พันธกรณีด้านสิทธิมนุษยชนของประชาคมอาเซีย��
Human Rights Obligations of the ASEAN Community
จากข้อมูลที่แสดงในตารางที่ ๖ และ ๗ กัมพูชา อินโดนีเซียและฟิลิปปินส์เป็นประเทศสมาชิก
อาเซียนทีเ่ ข้าเป็นภาคีในตราสารหลัก ๘ ฉบับ ในส่วนของประเทศไทยได้มกี ารให้สตั ยาบันในอนุสญ
ั ญาหลักจ�ำนวน ๗ ฉบับ
และล่าสุดได้มีการลงนามในอนุสัญญาว่าด้วยการคุ้มครองบุคคลทุกคนจากการหายสาบสูญโดยถูกบังคับ ในเดือนมกราคม
๒๕๕๕ ท�ำให้เหลือเพียงอนุสัญญาว่าด้วยการคุ้มครองสิทธิของแรงงานโยกย้ายถิ่นฐานและสมาชิกในครอบครัวที่
ประเทศไทยยังไม่ได้มีการลงนามและให้สัตยาบัน จากตารางที่ ๗ ในด้านอนุสัญญาที่ประเทศสมาชิกมีการให้สัตยาบัน
มากทีส่ ดุ นอกจากอนุสญ
ั ญาว่าด้วยการขจัดการเลือกปฏิบตั ติ อ่ สตรีทกุ รูปแบบและอนุสญ
ั ญาว่าด้วยสิทธิเด็กแล้ว คือ อนุสญ
ั ญา
ว่าด้วยสิทธิของคนพิการ (CRPD) ซึ่งมีประเทศสมาชิกจ�ำนวน ๙ ประเทศที่ให้สัตยาบัน (คงเหลือแต่บรูไนซึ่งอยู่ระหว่าง
การพิจารณาการให้สตั ยาบัน) ส่วนตราสารทีม่ ปี ระเทศสมาชิกเข้าเป็นภาคีนอ้ ยทีส่ ดุ (คิดเป็นเพียงร้อยละ ๑๐) คือ อนุสญ
ั ญา
ว่าด้วยการคุ้มครองบุคคลทุกคนจากการหายสาบสูญโดยถูกบังคับ ซึ่งอาจมาจากสาเหตุที่เป็นอนุสัญญาที่เปิดให้มีการ
ลงนามในปี พ.ศ. ๒๕๕๐ และเพิ่งมีผลใช้บังคับในปี พ.ศ. ๒๕๕๓ ส่วนฉบับที่มีการลงนามน้อยที่สุดเป็นอันดับที่สอง คือ
อนุสัญญาว่าด้วยการคุ้มครองสิทธิของแรงงานโยกย้ายถิ่นฐานและสมาชิกในครอบครัว (คิดเป็นร้อยละ ๒๐)
ทั้งนี้ ประเด็นที่ว่าการที่เข้าเป็นภาคีตราสารสิทธิมนุษยชนฉบับใดฉบับหนึ่ง มิได้หมายความว่าการ
อนุวัติการตามพันธกรณีที่เกิดจากตราสารฉบับดังกล่าวจะสามารถด�ำเนินการได้อย่างเต็มรูปแบบ และประเทศสมาชิก
อาเซียนที่ได้เข้าเป็นภาคีตราสารสิทธิมนุษยชนในจ�ำนวนที่ม���กกว่าประเทศสมาชิกอื่นก็มิได้หมายความว่าจะให้การ
ส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชนดังกล่าวให้กับบุคคลในเขตอ�ำนาจของตนได้ดีกว่าประเทศที่ยังไม่เข้าเป็นภาคีแต่
ประการใด ซึ่งประเด็นการอนุวัติการให้เป็นไปตามพันธกรณีตามตราสารสิทธิมนุษยชนนี้จะได้น�ำเสนอขึ้นอีกครั้งในบท
สุดท้ายเกี่ยวกับข้อเสนอแนะต่อบทบาทของประเทศไทย
ส�ำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
69