แหง a i l aชาติ N nd งา สํานaักtio nal Th นค ณ ยชน m a ะกรรมการสิทธิมนุษ o n of n ssi Hu Rights C om m i กําหนดแนวนโยบายดานการมีสวนรวม มาตรา 87 รัฐตองดําเนินการตามแนวนโยบายดานการมีสวนรวมของประชาชน ดังตอไปนี้ (1) สงเสริมใหประชาชนมีสวนรวมในการกําหนดนโยบายและวางแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม ทั้งในระดับชาติและระดับทองถิ่น (2) สงเสริมและสนับสนุนการมีสวนรวมของประชาชนในการตัดสินใจทางการเมือง การวางแผน พัฒนาทางเศรษฐกิจ และสังคม รวมทั้งการจัดทําบริการสาธารณะ (3) สงเสริมและสนับสนุนการมีสวนรวมของประชาชนในการตรวจสอบการใชอํานาจรัฐทุกระดับ ในรูปแบบองคกรทางวิชาชีพหรือตามสาขาอาชีพที่หลากหลาย หรือรูปแบบอื่น (4) สงเสริมใหประชาชนมีความเขมแข็งในทางการเมือง และจัดใหมีกฎหมายจัดตั้งกองทุนพัฒนา การเมืองภาคพลเมืองเพื่อชวยเหลือการดําเนินกิจกรรมสาธารณะของชุมชน รวมทั้งสนับสนุนการดําเนินการ ของกลุ  ม ประชาชนที่ ร วมตั ว กั น ในลั ก ษณะเครื อ ข า ยทุ ก รู ป แบบให ส ามารถแสดงความคิ ด เห็ น และเสนอ ความตองการของชุมชนในพื้นที่ (5) สงเสริมและใหการศึกษาแกประชาชนเกี่ยวกับการพัฒนาการเมืองและการปกครองระบอบ ประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริยทรงเปนประมุข รวมทั้งสงเสริมใหประชาชนไดใชสิทธิเลือกตั้งโดยสุจริต และเที่ยงธรรมการมีสวนรวมของประชาชนตามมาตรานี้ตองคํานึงถึงสัดสวนของหญิงและชายที่ใกลเคียงกัน 2. ประมวลกฎหมายที่ดิน ประมวลกฎหมายที่ดินซึ่งเกี่ยวของกับการรองเรียนวาละเมิดสิทธิที่ดินมีหลายมาตรา ดังตัวอยาง ตอไปนี้ มาตรา 2 ที่ดินซึ่งมิไดตกเปนกรรมสิทธิ์ของบุคคลหนึ่งบุคคลใด ใหถือวาเปนของรัฐ มาตรา 59 ทวิ ผูซึ่งครอบครองและทําประโยชนในที่ดินอยูกอนวันที่ประมวลกฎหมายนี้ ใชบังคับ โดยไมมีหนังสือสําคัญแสดงกรรมสิทธิ์ที่ดิน และมิไดแจงการครอบครองตามมาตรา 5 แหงพระราชบัญญัติ ใหใชประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ. 2497 แตไมรวมถึงผูซึ่งมิไดปฏิบัติตามมาตรา 27 ตรี ถามีความจําเปน จะขอออกโฉนดที่ดิน หรือหนังสือรับรองการทําประโยชนเปนการเฉพาะราย เมื่อพนักงานเจาหนาที่พิจารณา เห็นสมควรใหดําเนินการออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทําประโยชน แลวแตกรณี ไดตามหลักเกณฑ และวิ ธี ก ารที่ ป ระมวลกฎหมายนี้ กํ า หนด แต ต  อ งไม เ กิ น ห า สิ บ ไร ถ า เกิ น ห า สิ บ ไร จ ะต อ งได รั บ อนุ มั ติ จ าก ผูวาราชการจังหวัด ทั้งนี้ ตามระเบียบที่คณะกรรมการกําหนด เพื่ อ ประโยชน แ ห ง มาตรานี้ ผู  ค รอบครองและทํ า ประโยชน ใ นที่ ดิ น ตามวรรคหนึ่ ง ให ห มายความ รว��ถึงผูซึ่งไดครอบครองและทําประโยชนในที่ดินตอเนื่องมาจากบุคคลดังกลาวดวย รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง “เพื่อปรับปรุงแกไข นโยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนดานที่ดินและปาไม” 59