54
เข้ารับการตรวจร่างกายและขอความเห็นทีส่ องทางการแพทย์
(second opinion in medicine) จากแพทย์โรงพยาบาลอืน่
นอกเหนือจากแพทย์ของโรงพยาบาลที่อยู่ภายใต้สังกัด
หน่ ว ยงานของผู ้ ค วบคุ ม ตั ว เพื่ อ ให้ เ กิ ด ความโปร่ ง ใส
ในการใช้ ผ ลการตรวจร่ า งกายเป็ น หลั ก ฐานประกอบ
ส�ำนวนคดี เนื่องจากที่ผ่านมาใช้ผลการตรวจร่างกายจาก
แพทย์ทอี่ ยูภ่ ายใต้สงั กัดหน่วยงานของผูค้ วบคุมตัวเท่านัน้
รวมถึง กสม. ได้เข้าตรวจเยี่ยมสถานที่ซึ่งใช้ควบคุมตัว
บุคคลต้องสงสัยในจังหวัดชายแดนภาคใต้ และเข้าพบ
หารือร่วมกับ กอ.รมน. ภาค 4 สน. เพื่อพิจารณาแนวทาง
การท�ำงานร่วมกันในการปกป้องและคุม้ ครองสิทธิมนุษยชน
เช่น การประสานความร่วมมือในการเข้าถึงข้อเท็จจริง
กรณี ที่ มี ก ารร้ อ งเรี ย นเกี่ ย วกั บ การปฏิ บั ติ ห น้ า ที่ ข อง
เจ้าหน้าที่รัฐ การให้ความช่วยเหลือเยียวยาผู้ที่ได้รับ
ผลกระทบและการสนับสนุนในการท�ำหน้าที่ตรวจสอบ
การละเมิดสิทธิมนุษยชนของ กสม.
นอกจากนี้ ในปี 2565 ยังปรากฏเหตุการณ์
การควบคุมตัวนักศึกษาและนักกิจกรรมไปสอบถามข้อมูล
หลายเหตุ ก ารณ์ ซึ่ ง สร้ า งความวิ ต กกั ง วลเกี่ ย วกั บ
ความปลอดภัยในชีวิต ร่างกาย และสิทธิในความเป็นอยู่
ส่วนตัวของผู้ถูกควบคุมตัว อาทิ 1) เจ้าหน้าที่หน่วยงาน
ความมั่ น คงควบคุ ม ตั ว นั ก ศึ ก ษาของวิ ท ยาลั ย อิ ส ลาม
ศึ ก ษาเช็ ค ดาวุ ด อั ล ฟาฏอนี (KISDA) ซึ่ ง เคยเป็ น ผู ้ น� ำ
การกล่าวสัตยาบันเยาวชนต่อสังคมหรือ Iqra Muda
ในงานรวมตั ว เยาวชนวั น ฮารี ร ายอ และปล่ อ ยตั ว ใน
วันเดียวกัน โดย กอ.รมน. ภาค 4 สน. ชี้แจงว่า พบข่าว
ความเคลื่ อ นไหวการเตรี ย มก่ อ เหตุ ใ นเขตเมื อ งยะลา
จึงได้ตรวจสอบและเชิญตัวบุคคลมาสอบถามข้อมูล184
2) ในช่วงการประชุมกรอบความร่วมมือทางเศรษฐกิจ
ในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก (Asia-Pacific Economic
Cooperation : APEC) เจ้าหน้าที่ควบคุมตัวบุคคล
ซึ่ ง เป็ น อดี ต คณะกรรมการกลุ ่ ม นั ก ศึ ก ษาจั ง หวั ด
ชายแดนใต้ (P.N.Y.S.) ในพื้นที่ จ. นราธิวาส รวมทั้ง
การอ้ า งเหตุ ค วามมั่ น คงเข้ า ตรวจค้ น และควบคุ ม ตั ว
นักศึกษามหาวิทยาลัยรามค�ำแหง จ�ำนวน 3 คน ซึ่งเป็น
สมาชิก P.N.Y.S โดยได้รบั การปล่อยตัวในวันเดียวกัน และ
3) กรณีเจ้าหน้าที่ตำ� รวจ สภ. แว้ง จ. นราธิวาส ติดตาม
นักศึกษาในพืน้ ทีแ่ ละเข้าตรวจสอบบ้านพักของนักกิจกรรม
สหพั น ธ์ นิ สิ ต นั ก ศึ ก ษานั ก เรี ย นและเยาวชนปาตานี
(PerMAS)185
001-234 V9 CS6.indd 54
การประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชน
ในปี 2565 รัฐบาลมีการด�ำเนินการเพื่อแก้ไข
ปัญหาสถานการณ์ในจังหวัดชายแดนภาคใต้สอดคล้อง
กับข้อเสนอแนะของ กสม. เช่น การปรับลดพื้นที่ประกาศ
ใช้ พ.ร.ก. การบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ.
