6
รายงานการศึกษาวิจัย
การเลือกปฏิบัติในการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อเอชไอวี
ไมเคยเปน เชน บางครั้งผูชายอาจจะเกรงวาการเปดเผยวาตนติดเชื้อเอชไอวี จะทําใหถูกมองวาตนเองเปนกลุม
รักรวมเพศ หรือผูหญิงก็อาจจะไมอยากเปดเผยเพราะเกรงจะถูกมองวาเปนผูหญิงสําสอน เปนกลุมคาบริการ
ขั้ น ที่ ส อง การตี ต ราและการเลื อ กปฏิ บั ติ เ ป น การซํ้ า เติ ม อาการของผู ติ ด เชื้ อ ให มี ค วามเสี่ ย ง
มากกวาเดิม ทําใหพวกเขายิ่งถูกตีตราและกีดกันมากยิ่งขึ้น
1.5 ระเบียบวิธีการศึกษา
การศึกษาเรื่อง การเลือกปฏิบัติในการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อเอชไอวีนี้ ถูกออกแบบใหเปนการวิจัย
แบบมีสวนรวม (Participatory Research) ซึ่งเปนการวิจัยที่เปดโอกาสใหผูมีสวนไดสวนเสีย (Stakeholders)
ได ม าสร า งความรู ร ว มกั น (co-production of knowledge) โดยอาศั ย “การประชุ ม เชิ ง ปฏิ บั ติ ก ารของ
ผูมีสวนไดสวนเสีย ครั้งที่ 1” (stakeholder’s workshop #1) เปนเวทีในการเริ่มตนตั้งโจทยวิจัย การพัฒนา
เครื่องมือรวมกัน
การวิจัยแบบมีสวนรวม มีจุดเดนในแงที่ทําใหผูวิจัยสามารถเก็บขอมูลไดอยางลุมลึก รอบดาน และยังเปน
โอกาสในการเสริมพลังทางดานความรูใหกับผูมีสวนไดสวนเสียที่มีสวนรวมในการวิจัยดวย
ดั ง ที่ ไ ด ก ล า วไว ใ นส ว นที่ แ ล ว ว า สาเหตุ สํ า คั ญ ของการตี ต ราและการเลื อ กปฏิ บั ติ ส ว นหนึ่ ง มาจาก
การขาดความรูความเขาใจที่ถูกตองเกี่ยวกับการแพรกระจายของเชื้อเอชไอวี คณะผูวิจัยจึงออกแบบใหการวิจัย
ครั้งนี้มีสวนในการพัฒนาความรูความเขาใจของคณะผูวิจัย และผูมีสวนไดสวนเสียไปพรอม ๆ กัน เพื่อใหขอเสนอ
แนวทางการแกไขปญหาการเลือกปฏิบัติในการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อที่เปนจริง
เพื่ อ วั ต ถุ ป ระสงค ดั ง กล า ว ผู วิ จั ย จึ ง ใช วิ ธี ก ารเก็ บ ข อ มู ล และประยุ ก ต ใช เ ครื่ อ งมื อ ในการเก็ บ ข อ มู ล
หลายอยางประกอบกัน ดังนี้
1.5.1 การวิจัยเอกสาร มี 2 ขั้นตอนที่ตอเนื่องกัน ดังนี้
1) การศึกษาแนวคิดเกี่ยวกับหลักความเสมอภาคในการประกอบอาชีพ หลักการสิทธิมนุษยชน
หลั ก การสากล และมาตรฐานสากลที่ เ กี่ ย วข อ งกั บ การปกป อ งคุ ม ครองสิ ท ธิ ใ นการประกอบอาชี พ ของ
ผูติดเชื้อเอชไอวี จากกฎหมายในประเทศไทยและตางประเทศ ปฏิญญาสากล กติกาและอนุสัญญาระหวางประเทศ
เอกสารทางวิชาการ หนังสือ ตํารา รายงานการวิจัยที่เกี่ยวของในประเทศไทยและตางประเทศ รวมถึงการศึกษา
เปรียบเทียบตัวอยางมาตรการของตางประเทศอยางนอย 3 ประเทศ โดยใหความสําคัญกับประเทศที่ประสบ
ความสําเร็จในการคุมครองสิทธิของผูติดเชื้อ ประเทศที่มีกฎหมายหามการเลือกปฏิบัติในแบบตาง ๆ กัน เชน
เครือรัฐออสเตรเลีย อาจเปนตัวอยางของประเทศที่มีมาตรการคุมครองสิทธิในการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อ
ในแบบเสรีนิยม สหราชอาณาจักรอาจเปนตัวอยางของประเทศที่มีนโยบายรัฐสวัสดิการ และสาธารณรัฐฟลิปปนส
เปนตัวอยางของประเทศกําลังพัฒนาในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใตดวย
2) การวิเคราะหแนวทางและนโยบายการแกไขปญหาของรัฐบาลไทยในการคุมครองสิทธิในการ
ประกอบอาชีพของผูติดเชื้อเอชไอวี โดยศึกษาจากระเบียบ ประกาศ นโยบายของรัฐ มาตรการทางกฎหมาย
แนวทางการปฏิบัติและการดําเนินงานของหนวยงานตางๆ ที่เกี่ยวของ
1.5.2 การศึกษาสภาพการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อเอชไอวีในมิติตาง ๆ สาเหตุและปจจัยที่ทําให
เกิดปญหา รวมทั้งผลกระทบในมิติสิทธิมนุษยชนตอการเลือกปฏิบัติในการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อ อาศัย