๓.๓.๑ กฎหมายแคนาดา กฎหมายว่าด้วยความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ ส�ำหรับองค์กรและหน่วยงานที่กฎหมายนี้จัดตั้งขึ้น ได้แก่ คณะกรรมการสิทธิมนุษยชน แคนาดา (Canadian Human Rights Commission) และคณะผู้พิจารณาคดีสิทธิมนุษยชนแคนาดา ( Canadian Human Rights Tribunal) คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแคนาดา (Canadian Human Rights Commission) ประกอบ ด้วยประธาน (Chief commissioner) และรองประธาน (Deputy Chief Commissioner) และกรรมการอื่นไม่ น้อยกว่าสามและไม่เกิน ๖ คน โดยมีอ�ำนาจหน้าที่ส�ำคัญที่เกี่ยวกับการเลือกปฏิบัติตามมาตรา ๒๗ ดังต่อไปนี้ • พัฒนาโปรแกรมเพื่อส่งเสริมให้ประชาชนมีความรู้ความเข้าใจการเลือกปฏิบัติตาม กฎหมายนี้ • ท�ำการวิจัยหรือสนับสนุนการวิจัยเกี่ยวกับการเลือกปฏิบัติ • จัดท�ำข้อเสนอแนะเกี่ยวกับสิทธิมนุษยชนและการเลือกปฏิบัติ • ศึกษา ทบทวน กฎหมายและระเบียบต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง • ก�ำหนดแนวปฏิบัติ (Guideline) ที่เกี่ยวกับหลักการต่าง ๆ ตามกฎหมายนี้ ส�ำหรับกระบวนการระงับข้อพิพาทหรือการเยียวยาผู้ถูกเลือกปฏิบัตินั้น เมื่อมีการกระท�ำ พฤติกรรมอันเป็นการเลือกปฏิบตั ติ ามกฎหมายนี้ บุคคลหรือกลุม่ บุคคลผูไ้ ด้รบั ผลกระทบรวมทัง้ บุคคลใด ๆ ทีม่ เี หตุ อันควรเชือ่ ว่ามีการกระท�ำอันเป็นการเลือกปฏิบตั ติ ามกฎหมายนีเ้ กิดขึน้ สามารถร้องเรียนมายังคณะกรรมการสิทธิ มนุษยชนแคนาดาให้ตรวจสอบการกระท�ำดังกล่าว (มาตรา ๔๐) คณะกรรมการมีอำ� นาจสอบสวน (Investigation) ตามมาตรา ๔๓ โดยอาจตั้งผู้สอบสวน (Investigator) ซึ่งข้อพิพาทอาจได้รับการแก้ไขให้ยุติโดยการตกลงกันในขั้น ตอนนี้ อย่างไรก็ตาม หากยังไม่เป็นที่ตกลงกันได้ คณะกรรมการอาจตั้งผู้ไกล่เกลี่ย (Conciliator) เพื่อไกล่เกลี่ยให้ ข้อพิพาทยุติลง (มาตรา ๔๗) หากตกลงกันได้คณะกรรมการจะน�ำข้อตกลงนี้ให้ศาลระดับสหพันธรัฐมีค�ำสั่งตามข้อ ตกลงกันนั้น (มาตรา ๔๘) ในเวลาใด ๆ ตั้งแต่มีค�ำร้องเกี่ยวกับการเลือกปฏิบัติเข้าสู่การพิจารณา คณะกรรมการ สิทธิมนุษยชนแคนาดาอาจส่งเรื่องต่อไปให้ประธานคณะผู้พิจารณาคดีสิทธิมนุษยชน (Human Rights Tribunal) เพื่อท�ำการพิจารณาได้ (มาตรา ๔๙) โดยประธานมีอ�ำนาจตั้งคณะผู้พิจารณาคดีดังกล่าว ซึ่งหากผลการพิจารณา ชี้ว่าพฤติกรรมที่พิพาทเป็นการเลือกปฏิบัติอันฝ่าฝืนกฎหมายนี้ คณะผู้พิจารณามีอ�ำนาจท�ำค�ำสั่งตามมาตรา ๕๓ ดังต่อไปนี้ • ค�ำสัง่ ให้หยุดการกระท�ำอันเป็นการเลือกปฏิบตั ิ และปรึกษากับคณะกรรมการสิทธิมนุษยชน เพือ่ สัง่ ให้ดำ� เนินมาตรการใด ๆ เพือ่ แก้ไขหรือป้องกันพฤติกรรมดังกล่าว ซึง่ รวมถึงการก�ำหนดให้จดั ท�ำโปรแกรม แผน เป็นต้น • ค�ำสั่งให้ผู้กระท�ำการเลือกปฏิบัติให้สิทธิ หรือโอกาส หรือผลประโยชน์ใด ๆ ที่ผู้ถูกเลือก ปฏิบัติต้องสูญเสียไปเนื่องจากพฤติกรรมการเลือกปฏิบัติ • ค�ำสัง่ ให้ผกู้ ระท�ำการเลือกปฏิบตั ชิ ดใช้คา่ สินไหมทดแทนส�ำหรับค่าจ้างและค่าใช้จา่ ยใด ๆ ซึ่งผู้ถูกเลือกปฏิบัติต้องสูญเสียไป • ค�ำสั่งให้ผู้กระท�ำการเลือกปฏิบัติชดใช้ต้นทุนที่เพิ่มขึ้นส�ำหรับการได้มาซึ่งสินค้า บริการ สิ่งอ�ำนวยความสะดวก หรือที่อยู่อาศัย และค่าใช้จ่ายใด ๆ ที่ผู้ถูกเลือกปฏิบัติต้องรับภาระอันเป็นผลจากการเลือก ปฏิบัติ • ค�ำสั่งให้ผู้กระท�ำการเลือกปฏิบัติชดใช้ค่าสินไหมทดแทนส�ำหรับความเจ็บปวดและทุกข์ ทรมาน (Pain and Suffering) ที่ผู้ถูกกระท�ำได้รับจากการเลือกปฏิบัติ 107