รายงานการศึกษาวิจัย การเลือกปฏิบัติในการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อเอชไอวี นายจาง องคกรลูกจาง และหนวยงานที่เกี่ยวของอื่น ๆ ในการกําหนดนโยบายและการดําเนินมาตรการปองกันและ แก ไขป ญ หาอั น เกี่ ย วกั บ โรคเอดส ใ นโลกแห ง การทํ า งานในกิ จ การทุ ก ประเภท ทั้ ง ในระบบและนอกระบบ อยางรอบดานโดยเนนหลักการทํางานอยางมีคุณคาและหลักการพื้นฐานแหงสิทธิแรงงานในฐานะสิทธิมนุษยชน ในการแกไขปญหาโรคเอดสเปนสําคัญ และในปเดียวกันนี้เอง หลักการภายใตแนวปฏิบัติฯ ไดรับการสนับสนุน จากที่ประชุมสมัชชาสหประชาชาติสมัยพิเศษวาดวยเรื่องโรคเอดส แนวปฏิบัติเรื่องโรคเอดสในโลกแหงการทํางานไดนํานิยามของการเลือกปฏิบัติที่ปรากฎอยูใน อนุสัญญาองคการแรงงานระหวางประเทศ ฉบับที่ 111 วาดวยการเลือกปฏิบัติในการจางงานและการทํางาน พ.ศ. 2501 (ค.ศ. 1958) กลาวคือ การเลือกปฏิบัติ หมายถึง การแบงแยก การกีดกัน หรือการลําเอียงใด ๆ ที่กระทําบนพื้นฐานของเชื้อชาติ สีผิว เพศ ศาสนา ความคิดเห็นทางการเมือง การแบงแยกในชาติ พื้นฐาน ทางสั ง คมซึ่ ง มี ผ ลลบล า งหรื อ ทํ า ความเสี ย หายต อ ความเสมอภาคในโอกาส หรื อ ในการปฏิ บั ติ เ กี่ ย วกั บ การจ า งงานและการประกอบอาชี พ อย า งไรก็ ดี หากการกระทํ า หรื อ ละเว น การกระทํ า ดั ง กล า วข า งต น ในงานบางประเภทเกิดขึ้นเพราะความตองการอยางแทจริงของงาน ไมถือเปนการเลือกปฏิบัติ29 นอกจากนี้ แนวปฏิบัติเรื่องโรคเอดสในโลกแหงการทํางาน ไดนําหลักการที่สําคัญที่ปรากฏในอนุสัญญาวาดวยสิทธิผูพิการ พ.ศ. 2549 (ค.ศ. 2006) วาดวยการเอื้ออํานวยตามสมควร (reasonable accommodation)30 มาใชในกรณีของ แรงงานผู  ที่ อ ยู  ร  ว มกั บ เชื้ อ เอชไอวี โดยให มี ค วามหมายถึ ง การปรั บ ปรุ ง เปลี่ ย นแปลงการปฏิ บั ติ ง านตาม ความเหมาะสม เพื่อใหแรงงานที่ติดเชื้อเอชไอวีมีโอกาสในการทํางาน หรือมีความกาวหนาในการทํางานตอไปได แนวปฏิบัติเรื่องโรคเอดสในโลกแหงการทํางานมีหลักการสําคัญ ดังตอไปนี้ 1. การยอมรับวาเรื่องโรคเอดสเปนเรื่องของสถานประกอบการซึ่งมีบทบาทที่สําคัญในการ ปองกันการแพรระบาดและผลกระทบจากเชื้อเอชไอวี 2. การไมเลือกปฏิบัติ กลาวคือ จะตองไมมีการเลือกปฏิบัติตอแรงงานบนพื้นฐานของการมี สถานภาพเปนผูติดเชื้อเอชไอวี หรือผูอยูในสภาวะที่เสี่ยงตอการติดเชื้อ 3. ความเสมอภาคของบทบาทหญิงและชาย 4. สภาพแวดลอมการทํางานที่��ีตอสุขภาพ ใหเปนไปตามบทบัญญัติแหงอนุสัญญาองคการ แรงงานระหวางประเทศ ฉบับที่ 155 วาดวยความปลอดภัยและอาชีวอนามัยในการทํางาน 5. การปรึกษาหารือทางสังคม 6. หามไมใหมีการตรวจคัดกรองเพื่อหาเชื้อเอชไอวีเพื่อใหออกจากงานหรือระบบการทํางาน ซึ่งใหหมายรวมถึงกรณีผูสมัครงานดวย 7. การรักษาความลับและการเปดเผยขอมูลสวนบุคคลเกีย่ วกับโรคเอดส ใหเปนไปตามแนวปฏิบตั ิ ขององคการแรงงานระหวางประเทศ วาดวยการรักษาความลับสวนบุคคลของลูกจาง พ.ศ. 2540 29 30 Art. 1(1) (a) –(b) and (2) of the ILO C.111 Art. 2 ไดใหคํานิยาม การเอื้ออํานวยตามสมควร หมายถึง หมายถึง การเปลี่ยนแปลงหรือปรับปรุงที่จําเปนและเหมาะสมโดยไมกอใหเกิดภาระอันเกิน ควรหรือเกินสัดสวน เฉพาะในกรณีที่จําเปน เพื่อประกันวาคนพิการไดอุปโภคและใชสิทธิมนุษยชนและเสรีภาพขั้นพื้นฐานทั้งปวงที่เทาเทียม กับบุคคลอื่น 17