คณะกรรมการสิิทธิิมนุุษยชนแห่่งชาติิ
National Human Rights Commission of Thailand
ICESCR ข้้อ 12 ทั้้�งการตรวจคััดกรองและการรัักษา
ผู้้�ติิ ด เชื้้� อ โควิิ ด 19 แต่่ ด้้ ว ยข้้ อ จำกัั ดหล ายประการ
ที่่� ไ ม่่ อ าจรองรัั บ ผู้้�ติิ ด เชื้้� อ ทุุ ก คนเข้้ า สู่่�การรัั ก ษา
ในโรงพยาบาลได้้ รััฐบาลได้้แก้้ไขปััญหาโดยการจััดตั้้�ง
โรงพยาบาลสนามและศููนย์์พัักคอย การจััดตั้้�งระบบ
การรัักษาแบบ Home Isolation และ Community
Isolation ที่่�ดููแลโดยทีีมระบบสุุขภาพปฐมภููมิิซึ่่�งมีี
การนำระบบ Telemedicine มาใช้้ในการตรวจรัักษา
การเปลี่่� ย นรูู ป แบบวิิ ธีี ก ารตรวจหาเชื้้� อ โควิิ ด 19
มาเป็็นแบบ ATK และจััดซื้้�อเพื่่�อแจกจ่่ายแก่่ประชาชน
ที่่�มีคี วามเสี่่ย� ง นอกจากนี้้� ยัังกำหนดให้้ผู้้�ป่ว่ ยโรคโควิิด 19
และผู้้�ที่่�ได้้รัับผลข้้างเคีียงจากการฉีีดวััคซีีนเป็็นผู้้�ป่่วย
ฉุุกเฉิินซึ่่�งจำเป็็นต้้องได้้รัับการรัักษาพยาบาลโดยเร็็ว
เพื่่�อให้้สามารถเข้้ารัับการรัักษาได้้ในทุุกโรงพยาบาล
โดยไม่่เสีียค่่าใช้้จ่า่ ย ในส่่วนของการจััดหาวััคซีีน รััฐบาล
ได้้ มีี แ ผนการจัั ดห าวัั ค ซีี น ให้้ ค รอบคลุุ ม ประชากร
50 ล้้ า นคน โดยใช้้ วัั ค ซีี นห ลัั ก ซึ่่� ง สามารถเข้้ า ถึึงได้้
โดยไม่่เสีียค่่าใช้้จ่่าย นอกจากนี้้� รััฐบาลได้้มีีมาตรการ
ในการดููแลประชาชนเพื่่อ� บรรเทาผลกระทบทางเศรษฐกิิจ
โดยการออกมาตรการเยีียวยาต่่าง ๆ เพื่่�อให้้ประชาชน
โดยเฉพาะกลุ่่�มเปราะบางมีี ม าตรฐานการครองชีี พ
ที่่�เพีียงพอสำหรัับตนเองและครอบครััวตามกติิกา ICESCR
ข้้อ 11
34
อย่่ า งไรก็็ ต าม ในการดำเนิิ น การ
ของรััฐบาลทั้้�งในการป้้องกัันและควบคุุมโรค การพยายาม
ให้้ ป ระชาชนเข้้ า ถึึงการตรวจหาเชื้้� อ โควิิ ด 19
การรัักษาพยาบาล การได้้รัับวััคซีีนโควิิด 19 รวมถึึง
มีีมาตรการเยีียวยาผลกระทบต่่าง ๆ ต่่อประชาชนและ
กลุ่่�มเปราะบาง ยัังคงพบปััญหาหรืืออุุปสรรค ดัังนี้้�
1) ด้้านการเข้้าถึึงการตรวจโควิิด 19
พบว่่ า ในกลุ่่�มประชาชนที่่� อ ยู่่�ในพื้้� นที่่� ห่่ า งไกล
คนพิิการ คนไร้้บ้้าน กลุ่่�มชาติิพัันธุ์์� ผู้้�ที่่�มีีปััญหาสถานะ
และสิิ ท ธิิ กลุ่่�มแรงงานข้้ า มชาติิ ที่่� อ าจจะเข้้ า ไม่่ ถึึ ง
การตรวจโควิิด 19 อย่่างเพีียงพอ แม้้ว่่ารััฐบาลจะได้้
พยายามแก้้ไขปััญหาความไม่่เพีียงพอของการตรวจ
หาเชื้้�อโควิิด 19 โดยการสั่่�งชุุดตรวจ ATK เพื่่�อมา
แจกจ่่ า ยแก่่ ป ระชาชนแล้้ วก็็ ต าม เนื่่� อ งจากเป็็ น
การกระจายผ่่านแอปพลิิเคชัันเป๋๋าตัังที่่�ต้อ้ งมีีการยืืนยััน
ตััวตนด้้วยบััตรประจำตััวประชาชน
2) ด้้านการเข้้าถึึงการรัักษาพยาบาล
พบว่่า มีีอุุปสรรคในบางกลุ่่�ม เช่่น คนไร้้บ้้าน เนื่่�องจาก
