89
รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๖๒
หลายประการ เช่น แนวทางการจัดท�ำแผนปฏิบัติการระดับชาติฯ การพิจารณาก�ำหนดกลไกก�ำกับดูแลการลงทุน
ในต่างประเทศของผูล้ งทุนสัญชาติไทย การพิจารณารูปแบบการเยียวยาทีห่ ลากหลายนอกเหนือจากตัวเงินการสนับสนุน
ให้ธนาคารน�ำหลักการเกีย่ วเนือ่ งกับสิทธิมนุษยชนเป็นเงือ่ นไขการพิจารณาปล่อยสินเชือ่ การให้รฐั วิสาหกิจแสดงบทบาท
เป็นผู้น�ำในการน�ำหลักการ UNGPs มาใช้ การให้ความส�ำคัญกับการป้องกันปัญหาการละเมิดสิทธิแรงงานใน
อุตสาหกรรมต่าง ๆ และการเผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับหลักการ UNGPs แก่ผู้ประกอบการเอกชน เป็นต้น
ในปี 2562 รัฐบาลได้ด�ำเนินการต่อเนื่องจากปีที่ผ่านมา และมีสถานการณ์สิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวข้องกับการ
ประกอบธุรกิจ ดังนี้
3.4.1 การจัดท�ำแผนปฏิบัติการระดับชาติว่าด้วยธุรกิจกับสิทธิมนุษยชน
แผนปฏิบัติการระดับชาติดังกล่าว
ได้ก�ำหนดประเด็นหลักที่จะด�ำเนินการในช่วงระยะที่ 1
ไว้ 4 ประเด็น ได้แก่ 1) ด้านแรงงาน 2) ด้านชุมชนทีด่ นิ
ทรัพยากรธรรมชาติและสิง่ แวดล้อม 3) ด้านนักปกป้อง
สิทธิมนุษยชนและ 4) ด้านการลงทุนระหว่างประเทศ
และบรรษั ท ข้ า มชาติ ในแต่ ล ะด้ า นมี ก ารก� ำ หนด
กิจกรรมที่ภาครัฐจะต้องด�ำเนินการเพื่อคุ้มครองสิทธิ
ส่ ง เสริ ม ให้ ภ าคเอกชนประกอบธุ ร กิ จ โดยเคารพ
สิทธิมนุษยชน และส่งเสริมให้ผู้ได้รับผลกระทบด้าน
สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนจากการประกอบธุ ร กิ จ ได้ เข้ า ถึ ง การ
เยียวยาตามหลักการ UNGPs เช่น การพัฒนาและ
ปรับปรุงกฎหมาย การก�ำหนดนโยบายหรือมาตรการ
เพือ่ ให้การคุม้ ครองสิทธิมปี ระสิทธิผลยิง่ ขึน้ การให้ความรู้
แก่ผู้ประกอบการแรงงานและประชาชน การก�ำหนด
แนวทางด� ำ เนิ น งานของรั ฐ วิ ส าหกิ จ และภาคธุ ร กิ จ
บริษัทลูก รวมทั้งห่วงโซ่อุปทานของตน เคารพกฎหมาย
บทที่
3
การประเมินสถานการณ์
สิทธิด้านเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม
การจัดท�ำแผนปฏิบัติการนี้ได้เริ่มในปี 2559 รัฐบาลได้มอบหมายให้กระทรวงยุติธรรมเป็น
หน่วยงานรับผิดชอบหลัก และได้มกี ารแต่งตัง้ ค���ะกรรมการก�ำหนดแนวทางจัดท�ำ ติดตาม และประเมินผลตามแผน
ปฏิบตั กิ ารระดับชาติวา่ ด้วยธุรกิจกับสิทธิมนุษยชนขึน้ เพือ่ เป็นกลไกก�ำกับการด�ำเนินงานในเรือ่ งนี้ กระทรวงยุตธิ รรม
ได้ดำ� เนินกระบวนการจัดท�ำแผนปฏิบตั กิ ารฯ อย่างต่อเนือ่ งตัง้ แต่ปี 2560 ประกอบด้วยการรวบรวมข้อมูลสถานการณ์
ธุรกิจกับสิทธิมนุษยชนในระดับพื้นที่ การจัดประชุมกลุ่มผู้เชี่ยวชาญ การหารือร่วมกับภาคภาครัฐและภาค
ธุรกิจและการจัดประชุมรับฟังความคิดเห็นต่อร่างแผนฯ จากภาคประชาสังคมร่วมกับส�ำนักงานคณะกรรมการ
สิทธิมนุษยชนแห่งชาติ กระทรวงการต่างประเทศ และหน่วยงานสหประชาชาติในประเทศไทย โดยได้ประมวลข้อมูล
และข้อคิดเห็นทีไ่ ด้จากกระบวนดังกล่าวมาจัดท�ำร่างแผนปฏิบตั กิ ารฯ และเมือ่ วันที่ 29 ตุลาคม 2562 คณะรัฐมนตรี
ได้มีมติเห็นชอบร่างแผนปฏิบัติการระดับชาติว่าด้วยธุรกิจและสิทธิมนุษยชน ระยะที่ 1 (พ.ศ. 2562 - 2565)
ตามที่กระทรวงยุติธรรมเสนอ และได้มีการประกาศใช้แผนดังกล่าวแล้วเมื่อวันที่ 16 ธันวาคม 2562