รายงานการศึกษาวิจัย
การเลือกปฏิบัติในการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อเอชไอวี
I
คํานํา
นับแตเมื่อป 2527 ประเทศไทยไดตรวจพบผูปวยเอดสรายแรก หลังจากนั้น จํานวนผูปวยเอดสและ
ผูติดเชื้อเอชไอวีก็ปรากฏตอสังคมเพิ่มมากขึ้น และจากขอมูลของสํานักระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค กระทรวง
สาธารณสุข ระบุวา ในป 2555 มีผูติดเชื้อเอชไอวีมากกวา 1,200,000 คน โดยพบวาสถานการณการแพรระบาด
ของโรคเอดสในประเทศไทยนั้นเกิดขึ้นในกลุมประชาชนวัยแรงงาน อันเปนทรัพยากรหลักในการพัฒนาเศรษฐกิจ
และสังคมของประเทศ ดังนั้น หากกลุมบุคคลดังกลาวไดรับการคุมครองสิทธิตามหลักกฎหมายและหลักการ
สิทธิมนุษยชน รวมทั้งไดรับการปฏิบัติอยางเสมอภาคเทาเทียม ไมถูกตีตราและเลือกปฏิบัติ นอกจากจะสงผลให
กลุมผูติดเชื้อเอชไอวีมีคุณภาพชีวิตดีขึ้นแลว ยังสงผลดีตอเศรษฐกิจโดยรวมของประเทศอีกดวย
คณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห ง ชาติ ใ นฐานะที่ เ ป น องค ก รตามรั ฐ ธรรมนู ญ ซึ่ ง มี อํ า นาจหน า ที่ ต าม
รัฐธรรมนูญแหงราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550 มาตรา 257 และพระราชบัญญัตคิ ณะกรรมการสิทธิมนุษยชน
แหงชาติ พ.ศ. 2542 มาตรา 15 ในการเสนอแนะนโยบายและขอเสนอในการปรับปรุงกฎหมายและกฎตอรัฐสภา
หรือคณะรัฐมนตรี เพื่อสงเสริมและคุมครองสิทธิมนุษยชน รวมทั้งสงเสริมการศึกษา การวิจัย และการเผยแพร
ความรูดานสิทธิมนุษยชน ไดพิจารณาเห็นวา การแกไขปญหาการเลือกปฏิบัติในการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อ
เอชไอวีนั้น จําเปนที่จะตองมีการศึกษาวิเคราะหขอมูล/ขอเท็จจริงในเชิงลึก เพื่อใหการแกไขปญหาการปองกันการ
เลือกปฏิบัติที่ไมเปนธรรมเปนไปอยางมีประสิทธิภาพ
ด ว ยเหตุ ดั ง กล า ว สํ า นั ก งานคณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห ง ชาติ จึ ง ได ดํ า เนิ น การศึ ก ษาวิ จั ย เรื่ อ ง
“การเลือกปฏิบัติในการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อเอชไอวี” โดยมี สถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย
เปนที่ปรึกษา ทั้งนี้ มีวัตถุประสงคเพื่อศึกษาวิจัยสาเหตุและสภาพปญหาการเลือกปฏิบัติในการประกอบอาชีพของ
ผูติดเชื้อเอชไอวี ใหไดรับการปกปองคุมครองสิทธิตามกฎหมายและตามหลักการสิทธิมนุษยชนอยางเปนรูปธรรม
รวมทั้งจัดทําขอเสนอแนะเชิงนโยบายหรือขอเสนอในการปรับปรุงกฎหมายตอหนวยงานที่รับผิดชอบ เพื่อสงเสริม
ใหประชากรทุกกลุมไดรับการปกปองคุมครองสิทธิตามกฎหมายและตามหลักสิทธิมนุษยชน
สํ า นั ก งานคณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห ง ชาติ หวั ง เป น อย า งยิ่ ง ว า รายงานการศึ ก ษาวิ จั ย ฉบั บ นี้
จะเปนประโยชนสําหรับหนวยงาน/ผูที่เกี่ยวของและผูที่สนใจ แมรายงานการศึกษาวิจัยฉบับนี้จะมุงเนนเฉพาะใน
สวนที่เกี่ยวของกับการเลือกปฏิบัติในการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อเอชไอวี แตหากหนวยงาน/ผูที่���กี่ยวของ
สามารถนําขอเสนอแนะจากการศึกษา ทั้งในสวนของขอเสนอเชิงนโยบายที่เกี่ยวของกับกฎหมาย และขอเสนอ
แนะแนวทางและมาตรการที่เหมาะสมในการคุมครองสิทธิ มาปรับใชเพื่อคุมครองสิทธิของกลุมบุคคลอื่นที่อาจถูก
เลือกปฏิบัติ อาทิ กลุมผูพิการ กลุมผูติดยาเสพติดที่ไดรับการบําบัดรักษาแลว ก็จะเปนประโยชนตอกลุมบุคคล
ทุกกลุมเพื่อใหไดรับการคุมครองสิทธิตามกฎหมายและตามหลักสิทธิมนุษยชนโดยเทาเทียมกัน
สํานักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแหงชาติ