‫ހިއުމަން ރައިޓްސް ކޮމިޝަން އޮފް ދަ މޯލްޑިވްސް‬ ‫ލިބިދީފައި ނުވާކަމާއި‪ ،‬އެމީހުންގެ ނާޖާއިޒު މަންފާ ހޯދުމުގެ ފުރުޞަތު‬ ‫ރޭންކްވަނީ ‪ 87‬އަށް ދަށްވެފައެވެ‪ .‬މި ރިޕޯޓު ގެ މުއްދަތުގައި‬ ‫ބޮޑުކަމާ އަދި ހިއުމަން ޓްރެފިކިންގ އަމަލުތަކަށް ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު‬ ‫ފާސްކޮށްފައިވާ ޤާނޫނު ނަންބަރު ‪( 11/2022‬ހެއްކާބެހޭ ޤަނޫނު)‬ ‫އޮތްކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ‪.‬‬ ‫ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަން ހަނިކުރުމަށް މަގުފަހިވެއެވެ‪ .‬މިކަމާއި‬ ‫ގުޅިގެން ނޫސްވެރިންގެ ކަންބޮޑުވުންތައް ރައީސުލްޖުމްހުރިއްޔާއާއި‬ ‫އެއްވެ އުޅުމުގެ މިނިވަންކަން‬ ‫ހިއްސާކޮށްފައިވާއިރު‪ ،‬މި ޤާނޫނަށް އަލުން އިސްލާހު ގެންނާން‬ ‫ޤަނޫނުއަސާސީގެ ‪ 32‬ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެ މަތިން‪،‬‬ ‫ރައީސް ނިންމާފައިވެއެވެ‪ .‬ޖެނުއަރީ ‪ 2023‬ގައި ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނަށް‬ ‫ދައުލަތުގެ ހުއްދައެއް ކުރީން ހޯދުމަކާނުލައި ޞުލްޙަވެރިކަމާއެކު‬ ‫އަމަލުކުރަން ފަށާއިރު‪ ،‬ޤާނޫނަށް މި އިސްލާހު ގެނެސްފައިނުވާކަން‬ ‫އެއްވެއުޅުމުގެ މިނިވަންކަން ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް ލިބިދީފައިވެއެވެ‪.‬‬ ‫ފާ ހަ ގަ ކު ރަ މެ ވެ‪.‬‬ ‫އެހެންނަމަވެސް‪ ،‬ޤާނޫނު ނަންބަރު ‪( 1/2013‬ޞުލްޙަވެރިކަމާއެކު‬ ‫އެއްވެއުޅުމުގެ މިނިވަންކަމުގެ ޤާނޫނު) އަށް ‪ 1‬ވަނަ އިޞްލާޙު ގެނައުމުގެ‬ ‫ޤާނޫނުގެ ‪ 24‬ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ)ގެ ދަށުން‪ ،‬ވެރިރަށް މާލޭގައި‬ ‫އެއްވެއުޅުމުގެ މިނިވަންކަން ހަނިކޮށްފައިވެއެވެ‪ .‬ޞުލްޙަވެރިކަމާއެކު‬ ‫އެއްވެއުޅުމުގެ ޤާނޫނަށް ގެނެވުނު މި އިޞްލާޙު އިންސާނީ ޙައްޤުތަކުގެ‬ ‫ނަޒަރުން‬ ‫ރިވިއުކުރުމުގެ‬ ‫މަސައްކަތް‬ ‫ކޮމިޝަނުން‬ ‫އަންނަނީ‬ ‫ކުރަމުންނެވެ‪.‬‬ ‫ވޯޓުދިނުމުގެ ޙައްޤާއި އިންތިޚާބުތަކަށް ކުރިމަތިލުމުގެ‬ ‫ޙަ އް ޤު‬ ‫ކުރިއަށް އޮތް ރިޔާސީ އިންތިހާބުގައި ފެނުމުގެ ނުކުޅެދުންތެރިކަން‬ ‫ހުންނަ މީހުންނަށް މިނިވަންކަމާއެކު ވޯޓު ލޭވެނޭ ގޮތްތައް ހަމަޖެއްސުމަށް‬ ‫އިލެކްޝަން ކޮމިޝަނުން ދިރާސާކުރަމުންދާކަން ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ‪.‬‬ ‫އަންހެނުންގެ‬ ‫މަސައްކަތްކުރާ‬ ‫ތަރައްގީއަށް‬ ‫ކޮމީޓީގެ‬ ‫މެންބަރުން‬ ‫ޖަމްޢިއްޔާ ޖަމާޢަތްތައް ހެދުމުގެ މިނިވަންކަން‬ ‫ގިނަ އަދަދަކަށް އިސްތިއުފާ ދީފައިވާކަން ފާހަގަކުރަމެވެ‪ .