แหง
a i l aชาติ
N
nd
งา
สํานaักtio nal
Th
นค
ณ
ยชน
m a ะกรรมการสิทธิมนุษ o n of
n
ssi
Hu
Rights C om m i
สวนการถือครองที่ดินของบุคคลธรรมดาพบวา กลุมที่มีที่ดินมากที่สุด 20% แรก ถือครองที่ดิน
ตางจากกลุมที่มีที่ดินนอยสุดถึง 600 กวาเทา โดยบุคคลธรรมดาที่ถือครองที่ดินสูงสุด มีที่ดินในครอบครอง
ถึง 630,000 ไร หากจําแนกผูถือครองที่ดิน โดยนําสัดสวนการถือครองที่ดินของบุคคลธรรมดาและนิติบุคคล
มาหาคาเฉลี่ย ยังพบตัวเลขกลุมผูที่ถือครองมากสุด 10% ถือครองที่ดินถึง 80% ของที่ดินมีโฉนดทั้งหมด
สวนประชาชนกลุมที่เหลืออีก 90% กลับถือครองที่ดินเพียง 20% ของที่ดินมีโฉนดทั้งหมด ซึ่งสะทอนใหเห็นถึง
การกระจุกตัวของการถือครองที่ดินเปนอยางมาก
ขณะที่ ก ารถื อ ครองที่ ดิ น ของนั ก การเมื อ งในรั ฐ บาลป จ จุ บั น จากการศึ ก ษาและรวบรวมข อ มู ล
จากสํานักงานคณะกรรมการปองกันและปราบปรามการทุจริตแหงชาติ (ป.ป.ช.) พบวา ส.ส. บัญชีรายชื่อ จํานวน
118 ราย ถือครองที่ดินมีมูลคารวมกันถึง 8,000 ลานบาท สวน ส.ส. เขต จํานวน 346 ราย ถือครองที่ดิน
มีมูลคารวม 7,800 กวาลานบาท และถาดูจากขนาดการถือครองที่ดิน ทั้ง ส.ส. บัญชีรายชื่อ และ ส.ส. เขต
ถือครองที่ดินรวมกันทั้งสิ้นกวา 27,000 ไร (ดวงมณี เลาวกุล 2554) จากตัวเลขนี้จึงไมนาแปลกใจเลยวา
เพราะเหตุใดเมื่อมีการพูดถึงเรื่องภาษีที่ดิน การดําเนินการตาง ๆ จึงไมคอยขยับไปไกลมากนัก นาจะมีคําอธิบาย
อยูในตัว
ขอมูลสถานการณปญหาที่ดินที่ปรากฏขางตน สะทอนใหเห็นถึงสาเหตุของปญหาในทางนโยบาย
ที่สงผลใหเกิดความไมเทาเทียม เปนธรรมในการเขาถึงฐานทรัพยากรธรรมชาติ โดยประกอบไปดวยสาเหตุ ดังนี้
1) นโยบายเร ง รั ด ออกโฉนดที่ ดิ น และเอกสารสิ ท ธิ์ ที่ ดิ น เพื่ อ สร า งหลั ก ประกั น ให บุ ค คลมี สิ ท ธิ
ในที่ดินอยางมั่นคง โดยไมมีการวางแผนการใชที่ดินอยางเหมาะสม ไมมีการควบคุมการเก็งกําไรซื้อขายที่ดิน
และไมมี���าตรการกระจายการถือครองที่ดิน จึงทําใหมีการกระจุกตัวการไดเอกสารสิทธิที่ดินสําหรับบุคคล
ที่เขาถึงขอมูลขาวสารการพัฒนาอสังหาริมทรัพย และผูมีอิทธิพลในทองถิ่น
2) นโยบายสงเสริมการทองเที่ยวที่กระตุนใหเกิดแยงชิงพื้นที่ปา พื้นที่ชายฝงทะเล มาเปนพื้นที่
อุตสาหกรรมทองเที่ยว ซึ่งมีผลกระทบตอการแยงชิงทรัพยากรที่ดิน
3) นโยบายการพั ฒ นาโครงสร า งพื้ น ฐานเพื่ อ เป ด ประเทศเข า สู ก ารพั ฒ นาเศรษฐกิ จ ด ว ยการ
สร า งโครงสร า งพื้ น ฐาน เช น ถนน เขื่ อ น และเปลี่ ย นพื้ น ที่ เ กษตรกรรมเป น พื้ น ที่ อุ ต สาหกรรม พื้ น ที่ เ มื อ ง
การบริการทองเที่ยว และพาณิชยกรรม และใชนโยบายเวนคืนที่ดิน
4) นโยบายการเพิ่มพื้นที่ปาอนุรักษใหไดรอยละ 25 ของเนื้อที่ประเทศ จึงทําใหมีการขยายพื้นที่
ปาอนุรักษ เชน อุทยานแหงชาติ วนอุทยานแหงชาติ เขตรักษาพันธุสัตวปา เขตหามลาสัตว เปนตน ซึ่งไมได
มี ก ารตรวจสอบการถื อ ครองที่ ดิ น และทํ า ประโยชน ที่ ดิ น มาก อ นในระดั บ พื้ น ที่ แต ใช ภ าพถ า ยทางอากาศ
จึงทําใหเกิดความขัดแยงกับประชาชนที่ทําประโยชนในที่ดินมากอนการประกาศเขตปาอนุรักษ
54
รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง “เพื่อปรับปรุงแกไข
นโยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนดานที่ดินและปาไม”