รายงานฯ ที่ ๕๙๘/๒๕๕๘ เรื่อง สิทธิและสถานะบุคคล กรณีกล่าวอ้างว่านายทะเบียนท้องถิ่นเขตตลิ่งชัน ไม่ดำ�เนินการเพิ่มชื่อในทะเบียนบ้านให้กับผู้ร้องโดยไม่เป็นธรรม การด�ำเนินการของ กสม. กสม. พิจารณาแล้วเห็นว่า กรณีตามค�ำร้องเรียนผู้ร้องได้รับการเพิ่มชื่อในฐานะคนไทยที่เกิดในต่างประเทศและ ได้รับบัตรประจ�ำตัวประชาชนแล้ว เมื่อวันที่ ๑๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๘ จึงเห็นควรยุติเรื่อง เนื่องจากปัญหาตามค�ำร้องเรียน ได้รับการแก้ไขแล้ว อย่างไรก็ตาม เห็นควรมีข้อเสนอแนะเชิงนโยบายและข้อเสนอในการปรับปรุงกฎหมายต่อผู้อ�ำนวยการ ทะเบียนกลาง นายทะเบียนกรุงเทพมหานคร และผูอ้ ำ� นวยการเขตตลิง่ ชัน ในฐานะนายทะเบียนท้องถิน่ เขตตลิง่ ชันให้พจิ ารณา ปรับปรุงการให้บริการ ก�ำชับบุคลากรให้ปฏิบัติหน้าที่ในการอ�ำนวยความสะดวกให้แก่ประชาชนอย่างเต็มความสามารถและ เป็นมืออาชีพ โดยด�ำเนินการภายใน ๑๘๐ วัน ผลการดำ�เนินงานปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๕๙ ประเด็นค�ำร้อง ผูร้ อ้ งร้องเรียนต่อ กสม. ว่า ผูร้ อ้ งเกิดเมือ่ วันที่ ๑๐ สิงหาคม ๒๕๒๔ ทีส่ หพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี โดยมีสตู บิ ตั รและ พยานหลักฐานต่าง ๆ ที่ยืนยันการเป็นบุตรโดยชอบด้วยกฎหมายของ นาง ก. บุคคลสัญชาติไทย และ นาย จ. บุคคลสัญชาติ เยอรมัน ผูร้ อ้ งได้ดำ� เนินการยืน่ ค�ำร้องขอเพิม่ ชือ่ ในทะเบียนบ้านในเขตตลิง่ ชัน กรุงเทพมหานคร โดยได้ไปติดต่อยืน่ ค�ำร้องขอที่ ส�ำนักทะเบียนท้องถิน่ เขตตลิง่ ชัน ตัง้ แต่วนั ที่ ๒๒ พฤศจิกายน ๒๕๕๕ แต่ผชู้ ว่ ยนายทะเบียนท้องถิน่ และนายทะเบียนท้องถิน่ เขตตลิง่ ชันไม่ดำ� เนินการเพิม่ ชือ่ ผูร้ อ้ งในทะเบียนบ้านเลขทีด่ งั กล่าวและไม่แจ้งเหตุขดั ข้องให้ผรู้ อ้ งทราบ ผูร้ อ้ งเห็นว่าไม่ได้รบั ความเป็นธรรม จึงร้องเรียนเพือ่ ขอให้ตรวจสอบและขอให้เร่งรัดการพิจารณาค�ำร้องขอเพิม่ ชือ่ ในทะเบียนบ้านให้กบั ผูร้ อ้ งต่อไป ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายและข้อเสนอในการปรับปรุงกฎหมาย (๑) การปฏิบัติงานของนายทะเบียนท้องถิ่นเขตตลิ่งชันควรให้ค�ำแนะน�ำที่ไม่เป็นการผลักภาระให้แก่ประชาชน ในการด�ำเนินการยื่นค�ำร้องขอเพิ่มชื่อในทะเบียนบ้าน โดยกรณีตามค�ำร้องเรียนการแนะน�ำให้ผู้ร้องไปด�ำเนินการจัดท�ำ หนังสือเดินทางฉบับใหม่ เพียงเพื่อใช้ในการพิสูจน์ยืนยันตัวบุคคล ท�ำให้ผู้ร้องเสียสิทธิอันพึงมีพึงได้ในฐานะบุคคลสัญชาติ ่ ไทยเป็นระยะเวลา ๒ ปี แม้ว่ากรณีนี้ไม่ถือว่าเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชน แต่ผู้อ�ำนวยการทะเบียนกลาง นายทะเบียน บทที ๓ กรุงเทพมหานคร และผู้อ�ำนวยการเขตตลิ่งชัน ในฐานะนายทะเบียนท้องถิ่นเขตตลิ่งชัน ควรก�ำชับการปฏิบัติหน้าที่ของ บุคลากรทีป่ ฏิบตั งิ านทะเบียนราษฎรให้ตระหนักถึงการบริการประชาชน โดยต้องมีความพร้อม มีความเป็นมืออาชีพ สามารถ ที่จะให้ค�ำแนะน�ำ หรือมีความเห็นเสนอต่อผู้มีอ�ำนาจหน้าที่และประชาชนที่มาติดต่อได้อย่างถูกต้อง ครบถ้วนสมบูรณ์ตาม กระบวนการที่กฎหมายบัญญัติไว้ทุกประการ (๒) ขอให้มีการฝึกอบรมด้านกฎหมายให้ผู้ปฏิบัติงานทะเบียนราษฎรในทุกระดับให้เข้าใจในการปฏิบัติหน้าที่ ภายใน ๑๘๐ วัน โดยการปฏิบตั งิ านต้องอ้างอิงกฎหมายทีใ่ ช้ในการพิจารณาออกค�ำสัง่ ทางปกครองในเรือ่ งการทะเบียนราษฎร อย่างน้อย ๔ ฉบับ ได้แก่ (๑) กฎหมายว่าด้วยสัญชาติ (๒) กฎหมายว่าด้วยการทะเบียนราษฎร (๓) กฎหมายว่าด้วยการ วิธีปฏิบัติราชการ��างปกครอง และ (๔) กฎหมายว่าด้วยข้อมูลข่าวสารของราชการ (๓) ให้ส�ำนักทะเบียนกลางแจ้งเวียนไปยังทุกส�ำนักทะเบียน พร้อมทั้งควรมีการจัดท�ำคู่มือหรือแนวปฏิบัติ ในกรณีที่ จะมีการพิจารณาก�ำหนดสถานะบุคคลในทุกกรณี โดยควรมีการอ้างบทบัญญัติกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับงานทะเบียนราษฎรในการ ปฏิบตั งิ านให้ผปู้ ฏิบตั งิ านด้านทะเบียนราษฎรโดยตรง (๔) มีข้อเสนอไปยังผู้อ�ำนวยการทะเบียนกลาง ให้ปรับปรุงแก้ไขระเบียบส�ำนักทะเบียนกลางว่าด้วยการจัดท�ำ ทะเบียนราษฎร พ.ศ. ๒๕๓๕ และฉบับแก้ไขเพิ่มเติม ในส่วนการแปลเอกสารภาษาต่างประเทศเป็นภาษาไทย ซึ่งก�ำหนด ให้กระทรวงการต่างประเทศเป็นผู้รับรองค�ำแปล ซึ่งกรณีดังกล่าวถือเป็นภาระแก่ประชาชน จึงควรด�ำเนินการแก้ไข พร้อม ทั้งประสานงานไปยังสถาบันการศึกษาระดับอุดมศึกษาที่มีผู้สอนภาษาต่างประเทศ เพื่อให้ทราบถึงบทบาทที่จะน�ำความรู้ ภาษาต่างประเทศมาเปิดการเรียนการสอน หรือให้บุคลากรพิจารณาด�ำเนินการแปลและรับรองความถูกต้องของค�ำแปล รายงานผลการปฏิบัติงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ 33 ประจำ�ปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๕๙