‬ގާނޫނަށް‬ ‫ޤާނޫނު އަސާސީގައި‪ ،‬މަސައްކަތްތެރިންނަށް ޖަމްޢިއްޔާ‪/‬ޖަމާޢަތްތައް‬ ‫ގެނައި ބަދަލުތަކާއި ގުޅިގެން ކޮމިޓީއަށް ގިނަ މަސްއޫލިއްޔަތުތަކެއް‬ ‫އުފެއްދުމުގެ މިނިވަންކަން ކަނޑައަޅާފައި ވީނަމަވެސް‪ ،‬އެއްވެސް‬ ‫ހަވާލުކޮށްފައިވާއިރު‪ ،‬ކޮމިޓީގެ މެންބަރުން މަސައްކަތްކުރަނީ ރަށު‬ ‫ތަފާތުކުރުމެއްނެތި ޔޫނިއަންތައް ރަޖިސްޓްރީކޮށް ހިންގުމަށާއި‪ ،‬މިފަދަ‬ ‫ކައުންސިލް އިދާރާގައި ކަމާއި މީގެ ސަބަބުން ކޮމިޓީތަކަށް ޖާގައިގެ‬ ‫ޖަމާޢަތްތަކުގެ ޙައްޤުތައް ހިމާޔަތްކުރުމަށް ވަކި ޤާނޫނެއް އެކުލަވާލެވިފައި‬ ‫ދަތިކަމާއި އަދިވެސް ކުރިމަތިލާންޖެހޭކަން ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ‪ .‬އަދި‬ ‫ނުވާކަމާއި‪ ،‬ޖަމްޢިއްޔާ‪/‬ޖަމާޢަތްތަކަށް ނިސްބަތްވުމާއި‪ ،‬ހަޅުތާލުކުރުމުގެ‬ ‫ހަމައެހެންމެ ކޮމިޓީގެ ބަޖެޓް ކަނޑައަޅަނީވެސް ކައުންސިލުންކަމަށް‬ ‫ޙައްޤު ބައެއް ސެކްޓަރތަކުގެ މުވައްޒަފުންނަށް ހަނިކުރެވިފައިވެއެވެ‪.‬‬ ‫މިނިވަންކަމާއެކު‬ ‫އަމިއްލަ މުދަލާއި ޒާތީ މިނިވަންކަން‬ ‫އަންހެނުންގެ‬ ‫ވުމުން‬ ‫ފުރިހަމަ‬ ‫ކޮމިޓީއަށް‬ ‫މަސައްކަތްކުރުމަށް ގޮންޖެހުންތަކެއް ހުރިކަމަށް ދެކެމެވެ‪.‬‬ ‫ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނު އަސާސީގެ ‪ 24‬ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ‬ ‫އެކްސެސް ޓު ޖަސްޓިސް‬ ‫ގޮތުގެ މަތިން‪ ،‬ކޮންމެ މީހެއްގެ ޒާތީ އަދި ޢާއިލީ ދިރިއުޅުމާއި‪ ،‬ގޯތި‬ ‫ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖިނާއީ ކޯޓު ތަކުގައި މައްސަލަތައް ބެކްލޮގްވެފައި ހުރުމުގެ‬ ‫ގެދޮރާއި‪ ،‬އަނެކުންނާ ކުރާ ޒާތީ މުވާޞަލާތުތަކަކީ ޙުރުމަތްތެރިވެގެންވާ‬ ‫ކަންކަމާއި ތަންތަންކަން ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ‪ .‬ފަރުދުންގެ ޒާތީ މަޢުލޫމާތު‬ ‫ޒަމާނީ އެކި އެކި އުކުޅުތައް ބޭނުންކޮށްގެން ހޯދައި އާންމުކުރުން‬ ‫އިތުރުވަމުން އަންނައިރު އެފަދަ ޢަމަލުތައްކުރާ މީހުން ޒިންމާދާރު‬ ‫ސަބަބުން އަދުލު އިންސާފު ލިބުމުގެ ލަސްތައް ކުރިމަތިވެފައިވެއެވެ‪.‬‬ ‫ޤާނޫނު ނަންބަރު ‪( 32/2015‬ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު)‬ ‫ގައި‬ ‫ބަޔާންކުރާފަދަ‬ ‫ކުށެއް‬ ‫ކުރަން‬ ‫އުޅޭކަމުގެ‬ ‫ތުހުމަތުކުރެވޭ‬ ‫ފަރާތަކާމެދު ވަކި ޚާއްޞަ ހާލަތްތަކުގައި އަމުރަކާ ނުލައި އެމީހަކު‬ ‫ކުރުމަށްޓަކައި ސައިބަރ ކްރައިމްއާބެހޭ ޤާނޫނެއް އެކުލަވާލަންޖެހެއެވެ‪.‬‬ ‫ހައްޔަރުކުރުމުގެ ބާރު ފުލުހުންނަށް ޤާނޫނުން ލިބިދީފައިވެއެވެ‪ .‬އަދި‬ ‫މަޢުލޫމާތު ހޯދުމާއި ޚިޔާލު ފާޅުކުރުމުގެ މިނިވަންކަމާއި‬ ‫ހަނގުރާމަވެރި ޖަމާޢަތްތަކާ ގުޅިގެން އުޅުމަށްފަހު އެނބުރި ރާއްޖެ‬ ‫ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަން‬ ‫‪ 2022‬ވަނަ އަހަރު ވޯލްޑް ޕްރެސް ފްރީޑޮމް އިންޑެކސްގައި ރާއްޖޭގެ‬ ‫‪10‬‬ ‫ހިއުމަން ރައިޓްސް ރިޕޯޓް ‪2022‬‬ ‫އަންނަ‬ ‫ނޭޝަނަލް‬ ‫މީހުން‬ ‫ރިހެބިލިޓޭޓްކޮށް‬ ‫ރީއިންޓެގްރޭޝަން‬ ‫ރީއިންޓެގްރޭޓް‬ ‫ސެންޓަރެއް‬ ‫ކުރުމަށްޓަކައި‬ ‫ގާއިމުކޮށްފައިވެއެވެ‪.‬‬ ‫ސްޕެޝަލް ރެޕަޓުއަރ އޮން ޓޯޗަރ ރާއްޖެއަށް ކުރެއްވި ޒިޔާރަތުގައި‪،‬‬