รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย และรายงานผลการปฏิบัติงานประจำ�ปี ๒๕๕๗ ๒) สถานการณ์ ๒.๑) สภาพปัญหาทั่วไป กติ ก าระหว่ า งประเทศว่ า ด้ ว ยสิ ท ธิ พ ลเมื อ งและสิ ท ธิ ท างการเมื อ งได้ ป ระกั น สิ ท ธิ ของบุคคลไว้หลายประการ ครอบคลุมตั้งแต่สิทธิที่จะมีชีวิต การห้ามการทรมาน/ลงโทษทารุณโหดร้าย เสรีภาพในความปลอดภัยของร่างกาย การประกันสิทธิขั้นพื้นฐานเมื่อถูกจับกุม กล่าวหาและดำ�เนินคดี เสรีภาพในการเลือกถิ่นที่อยู่อาศัย ความเสมอภาคในด้านกฎหมาย สิทธิในสถานะบุคคล สิทธิในความ เป็นส่วนตัว สิทธิเสรีภาพทางความคิดและศาสนา และสิทธิในการชุมนุมอย่างสงบ เป็นต้น ซึ่งจะปรากฏ อยู่ในหัวข้อเฉพาะต่าง ๆ ของรายงานฉบับนี้ อาทิ สิทธิในกระบวนการยุติธรรม และสิทธิมนุษยชนในพื้นที่ จังหวัดชายแดนภาคใต้ ในส่วนของสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมืองมีสถานการณ์สำ�คัญที่ควรกล่าวถึง เป็นการเฉพาะ ดังนี้ เหตุการณ์การชุมนุมทางการเมืองและการเข้าควบคุมอำ�นาจการปกครองของ คสช. แบ่งออกเป็น ๒ ช่วงหลัก คือ ช่วงเหตุการณ์การชุมนุมของ กปปส. ในปลายปี ๒๕๕๖ ฝ่ายต่าง ๆ อาทิ กองทัพประชาชนโค่นระบอบทักษิณ (กปท.) เครือข่ายนักศึกษาประชาชนปฏิรูปประเทศไทย (คปท.) กลุ่มนักวิชาการ กลุ่มประชาคมนักธุรกิจสีลม เครือข่ายนักธุรกิจเพื่อประชาธิปไตย กองทัพธรรม สมาพันธ์แรงงานรัฐวิสาหกิจสัมพันธ์ เป็นต้น ได้ออกมา ชุมนุมคัดค้านร่างพระราชบัญญัตินิรโทษกรรมแก่ผู้ซึ่งกระทำ�ความผิด เนื่องจากการชุมนุมทางการเมือง การแสดงออกทางการเมืองของประชาชน พ.ศ. .... (ร่างพระราชบัญญัตินิรโทษกรรมฯ) ซึ่งเสนอโดย พรรคฝ่ายรัฐบาล และต่อมากลุ่มต่าง ๆ ได้รวมกันเป็นเครือข่ายต่อต้านรัฐบาลในนาม “คณะกรรมการ ประชาชนเพื่อการเปลี่ยนแปลงประเทศไทยให้เป็นประชาธิปไตยที่ส มบูรณ์อันมีพระมหากษัตริย์ทรง เป็ น ประมุ ข (กปปส.)” มี ก ารเคลื่ อ นขบวนผู้ ชุ ม นุ ม ไปปิ ด ล้ อ มสถานที่ สำ � คั ญ ของหน่ ว ยงานราชการ รัฐวิสาหกิจและเอกชน เพื่อแสดงออกเชิงสัญลักษณ์ และมิให้หน่วยงานสามารถปฏิบัติงานได้ตามปกติ เพราะเห็นว่ารัฐบาลหมดความชอบธรรมในการบริหารประเทศ ต่อมา วันที่ ๙ ธันวาคม ๒๕๕๖ นางสาวยิ่งลักษณ์ ชินวัตร นายกรัฐมนตรี ได้ประกาศ ยุบสภาผู้แทนราษฎร และกำ�หนดให้มีการเลือกตั้งทั่วไปในวันที่ ๒ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๗ โดยรัฐบาลแ���้งว่า จำ�เป็นต้องปฏิบัติหน้าที่ต่อไปจนกว่าจะมีคณะรัฐมนตรีชุดใหม่ตามบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญ แต่ กปปส. ต้ อ งการให้ มี ก ารปฏิ รู ป ประเทศก่ อ นการเลื อ กตั้ ง จึ ง ชุ ม นุ ม ต่ อ ไปเพื่ อ กดดั น ให้ น ายกรั ฐ มนตรี แ ละ คณะรัฐมนตรีลาออกจากการปฏิบัติหน้าที่ ด้วยการนัดชุมนุมใหญ่ในวันที่ ๒๒ ธันวาคม ๒๕๕๖ และ กำ�หนดให้วันที่ ๑๓ มกราคม ๒๕๕๗ เป็นวันปิดกรุงเทพมหานคร (Bangkok Shutdown) รวมทั้งมีการ เดินรณรงค์ไปยังถนนสายต่าง ๆ ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร เพื่อเชิญชวนให้ประชาชนเข้าร่วมการชุมนุม มี ก ารนำ � กลุ่ ม ผู้ ชุ ม นุ ม ไปยั ง สถานี โ ทรทั ศ น์ ต่ า ง ๆ เรี ย กร้ อ งให้ มี ก ารนำ � เสนอข้ อ มู ล ข่ า วสารของทุ ก ฝ่ า ย อย่ า งเป็ น กลาง มี ก ารปิ ด ล้ อ มและยึ ด ทำ � เนี ย บรั ฐ บาล ศู น ย์ ร าชการเฉลิ ม พระเกี ย รติ ๘๐ พรรษา 43