่าให้มีการแพร่กระจายมาก ขึ้น พื้นที่นี้จะมีการใช้ประโยชน์ เช่น การหาเห็ด หรือดอกดิน เท่านั้น และพื้นนี้จะมีการทาแนวกันไฟ ตลอดทั้งดอยมีการจัดเวรยามเดินตระเวนตรวจไฟและบุคคลภายนอกที่เข้ามาล่าสัตว์ จะเห็นได้ว่าป่าอนุรักษ์ทั้งสี่ประเภทแยกกันแทบไม่ออกเพราะมันผสมกันอยู่ทั้ งสามประเภท ไม่ได้แยกขาดกัน ป่าหากินบางส่วนลักษณะเหมือนป่าอนุรักษ์ หรือป่าใช้สอยที่อยู่ไกลๆ เหมือนป่า อนุรักษ์ ซึ่งจะซ้อน กันอยู่ ส่วนไร่เหล่าถือว่า อยู่ในเขตของบริเวณเขตป่าใช้สอย ซึ่งทั้งหมดนี้อยู่ในเขต รังวัด นอกเขตรังวัดชาวบ้านไม่สามารถเข้าไปใช้ประโยชน์ได้ แต่ยกเว้นการหาหน่อไม้ การตัดไม้บริเวณ นี้จะไม่มีเพราะอยู่ไกลจากชุมชนมาก กิจกรรมสาคัญด้านการดูแลทรัพยากรธรรมชาติ ได้แก่ ๑. การทาแนวกันไฟ เป็นกิจกรรมที่มีการทาประจาทุกปี คนในชุมชน พ่อบ้าน แม่บ้านและ เยาวชน จะร่วมกันทาตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์–เมษายน อาทิตย์ละ ๑ ครั้ง ทุกครอบครัวต้องไปร่วมทาถ้า ไปไม่ได้ในอาทิตย์นี้ จะต้องทาในอาทิตย์หน้า บริเวณที่ทาแนวกันไฟ คือพื้นที่ป่าอนุรักษ์ ทั้ง ๔ ประเภท และชุมชนได้มีกฎระเบ��ยบให้ทุกครอบครัวที่ทาไร่จะต้องทาแนวกันไฟก่อนเผาทุกครั้ง นอกจากการทา แนวกันไฟ ทุกครั้งที่เกิดไฟป่าทุกคนจะต้องในชุมชนจะต้องช่วยกันดับไฟป่าด้วย ๒. การลาดตระเวนตรวจป่า เป็นกิจกรรมที่ช่วงเดียวกับการทาแนวกันไฟ คณะกรรมการจะจัด เวรยามหมุนเวียนวันละ ๓ คน ตลอดระยะเวลา ๓ เดือน หน้าที่ของเวรยามคือเดินตรวจไฟป่าและคนที่ เข้ามาล่าสัตว์ หากพบบุคคลภายนอกที่ เข้ามาล่าสัตว์ป่าในเขตป่าอนุรักษ์ หรือหมู่บ้านสัตว์ป่า ครั้งแรก จะตักเตือน ครั้งที่สองปรับ ครั้งที่สามคาเนินคดีตามกฎหมาย ๓. การทาป้ายรณรงค์ ข้อความที่ทาเป็นป้ายป่าอนุรักษ์ประเภทต่าง ๆ และคาขวัญหรือประโยค ที่เชิญชวนให้ร่วมอนุรักษ์ทรัพยากร เพื่อติดตามเขตป่าต่างๆ เพื่อให้บุคคลที่พบเห็นรู้ว่าเป็นแนวเขตป่า ของบ้านกลาง ๔. จัดทาเขตอนุรักษ์พันธุ์ปลา มีวัตถุประสงค์เพื่ออนุรักษ์พันธุ์ปลาพื้นบ้านของชุมชน ไม่ให้สูญ พันธุ์ ระยะเวลาในการอนุรักษ์แล้วแต่ชุมชนจะตกลงกัน หลังจากที่มีการอนุรักษ์พันธุ์เพิ่มขึ้น นอกจากมี การกาหนดพื้นที่ในการอนุรั กษ์แล้ว พื้นอื่นที่สามรถหาปลาได้ เครื่องมือที่ใช้ในการจับปลาต้อ งเป็น เครื่องมือที่ไม่ทาลายระบบนิเวศในน้า เช่น สวิง ไซฯ ห้ามใช้ไฟฟ้าซ๊อต หากฝ่าฝืนจะมีการตักเตือนหรือ รับโทษตามที่ชุมชนกาหนด ๕๔