52
รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย และรายงานผลการปฏิบัติงานประจำ�ปี ๒๕๕๗
ในช่วงการเข้าควบคุมอำ�นาจของ คสช. มีความจำ�เป็นที่จะต้องใช้มาตรการจำ�กัดสิทธิและ
เสรีภาพบางประการในช่วงระยะเวลาที่มีแนวโน้มว่าจะมีสถานการณ์ความรุนแรงเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง
และอาจจะเกิดการเผชิญหน้าระหว่างฝ่ายที่สนับสนุนและต่อต้านรัฐบาล ประกอบกับมีผู้ใช้อาวุธสงคราม
ต่อประชาชนผู้ชุมนุม และสถานที่สำ�คัญหลายครั้ง และมีการจับกุมอาวุธสงครามได้เป็นจำ�นวนมาก
แต่ภายหลังการเข้าควบคุมอำ�นาจในระยะหนึ่ง เห็นว่ามีสถานการณ์ที่อาจมีผลกระทบต่อสิทธิและเสรีภาพ
อย่างมีนัยสำ�คัญหลายประการ ดังนี้
F
F
F
F
การกำ�หนดให้ความผิดบางประเภทตามประมวลกฎหมายอยู่ในอํานาจพิจารณาพิพากษา
คดีของศาลทหารนั้น ย่อมกระทบต่อสิทธิขั้นพื้นฐานของบุคคลในกระบวนการยุติธรรม
ที่พึงได้รับในช่วงเวลาปกติ ๑๔ เนื่องจากศาลทหารมีการพิจารณาแค่ศาลชั้นเดียวจึงเป็น
การจำ�กัดโอกาสในการให้หลักประกันสิทธิทางอาญาของผู้ถูกกล่าวหา นอกจากนี้ จากการ
ตรวจสอบของ กสม. เห็ น ว่ า มี ก ระบวนพิ จ ารณาที่ ถื อ เป็ น ความลั บ อาจทำ � ให้ สั ง คม
ภายนอกเกิดความกังวลต่อผลการพิจารณาคดี
การจำ�กัดสิทธิ และเสรีภาพบางประการที่นานเกินไป เช่น เสรีภาพในการแสดงความ
คิ ด เห็ น อาจขั ด ต่ อ หลั ก การระหว่ า งประเทศว่ า การจำ � กั ด สิ ท ธิ เ สรี ภ าพนั้ น ต้ อ งเป็ น ไป
เพื่อวัตถุประสงค์ที่ชอบธรรม และต้องได้สัดส่วนกับความจำ�เป็น
การควบคุ ม จำ � กั ด ความเคลื่ อ นไหวทางการเมื อ งของฝ่ า ยต่ า ง ๆ ได้ ถู ก ตี ค วามอย่ า ง
กว้างขวางจนกระทบถึงสิทธิเสรีภาพของบุคคลและชุมชนที่ได้รับผลกระทบจากนโยบาย
หรื อ โครงการของรั ฐ และย่ อ มมี สิ ท ธิ ที่ จ ะแสดงความคิ ด เห็ น ของตนต่ อ หน่ ว ยงานที่
เกี่ยวข้องเพื่อนำ�ไปประกอบการพิจารณา รวมถึงสิทธิในการมีส่วนร่วมในการจัดการ
การบำ�รุงรักษา และการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติสิ่งแวดล้อม รวมทั้งความ
หลากหลายทางชีวภาพอย่างสมดุลและยั่งยืน
ในกรณีของคำ�สั่ง คสช. ที่มีเจตนาเพื่อแก้ไขปัญหาของประเทศ แต่กลับทำ�ให้เกิดผลกระทบ
ที่เป็นการละเมิดสิทธิของประชาชน เช่น กรณีคำ�สั่ง คสช. ที่ ๖๔/๒๕๕๗ และที่ ๖๖/๒๕๕๗
เพื่อปราบปรามและหยุดยั้งการบุกรุกทำ�ลายทรัพยากรป่าไม้ในพื้นที่ต่าง ๆ ให้เป็นไป
อย่างมีประสิทธิภาพ ปรากฏว่าได้ส่งผลกระทบต่อประชาชนผู้ยากไร้ ผู้ที่มีรายได้น้อย
และผู้ไร้ที่ดินทำ�กิน ซึ่งได้อาศัยอยู่ในพื้นที่เดิมนั้น ๆ ก่อนคำ�สั่งนี้มีผลบังคับใช้
๑๔ ข้อมูลระหว่างวันที่ ๒๒ พฤษภาคม ๒๕๕๗ - ๒๐ มีนาคม ๒๕๕๘ มีพลเรือนขึ้นศาลทหารอย่างน้อย ๑๑๒ คนโดยแบ่งเป็น
คดีชุมนุมทางการเมืองเกิน ๕ คน อย่างน้อย ๕๐ คน คดีไม่มารายงานตัวตามคำ�สั่ง คสช. อย่างน้อย ๑๐ คน คดีความผิด
ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๑๑๒ อย่างน้อย ๓๐ คน และมาตรา ๑๑๖ อย่างน้อย ๒ คน คดีอาวุธที่เกี่ยวข้องกับการเมือง
อย่างน้อย ๔๙ คน และคดีอื่นๆ อย่างน้อย ๓ คน, ที่มา: โครงการอินเทอร์เน็ตเพื่อกฎหมายประชาชน (iLaw)<http://ilaw.or.th/
node/3119> เข้าดู ณ วันที่ ๒๔ พฤษภาคม ๒๕๕๘