การไม่่มีบัี ตั รประจำตััวประชาชน กลุ่่�มชาติิพันธุ์์�
ั แรงงาน
ข้้ า มชาติิ ที่่� เข้้ า เมืืองผิิ ด กฎหมาย บุุ ต รของแรงงาน
ข้้ามชาติิที่่�ยัังไม่่ได้้แจ้้งการเกิิดเมื่่�อเจ็็บป่่วยจึึงไม่่กล้้า
ไปโรงพยาบาล ผู้้�สููงอายุุในพื้้�นที่่�ห่่างไกลประสบปััญหา
การเดิินทาง เป็็นต้น้ แม้้ว่า่ ในแผนสิิทธิิมนุุษยชนแห่่งชาติิ
ฉบัับที่่� 4 (พ.ศ. 2562 - 2565) จะมีีข้อ้ เสนอแนะให้้จัดห
ั า
มาตรการเชิิงรุุกต่่าง ๆ ในการจััดทำบััตรประชาชนให้้กับั
ผู้้�ไม่่มีีบััตรเป็็นการเฉพาะ และพััฒนาแนวทางการดููแล
แรงงานข้้ามชาติิอย่่างเป็็นระบบแล้้วก็็ตาม
3) ด้้านการกระจายวััคซีีนโควิิด 19
แม้้ว่่ารััฐบาลจะพยายามจััดหาวััคซีีนสำหรัับประชาชน
ให้้ ม ากที่่� สุุ ด เพื่่� อ ลดความรุุ น แรงของการป่่ ว ยและ
เสีียชีีวิิต รวมถึึงเพื่่�อให้้เกิิดภููมิิคุ้้�มกัันหมู่่� และกำหนด
กลุ่่�มเป้้าหมายที่่�สอดคล้้องกัับคำแนะนำของ WHO
แต่่ จ ากการดำเนิิ น การพบปัั ญ หาการเข้้ า ถึึงและ
การกระจายวััคซีีนเป็็นอย่่างมาก ในต่่างจัังหวััดยัังพบ
ปััญหาระบบการจองวััคซีีนที่่ซั� บั ซ้้อนและเปลี่่�ยนแปลงบ่่อย
การเข้้ า ไม่่ ถึึ งเทคโนโลยีี ใ นกลุ่่�มผู้้�สูู ง อายุุ ข้้ อ จำกัั ด
ในการจัั ดห าวัั ค ซีี นที่่� มีี จ ำนวนไม่่ เ พีี ย งพอทำให้้ มีี
การเลื่่�อนการฉีีดวััคซีีน การกระจายวััคซีีนในแต่่��ะ
จัังหวััดเกิิดความไม่่เท่่าเทีียมจึึงทำให้้กลุ่่�มเสี่่�ยงซึ่่�งเป็็น
กลุ่่�มเป้้าหมายของรััฐบาลในช่่วงแรกบางส่่วนได้้รับั วััคซีีน
ช้้ากว่่ากลุ่่�มประชาชนทั่่�วไป และในเดืือนกัันยายนก็็ยััง
มีีการรายงานการเลื่่�อนวััคซีีนเข็็ม 2 ของกลุ่่�มผู้้�สููงอายุุ
และผู้้�มีีโรคเรื้้�อรััง 7 กลุ่่�มโรค แต่่ต่่อมาได้้มีีการเร่่ง
ฉีี ดวัั ค ซีี น ให้้ แ ก่่ ก ลุ่่�มเสี่่� ย งเพื่่� อ ลดความรุุ น แรงจาก
การติิดเชื้้อ� โควิิด 19 จนมีีจำนวนเพิ่่�มสููงขึ้้น� อย่่างไรก็็ตาม
ยัังมีีบางกลุ่่�มที่่�อาจจะตกหล่่นหรืือมีีอุุปสรรคในการ
เข้้าถึึงการฉีีดวััคซีีน เช่่น ในกลุ่่�มผู้้�ป่่วยติิดเตีียง ผู้้�สููงอายุุ
คนพิิการ กลุ่่�มชาติิพัันธุ์์� แรงงานข้้ามชาติิ ทั้้�งในส่่วนที่่�
เข้้าเมืืองถููกกฎหมายและผิิดกฎหมาย ผู้้�ที่่�อยู่่�ในพื้้�นที่่�
ห่่างไกล คนไร้้บ้้าน เป็็นต้้น ซึ่่�งอาจมีีปััญหาอุุปสรรค
จากการเดิินทาง การเข้้าไม่่ถึึงระบบการจองวััคซีีน
การไม่่ มีี ส ถานะทางทะเบีี ย น ไม่่ มีี บัั ต รประจำตัั ว
ประชาชน ปััญหาการเข้้าถึึงข้้อมููลข่่าวสาร นอกจากนี้้�
ปััญหาความเชื่่�อมั่่�นต่่อความปลอดภััยของวััคซีีนยัังคง
ปรากฏให้้เห็็นเป็็นระยะ เช่่น กรณีีของกลุ่่�มชาติิพัันธุ์์�
หญิิงตั้้�งครรภ์์ และนัักเรีียน/นัักศึึกษา เป็็นต้้น