รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2565
การพิจารณาคดีที่ส�ำคัญและการเยียวยาให้แก่ผู้เสียหาย
จากการซ้อมทรมาน แต่ในปี 2565 ยังคงมีเรื่องร้องเรียน
เกีย่ วกับการกระท�ำทรมานเข้ามายัง กสม. แม้จะมีจำ� นวน
ลดลงกว่าปีก่อนหน้าเล็กน้อย แต่ยังมีข้อห่วงกังวลต่อการ
ปฏิบตั ขิ องเจ้าหน้าทีบ่ างกรณีเกีย่ วกับการข่มขู่ การท�ำร้าย
ร่ า งกาย การกระท� ำ ทรมานเพื่ อ ให้ รั บ สารภาพหรื อ
ต่อรองผลประโยชน์ซงึ่ อาจไม่สอดคล้องตามอนุสญ
ั ญา CAT
ส�ำหรับการติดตามตัวบุคคลทีส่ ญ
ู หายยังไม่พบความคืบหน้า
ที่สำ� คัญ
นักปกป้องสิทธิมนุษยชน
มีการประกาศใช้ พ.ร.บ. คุ้มครองพยานในคดี
อาญา (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2565 และความพยายามขับเคลือ่ น
กระบวนการตรากฎหมาย ได้แก่ ร่าง พ.ร.บ. มาตรการ
ป้องกันการฟ้องคดีปดิ ปากในความผิดฐานทุจริตต่อหน้าที่
และประพฤติมิชอบ พ.ศ. .... ซึ่งอาจเป็นประโยชน์แก่
นั ก ปกป้ อ งสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนในการขอรั บ ความคุ ้ ม ครอง
แต่ยงั พบสถานการณ์ทกี่ ระทบต่อนักปกป้องสิทธิมนุษยชน
และมีเรื่องร้องเรียนต่อ กสม. อยู่เป็นระยะ รวมถึงมีการ
แจ้งความด�ำเนินคดีในลักษณะที่อาจเป็นการกลั่นแกล้ง
ส่วนการใช้ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาตาม
มาตรา 161/1 และมาตรา 165/2 เพื่อการคุ้มครอง
นักปกป้องสิทธิมนุษยชนยังไม่ปรากฏกรณีตวั อย่างทีช่ ดั เจน
สถานการณ์ ในจังหวัดชายแดนภาคใต้
รัฐบาลมีการด�ำเนินการทีส่ อดคล้องกับข้อเสนอแนะ
ของ กสม. เช่น การปรับลดพื้นที่ประกาศใช้ พ.ร.ก.
การบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2548
แต่สถิตเิ หตุการณ์ความไม่สงบ ผูเ้ สียชีวติ และผูไ้ ด้รบั บาดเจ็บ
ในปี 2565 มีจำ� นวนเพิม่ ขึน้ เล็กน้อยจากปีกอ่ นหน้า กสม.
มีข้อห่วงกังวลต่อเหตุการณ์ความไม่สงบที่เกิดขึ้นและ
การปฏิบัติของเจ้าหน้าที่รัฐในบางกรณี เช่น การติดตาม
ตรวจค้น และควบคุมตัวผู้ต้องหาหรือผู้ต้องสงสัยในคดี
ความมั่ น คง การควบคุ ม ตั ว นั ก ศึ ก ษา/นั ก กิ จ กรรมที่
เกีย่ วเนือ่ งกับการใช้เสรีภาพในการแสดงออก การวิสามัญ
ฆาตกรรมผู ้ ต ้ อ งสงสั ย ในคดี ค วามมั่ น คง และการขอ
ตรวจเก็บ DNA จากประชาชนและเด็กในบางพื้นที่ยังคง
001-234 V9 CS6.indd 9
9
เกิดขึ้น ซึ่งอาจเป็นปัจจัยหรือเงื่อนไขน�ำไปสู่ความขัดแย้ง
ในพื้นที่ รวมทั้งเห็นว่าควรมีการดูแลให้ผู้ได้รับผลกระทบ
ทุกกลุ่มได้รับการช่วยเหลือเยียวยาอย่างครอบคลุมและ
เหมาะสม
เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น เสรีภาพ
ของสื่อมวลชน และเสร��ภาพในการรวมกลุ่ม
ในปี 2565 การด�ำเนินคดีเกีย่ วกับการใช้เสรีภาพ
ในการแสดงความคิดเห็น รวมถึงการบังคับใช้ประกาศ
ของ ดศ. ว่าด้วยการระงับการท�ำให้แพร่หลายของข้อมูล
คอมพิวเตอร์ฉบับใหม่ อาจส่งผลให้ประชาชนเกิดความกลัว
ที่ จ ะแสดงความคิ ด เห็ น ส� ำ หรั บ เสรี ภ าพสื่ อ มวลชน
ยังไม่มีกฎหมายกลางว่าด้วยมาตรฐานทางจริยธรรมของ
สื่อมวลชน และมีสื่อมวลชนได้รับบาดเจ็บในระหว่าง
การรายงานข่าวเกี่ยวกับการชุมนุม ในส่วนของเสรีภาพ
ในการรวมกลุ ่ ม กสม. ได้ มี ข ้ อ เสนอแนะให้ ป รั บ ปรุ ง
ร่างกฎหมายว่าด้วยการด�ำเนินงานขององค์กรทีไ่ ม่แสวงหา
ก�ำไร ซึ่ง พม. ได้เปิดรับฟังความคิดเห็นเพื่อปรับปรุงแก้ไข
ร่างกฎหมายดังกล่าว และจะต้องมีการติดตามผลต่อไป
ทั้งนี้ กสม. เน้นย�้ำให้รัฐบาลให้ความเคารพต่อเสรีภาพ
ข้างต้นให้สอดคล้องกับทีไ่ ด้รบั การรับรองไว้ในรัฐธรรมนูญ
และกติกา ICCPR
3
การประเมิ น สถานการณ์ ด้ า นสิ ท ธิ ท าง
เศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม
สิทธิแรงงาน
ในปี 2565 รัฐบาลมีความพยายามในการเพิ่ม
ความคุม้ ครองสิทธิแรงงานหลายประการ ทัง้ การคุม้ ครอง
ลูกจ้างเหมาบริการ การเพิ่มวันลาคลอดบุตร การปรับ
อัตราค่าจ้างขั้นต�่ำ การจัดท�ำร่าง พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงาน
อิ ส ระ พ.ศ. .... การผ่ อ นปรนสถานะการเข้ า เมื อ ง
ถูกกฎหมายและการให้ใบอนุญาตท�ำงานแก่แรงงานข้ามชาติ
อย่างไรก็ตาม ยังมีประเด็นท้าทายในด้านการส่งเสริม
การมีงานท�ำและการพัฒนาทักษะที่จ�ำเป็นให้แก่แรงงาน
ภายหลังสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด 19 และ
ยังคงพบปัญหาการเลิกจ้างไม่เป็นธรรมหรือไม่ปฏิบัติ
ตามกฎหมาย และการบังคับตรวจหาเชื้อเอชไอวีก่อน
3/14/23 8:40 PM