ހިއުމަން ރައިޓްސް ކޮމިޝަން އޮފް ދަ މޯލްޑިވްސް
15.15.2ނޫސްވެރިކަމާއި ޚިޔާލުފާޅުކުރުމުގެ މިނިވަންކަން
22227ޤާނޫނު ނަންބަރު ( 11/2022ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 4ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) ގައި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގައި ނުވަތަ ރައްޔިތުންގެ
މަޖިލީހުގެ ކޮމިޓީއެއްގައި ބަލާ މައްސަލައެއްގައި ،ހެކިބަސް ނެގުމާއި ހެކި ހުށަހެޅުމާއި ހެކި ބަލައިގަތުމާއި ހެކި ވަޒަންކުރުމާ
ގުޅޭގޮތުން އެ މަޖިލީހުން ކަމާބެހޭ އުޞޫލެއް ކަނޑައަޅާފައިވާނަމަ ،މި ޤާނޫނުގެ މައްޗަށް ހިނގާނީ އެ އުޞޫލެއްކަމާއި
ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ކަންކަން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ކަނޑައެޅުމަށް އެ މަޖިލީހަށް ޤާނޫނުއަސާސީގެ 88ވަނަ މާއްދާގެ
ދަށުން ލިބިދޭ އިމްތިޔާޒަށް މި ޤާނޫނުގެ ސަބަބުން ހުރަހެއް ނާޅާކަމުގައި ބަޔާންކޮށްފައި އޮތުމުން ،ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ
އިމްތިޔާޒުތަކާއި ބާރުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 18ވަނަ މާއްދާ މިހާރު އޮތްގޮތުން ،ނޫސްވެރިންގެ މަސްދަރު ހޯދުމަށް ލާޒިމުކުރުމުން
ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމަށް ހުރަސްއެޅޭފަދަ ގޮތަކަށް އެ މާއްދާ ބޭނުންކުރެވިދާނެކަން ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ.
22228އެހެންނަމަވެސް ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 136ވަނަ މާއްދާއިން ވަކި ސަބަބުތަކެއްގެ މައްޗަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ނޫސްވެރިޔާއަށް
މަޢުލޫމާތު ދިން މަސްދަރު ،ޝަރީޢަތަށް ހާމަކުރުމަށް ނޫސްވެރިޔާގެ މައްޗަށް ނުވަތަ އޭނާ ވަޒީފާ އަދާކުރާ ތަނުގެ މައްޗަށް
މަޖުބޫރު ކުރެވިދާނެކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާތީވެ ،ޤާނޫނުއަސާސީން ކަށަވަރުކޮށްދީފައިވާ ނޫސްވެރިކަމުގެ ޙައްޤަށް އުނިކަން
އައުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑުކަން ފާހަގަކުރެވިގެން ކޮމިޝަނުން އެ މާއްދާއަށް ހުށަހެޅި އިޞްލާޙުގައި އެއްވެސް ޙާލެއްގައި މަސްދަރު
ހާމަކުރަންވާނީ ކުރިއަރާފައިވާ ދީމުޤްރާޠީ ޤައުމުތަކުގައިވެސް އަމަލުކުރަމުންދާ ގޮތްކަމުގައިވާ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓެއްގެ އަމުރެއްގެ
ދަށުންކަމުގައި ވުމުން މަސްދަރު ހާމަކުރުމަށް އަންގާ އެންގުމަކީ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓަކުން އެންމެ ފަހުކަމެއްގެ ގޮތުގައި އަންގާ
އެންގުމަކަށް ހެދުމަށް އިޞްލާހު ހުށަހަޅާފައިވީ ނަމަވެސް ކޮމިޝަނުން ހުށަހެޅި އިޞްލާހު ހިމަނާފައި ނުވެއެވެ.
