พระราชบัั ญ ญัั ติิ ค ณะกรรมการสิิ ท ธิิ ม นุุ ษ ยชน
แห่่งชาติิ พ.ศ. 2542 บััญญััติิให้้ กสม. สามารถไกล่่เกลี่่�ย
ข้้อพิิพาทของคู่่�กรณีีระหว่่างการตรวจสอบการละเมิิด
สิิทธิิมนุุษยชน ซึ่่�งเป็็นแนวทางที่่�สอดคล้้องกัับหลัักการ
ปารีี สที่่� ก ำหนดให้้ ส ถาบัั น สิิ ท ธิิ ม นุุ ษ ยชนแห่่ ง ชาติิ ที่่� มีี
อำนาจรัับและพิิจารณาเรื่่�องร้้องเรีียนสามารถยุุติิปััญหา
อย่่างฉัันมิิตรผ่่านกระบวนการไกล่่เกลี่่�ยได้้
อย่่างไรก็็ตาม พระราชบััญญััติปิ ระกอบรััฐธรรมนููญ
ว�าด้้วยคณะกรรมการสิิทธิิมนุุษยชนแห่่งชาติิ พ.ศ. 2560
ซึ่่ง� ใช้้บังั คัับแทนพระราชบััญญััติคิ ณะกรรมการสิิทธิิมนุุษยชน
แห่่งชาติิ พ.ศ. 2542 มิิได้้บัญ
ั ญััติหน้
ิ า้ ที่่�และอำนาจในการ
ไกล่่เกลี่่�ยข้้อพิิพาทของ กสม. ไว้้ ทำให้้ กสม. ไม่่อาจ
ดำเนิินการได้้ เมื่่อ� กสม. รัับเรื่่อ� งร้้องเรีียนไว้้พิจิ ารณาจึึงต้้อง
นำเข้้าสู่่�ขั้้�นตอนการตรวจสอบการละเมิิดสิิทธิิมนุุษยชน
ซึ่่� ง กว่่ า จะสิ้้� นสุุ ด กระบวนการอาจต้้ อ งใช้้ ร ะยะเวลา
ดำเนิิ น การนานกว่่ า การยุุ ติิ ใ นรูู ป แบบการไกล่่ เ กลี่่� ย
ที่่� ส ามารถแก้้ ไ ขปัั ญ หาให้้ กัั บผู้้�ร้้ อ งได้้ ร วดเร็็ ว และ
เป็็นประโยชน์์ต่อ่ คู่่�กรณีีทุกุ ฝ่่าย รวมถึึงช่่วยลดความขััดแย้้ง
ระหว่่างคู่่�กรณีีได้้
การดำำ�เนิินการที่่�เกี่่�ยวข้้อง
เมื่่�อวัันที่่� 8 มีีนาคม 2565 กสม. ได้้มีีหนัังสืือยืืนยััน
ขอแก้้ ไขพระราชบัั ญ ญัั ติิ ป ระกอบรัั ฐ ธรรมนูู ญ ว่่ า ด้้ ว ย
คณะกรรมการสิิ ท ธิิ ม นุุ ษ ยชนแห่่ ง ชาติิ พ.ศ. 2560
เพื่่� อ บัั ญ ญัั ติิ ใ ห้้ กสม. มีี หน้้ า ที่่� แ ละอำนาจในการ
ประนีีประนอมข้้อพิิพาทระหว่่างคู่่�กรณีี ดำเนิินการให้้
คู่่�กรณีีทำความตกลงเพื่่อ� ประนีีประนอมและแก้้ไขปััญหา
การละเมิิดสิิทธิิมนุุษยชน ไว้้ในพระราชบััญญััติิประกอบ
รััฐธรรมนููญว่่าด้้วยคณะกรรมการสิิทธิิมนุุษยชนแห่่งชาติิ
พ.ศ. 2560 ให้้ชััดเจน ซึ่่�งได้้รัับการประสานจากสำนััก
เลขาธิิ ก ารคณะรัั ฐ มนตรีี ว่่ า หน่่ ว ยงานที่่� เ กี่่� ย วข้้ อ งได้้
พิิจารณาให้้ความเห็็นแล้้ว แต่่เนื่่�องจากมีีคณะรััฐมนตรีี
ชุุดใหม่่ สำนัักเลขาธิิการคณะรััฐมนตรีีจึึงจะส่่งเรื่่�องคืืน
มายัั ง สำนัั ก งาน กสม. เพื่่� อ พิิ จ ารณายืืนยัั น การแก้้ ไข
ร่่ า งพระราชบัั ญ ญัั ติิ ป ระกอบรัั ฐ ธรรมนูู ญ ฯ กลัั บ ไปยัั ง
คณะรััฐมนตรีีอีีกครั้้�ง
ข้้อเสนอแนะ
รััฐสภาและคณะรััฐมนตรีีควรเร่่งรััดการพิิจารณา
ร่่างพระราชบััญญััติปิ ระกอบรััฐธรรมนููญว่่าด้้วยคณะกรรมการ
สิิทธิิมนุุษยชนแห่่งชาติิ (ฉบัับที่่� ..) พ.ศ. .... ตามที่่� กสม.
