สิทธิและเสรีภาพส่วนบุคคล สิทธิพลเมือง สิทธิในกระบวนการทางปกครอง และสิทธิสตรี ประเภทสิทธิละ ๒ รายงาน คิด เป็นร้อยละ ๑๔.๒๙ สิทธิของผู้บริโภค และสิทธิและเสรีภาพในการศึกษา ประเภทสิทธิละ ๑ รายงาน คิดเป็นร้อยละ ๗.๑๔ รายละเอียดตามแผนภาพที่ ๑๐ แผนภาพที่ ๑๐ การติดตามการด�ำเนินการตามข้อเสนอแนะนโยบาย ก่อนปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๕๙ ๔ รายงาน ๒ รายงาน ๒ รายงาน ๒ รายงาน ๒ รายงาน ๑ รายงาน ๑ รายงาน รวม ๑๔ รายงาน ๐ ๑ ๒ ๓ ๔ จากผลการด�ำเนินการติดตามผลการด�ำเนินการตามข้อเสนอแนะนโยบายก่อนปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๕๙ จ�ำนวน ๑๔ รายงานข้างต้น พบว่า เป็นกรณีที่บุคคลหรือหน่วยงานได้ด�ำเนินการตามข้อเสนอแนะนโยบายปัญหาทั้งหมดหรือบางส่วน หรือได้มอบหมายให้หน่วยงานทีเ่ กีย่ วข้อง หรือรับทราบ หรือแจ้งข้อพิจารณาเกีย่ วกับข้อเสนอแนะนโยบายให้คณะกรรมการ สิทธิมนุษยชนแห่งชาติได้รับทราบแล้วทั้งหมด ซึ่งมีกรณีที่น่าสนใจ อาทิ รายงานฯ ที่ ๑๕๙/๒๕๕๘ เรื่องเสรีภาพในการปฏิบัติตามศาสนธรรม ศาสนบัญญัติ หรือปฏิบัติตาม ความเชือ่ กรณีกล่าวอ้างว่าเรือนจำ�กลางจังหวัดสงขลาให้ผตู้ อ้ งขังทีน่ บั ถือศาสนาอิสลามไปขจัดสิง่ ปฏิกลู จากเศษอาหารที่ทำ�จากเนื้อสุกร ประเด็นค�ำร้อง ผูร้ อ้ งร้องเรียนต่อ กสม. ว่า ผูต้ อ้ งขังคดีความมัน่ คงในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ ซึง่ นับถือศาสนาอิสลาม ได้รบั มอบหมาย จากเจ้าหน้าทีเ่ รือนจ�ำให้ไปขจัดสิง่ ปฏิกลู จากเศษอาหารทีท่ ำ� จากเนือ้ สุกร ซึง่ ตามหลักศาสนาอิสลามนัน้ เนือ้ สุกรเป็นสิง่ ต้องห้าม ไม่วา่ จับต้องหรือรับประทาน ค�ำสัง่ ดังกล่าวจึงสร้างความล�ำบากใจให้กบั ผูต้ อ้ งขังทีเ่ ป็นชาวมุสลิมอย่างมาก จึงได้รอ้ งขอไปท�ำงาน อย่างอืน่ นอกเหนือจากงานดังกล่าว แต่ไม่ได้รบั อนุญาต จนน�ำไปสูก่ ารบังคับ ขูเ่ ข็ญ ท�ำร้ายร่างกาย และใช้ถอ้ ยค�ำทีไ่ ม่สภุ าพกับ ผูต้ อ้ งขัง ผูร้ อ้ งจึงร้องเรียนเพือ่ ขอให้ตรวจสอบ การด�ำเนินการของ กสม. กสม. พิจารณาแล้วเห็นว่า เสรีภาพในการนับถือศาสนาเป็นเสรีภาพ บริบรู ณ์ของบุคคลทีถ่ กู จ�ำกัดมิได้ โดยทีบ่ คุ คลมีเสรีภาพในการปฏิบตั ติ ามศาสนธรรม ศาสนบัญญัติและปฏิบัติพิธีกรรมตามความเชื่อถือของตน เมื่อการปฏิบัติดังกล่าว ไม่เป็นปฏิปักษ์ต่อหน้าที่พลเมืองและไม่เป็นการขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือ ศี ล ธรรมอั น ดี ข องประชาชน โดยไม่ จ� ำ กั ด ว่ า บุ ค คลนั้ น จะอยู ่ ใ นสถานที่ ห รื อ สถานะใด แม้วา่ จะอยูใ่ นเรือนจ�ำและเป็นผูต้ อ้ งขังก็ตาม ซึง่ ควรมีเสรีภาพตามทีก่ ล่าว โดยเจ้าหน้าที่ผู้ควบคุมจะต้องยึดหลักการพื้นฐานในการเคารพต่อการนับถือศาสนา ความเชื่อของบุคคลเกี่ยวกับเรื่องนี้ และการปฏิบัติศาสนกิจของผู้ต้องขัง จึงเห็นควรมีข้อเสนอแนะเชิงนโยบายต่อกรมราชทัณฑ์ ดังนี้ รายงานผลการปฏิบัติงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ 27 ประจำ�ปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๕๙ ผลการดำ�เนินงานปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๕๙ สิทธิในกระบวนการยุติธรรม สิทธิและเสรีภาพสวนบุคคล สิทธิพลเมือง สิทธิในกระบวนการทางปกครอง สิทธิสตรี สิทธิของผูบริโภค สิทธิและเสรีภาพในการศึกษา จ�ำแนกตามประเภทสิทธิ บทที่ ๓