รายงานการศึกษาวิจัย บทบาทของสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
ในการคุ้มครองการละเมิดสิทธิมนุษยชนของภาคเอกชน
4.1
ประเภทองค์กรหรือหน่วยงาน
ด้านสิทธิมนุษยชนของรัฐในต่างประเทศ
ปัจจุบันมีการจัดตั้งหน่วยงานด้านสิทธิมนุษยชนระดับชาติในกว่า 100 ประเทศทั่วโลก
หน่วยงานเหล่านี้ มีอำ�นาจตามกฎหมายในแต่ละประเทศแตกต่างกัน โดยพยายามยึดพันธกรณี
ด้านสิทธิมนุษยชนและมาตรฐานสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศเป็นตัวตั้ง ซึ่งนั่นหมายความว่า
หน่วยงานด้านสิทธิมนุษยชนในบางประเทศ อาจมีบทบาทที่เกินกว่ารัฐธรรมนูญของชาติ องค์กร
ระหว่างป��ะเทศที่ทำ�งานด้านสิทธิมนุษยชน อาทิ สำ�นักงานข้าหลวงใหญ่เพื่อสิทธิมนุษยชนแห่ง
องค์การสหประชาชาติ (The Office of the United Nations High Commissioner for Human
Rights : OHCHR) ส่งเสริมให้หน่วยงานระดับชาติเหล่านี้ยึดกรอบสิทธิมนุษยชนที่ระบุในกฎหมาย
สิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ ไม่ว่ารัฐบาลของประเทศตนจะเคยลงนามให้สัตยาบันหรือไม่
อย่างไรก็ตาม ในความเป็นจริง โครงสร้าง รูปแบบ อำ�นาจตามกฎหมาย และบทบาทหน้าที่
ที่แตกต่างกันของหน่วยงานด้านสิทธิมนุษยชนระดับชาติของแต่ละประเทศ ล้วนแต่ส่งผลต่อ
ลักษณะการทำ�งาน กลยุทธ์ และวิธีปฏิบัติของหน่วยงานต่างๆ ต่อกรณีละเมิดสิทธิมนุษยชน
โดยธุรกิจ ด้วยเหตุนี้ การจำ�แนกประเภทของหน่วยงานด้านสิทธิมนุษยชน จึงเป็นก้าวแรกที่จำ�เป็น
ต่อการทำ�ความเข้าใจบทบาทของหน่วยงานเหล่านี้ในการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวข้องกับ
ภาคธุรกิจ โดยเฉพาะในยุคที่หน่วยงานสิทธิมนุษยชนระดับชาติกำ�ลังมีบทบาทเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ทั่วโลก
ในวงการซึ่งเคยเป็นพื้นที่ทำ�งานหลักของผู้เล่นที่ไม่ใช่รัฐ โดยเฉพาะนักกิจกรรมที่ต่อต้านรัฐ
(Cardenas, 2011)
39