เสนอเพื่่�อให้้ กสม. มีีหน้้าที่่�และอำนาจในการดำเนิินการ
ให้้คู่่�กรณีีทำความตกลงเพื่่�อยุุติิข้้อพิิพาทและแก้้ไขปััญหา
การละเมิิ ด สิิ ท ธิิ ม นุุ ษ ยชน อัั นจ ะทำให้้ ก ารคุ้้�มครอง
ผู้้�ได้้ รัั บ ความเสีี ย หายจากการถูู ก ละเมิิ ด สิิ ท ธิิ ม นุุ ษ ยชน
เป็็นไปอย��่างมีีประสิิทธิิภาพ ไม่่ล่่าช้้าและสอดคล้้องกัับ
หลัักสากลต่่อไป
ทั้้�งนี้้� หาก กสม. ได้้รัับการสนัับสนุุนจากรััฐสภา
คณะรััฐมนตรีี และหน่่วยงานที่่�เกี่่ย� วข้้องในการแก้้ไขหน้้าที่่�
และอำนาจตามพระราชบัั ญ ญัั ติิ ป ระกอบรัั ฐ ธรรมนูู ญ
ว่่าด้้วยคณะกรรมการสิิทธิิมนุุษยชนแห่่งชาติิ พ.ศ. 2560
มาตรา 26 (4) รวมทั้้�งกำหนดให้้ กสม. มีีหน้้าที่่�และ
อำนาจในการดำเนิินการให้้คู่่�กรณีีทำความตกลงเพื่่�อยุุติิ
ข้้ อ พิิ พ าทและแก้้ ไขปัั ญ หาการละเมิิ ด สิิ ท ธิิ ม นุุ ษ ยชน
จะทำให้้ กสม. สามารถปฏิิ บัั ติิ หน้้ า ที่่� ใ นการคุ้้�มครอง
สิิ ท ธิิ ม นุุ ษ ยชนได้้ อ ย่่ า งรวดเร็็ ว และมีี ป ระสิิ ท ธิิ ภ าพ
ตามมาตรา 28 แห่่งพระราชบััญญััติิประกอบรััฐธรรมนููญ
ว่่าด้้วยคณะกรรมการสิิทธิิมนุุษยชนแห่่งชาติิ พ.ศ. 2560
รวมทั้้�งจะเป็็นการสร้้างความเชื่่�อมั่่�นต่่อบทบาทของ กสม.
ในระดัับสากลตามนโยบายของ กสม. ชุุดปััจจุุบััน
ป ระจำ � ปี งบ ป ระมาณ พ.ศ . 2 5 6 6
107
บทที่่� 5 | ปัั ญหา อุุ ปสร ร ค และข้้ อเสนอแนะในก า ร ดำำ � เนิิ น ง า น
5.2 ข้้อจำำ� กัั ด ด้้านกฎหมาย กรณีีที่่� กสม. เห็็ น สมควรดำำ� เนิิ น การประนีีประนอม
ข้้อพิิพาทด้้านสิิทธิิมนุุษยชน