201922229ވަނަ އަހަރުން ފަށައިގެން ވޯލްޑް ޕްރެސް ފްރީޑޮމް އިންޑެކްސްގައި ރާއްޖޭގެ ރޭންކް މަތިވަމުން ގޮސްފައި ވީނަމަވެސް
2022ވަނަ އަހަރު ރާއްޖޭގެ ރޭންކްވަނީ ދަށަށް ގޮސްފައެވެ .އެގޮތުން 2022ވަނަ އަހަރުގައި ވޯލްޑް ޕްރެސް ފްރީޑޮމް
އިންޑެކްސްގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރޭންކް ވަނީ 72އިން 87އަށް ދަށްވެފައެވެ.
221
23230މި ރިޕޯޓްގެ މުއްދަތުގައި ފާސްކޮށްފައިވާ ޤާނޫނު ނަންބަރު ( 11/2022ހެއްކާބެހޭ ޤަނޫނު) ގެ 136ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
ގައި ނޫސްވެރިން މަސްދަރު ހާމަކުރަންޖެހޭ މަދަނީ މިންގަނޑުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ހާލަތްތަކަކީ އެކަށީގެންވާ މިންވަރަށް މާނަ
ކުރެވިފައިވާ ހާލަތްތަކަށްނުވާއިރު ،މި ހާލަތްތަކުގެ މައްޗަށް ބަލައި ޝަރީޢަތުން ނޫސްވެރިންނަށް މަސްދަރު ހާމަ ކުރަން
އަމުރު ކުރެވޭ ގޮތަށް އޮތުމަކީ ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަން ހަނިކުރުމަށް މަގުފަހިވެގެންދާނެ ކަމެއްކަން ފާހަގަކުރަމެވެ.
222
މިކަމާ ގުޅިގެން ނޫސްވެރިންގެ ކަންބޮޑުވުންތައ�� ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއާ ޙިއްޞާކޮށްފައިވާއިރު ،މި ޤާނޫނަށް އަލުން އިޞްލާޙު
ގެންނަން ރައީސް ނިންމަވާފައިވާކަން ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ.
223
ޖަނަވަރީ 2023ގައި ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނަށް އަމަލުކުރަން
ފަށާއިރު ،ޤާނޫނަށް މި އިޞްލާޙު ގެނެސްފައިނުވާކަން ފާހަގަކުރަމެވެ.
23231މި ރިޕޯޓުގެ މުއްދަތުގައި މުޒާހަރާތައް ކަވަރކުރުމަށް ޙަރަކާތްތެރިވާ ނޫސްވެރިންނަށް ފުލުހުންގެ ފަރާތުން އަނިޔާ ލިބިގެން 2
މައްސަލައެއް މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ ކައުންސިލަށް ހުށަހަޅާފައިވާއިރު މި 2މައްސަލަ ބެލުމަށް ދިވެހި ފުލުހުންގެ ޚިދުމަތުން އަދި
ނެޝަނަލް އިންޓެގްރިޓީ ކޮމިޝަނަށް ފޮނުވާފައިވެއެވެ.
224
މީގެ އިތުރުން ،ނޫސްވެރިންނަށް ބިރު ދައްކައިގެން ފުރައްސާރަކުރުމުގެ
2މައްސަލައެއް މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ ކައުންސިލަށް ހުށަހަޅާފައިވެއެވެ.
225
މީގެ ތެރޭގައި އަންހެން ނޫސްވެރިއަކަށް ބިރުދައްކާފައިވާ
މައްސަލައެއް ހިމެނެއެވެ.
226
23232އަންހެން ނޫސްވެރިންނާ ދެކޮޅަށް ކުރާ އަނިޔާތަކާއި ،އަންހެނަކަށް ވީތީ ނޫސްވެރިންނަށް މަސައްކަތުގެ މާހައުލުގައި ދިމާވާ
ގޮންޖެހުންތަކާމެދު ހޭލުންތެރިކަން ކުޑަކަމާއި އަންހެން ނޫސްވެރިންނަށް ކުރާ އަނިޔާގެ މައްސަލަތަކަށް ސަމާލުކަން ދޭ މިންވަރު
ހިއުމަން ރައިޓްސް ރިޕޯޓް 2022
79