2548 การช่วยเหลือเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบ การก�ำชับ
ให้เจ้าหน้าที่ความมั่นคงปฏิบัติตามระเบียบโดยเคร่งครัด
และการน�ำผู้ถูกควบคุมตัวเข้ารับการตรวจร่างกายและ
ขอความเห็นที่สองจากแพทย์ที่ไม่ได้อยู่ภายใต้หน่วยงาน
ความมั่นคง เป็นต้น นอกจากนี้ ยังพบความพยายาม
ในการแก้ไขปัญหาผ่านกระบวนการพูดคุยสันติสขุ และลด
เหตุการณ์ความรุนแรงในพืน้ ที่ อย่างไรก็ดี จากสถานการณ์
ความรุนแรงที่เกิดขึ้นในพื้นที่สาธารณะและส่งผลให้มี
ผูเ้ สียชีวติ และได้รบั บาดเจ็บเพิม่ ขึน้ จากปีทผี่ า่ นมานัน้ กสม.
เห็นว่า สิทธิในชีวิตและร่างกายของประชาชนย่อมได้รับ
การคุ้มครองและจะต้องไม่ถูกท�ำให้เสียชีวิตโดยอ�ำเภอใจ
ตามกติกา ICCPR ข้อ 6 การเพิม่ มาตรการรักษาความปลอดภัย
จึงถือเป็นสิ่งจ�ำเป็นที่รัฐพึงด�ำเนินการอย่างต่อเนือ่ งและ
มีประสิทธิภาพภายใต้หลักความได้สดั ส่วนกับการจ�ำกัดสิทธิ
และเสรีภาพของประชาชน เพื่อให้การป้องกันและแก้ไข
ปัญหาไม่กอ่ ให้เกิดกรณีทสี่ มุ่ เสีย่ งจะกระทบต่อสิทธิมนุษยชน
ของประชาชนในพืน้ ที่ อันอาจส่งผลให้การด�ำเนินการของรัฐ
ไม่ได้รับความร่วมมือจากประชาชน โดยเฉพาะอย่างยิ่ง
กรณีที่เกี่ยวข้องกับการติดตาม ตรวจค้น และควบคุมตัว
ผู้ต้องหาหรือผู้ต้องสงสัยในคดีความมั่นคง รวมถึงกรณี
การกล่าวอ้างว่ามีการกระท�ำทรมาน ซึง่ สุม่ เสีย่ งต่อการละเมิด
ตามอนุสัญญา CAT และ พ.ร.บ. ป้องกันและปราบปราม
การทรมานและการกระท�ำให้บุคคลสูญหาย พ.ศ. 2565
ที่จะมีผลบังคับใช้ในปี 2566 ซึ่งเป็นกรณีที่มีการร้องเรียน
มายัง กสม. อยู่เป็นระยะ แม้หน่วยงานด้านความมั่นคง
จะพยายามป้องกันและแก้ไขปัญหาผ่านการฝึกอบรม
เจ้าหน้าที่อย่างต่อเนื่องและก�ำชับให้ปฏิบัติตามระเบียบ
อย่างเคร่งครัด แต่ กสม. ยังมีข้อห่วงกังวลต���อบางกรณี
ที่ตรวจสอบแล้วพบว่ายังมีการกระท�ำอันเป็นการละเมิด
สิทธิมนุษยชน
3/14/23 8:40 PM