คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
National Human Rights Commission of Thailand
88
2. รัฐบาลควรสนับสนุนการด�ำเนินงานของกองทุนเพือ่ ความเสมอภาคทางการศึกษาอย่างต่อเนือ่ งในการช่วยเหลือ
เด็กทีอ่ อกจากโรงเรียนกลางคันเนือ่ งจากสาเหตุตา่ ง ๆ เด็กทีอ่ ยูน่ อกระบบการศึกษา ให้สามารถเข้าถึงและได้รบั การศึกษา
ที่มีคุณภาพอย่างทั่วถึง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนปลายอันเป็นการศึกษาขั้นพื้นฐานตามที่
ได้รับการรับรองในรัฐธรรมนูญ รวมทั้งควรศึกษาวิเคราะห์สาเหตุปัจจัยที่ท�ำให้เด็กที่ไม่สามารถเข้าถึงการศึกษา เช่น
เด็กทีต่ อ้ งออกจากการศึกษาเนือ่ งจากการสมรส หรือเพือ่ ไปประกอบอาชีพเนือ่ งจากมีขอ้ จ�ำกัดทางด้านฐานะทางเศรษฐกิจ
เป็นต้น เพื่อก�ำหนดแนวทางแก้ไขปัญหาของเด็กกลุ่มดังกล่าวในระยะยาว
3. รัฐบาลควรเร่งพัฒนาคุณภาพการเรียนการสอนในสถานศึกษาทุกสังกัดทั้งที่อยู่ในความดูแลของกระทรวง
ศึกษาธิการ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หน่วยงานหรือองค์กรอื่นใด รวมถึงการพัฒนาคุณภาพและทักษะของครู
โดยเฉพาะการพัฒนาคุณภาพการเรียนการสอนในกลุม่ วิชาหลัก รวมทัง้ ควรมีมาตรการด้านการบริหารหรือมาตรการอืน่ ใด
เพื่อประกันว่าคุณภาพการเรียนการสอนในสถานศึกษาภาคบังคับในทุกสังกัดจะมีมาตรฐานใกล้เคียงกัน
3.4 ธุรกิจกับสิทธิมนุษยชน
ภาพรวม
จากสถานการณ์การละเมิดสิทธิมนุษยชนโดยธุรกิจที่เกิดขึ้นในหลายประเทศทั่วโลก สหประชาชาติ
จึงได้จัดท�ำแนวทางการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนในบริบทของการประกอบธุรกิจขึ้นเรียกว่า หลักการชี้แนะเรื่อง
สิทธิมนุษยชนส�ำหรับธุรกิจ (United Nations Guiding Principles on Business and Human Rights: UNGPs) ขึน้
เมื่อปี 2554 หลักการดังกล่าวตั้งอยู่บนพื้นฐานของพันธกรณีของรัฐตามกฎหมายระหว่างประเทศในการ
คุ้มครองสิทธิมนุษยชนที่มีอยู่แล้ว ซึ่งรวมถึงพ��นธกรณีในการคุ้มครองบุคคลจากการถูกละเมิดสิทธิมนุษยชน
ไม่ว่าจะเกิดจากการกระท�ำโดยหน่วยงาน/เจ้าหน้าที่ของรัฐ หรือโดยบุคคลอื่นซึ่งรวมถึงธุรกิจเอกชนด้วย ทั้งนี้
หลักการ UNGPs มีสาระส�ำคัญแบ่งเป็น 3 ส่วน ได้แก่ หน้าที่ของรัฐในการคุ้มครองสิทธิ ความรับผิดชอบของ
ธุรกิจในการเคารพสิทธิ และการเข้าถึงการเยียวยาของผู้ได้รับผลกระทบด้านสิทธิมนุษยชนจากการประกอบ
ธุรกิจ (Protect, Respect and Remedy Framework) แม้ว่า UNGPs จะไม่ได้มีผลผูกพันทางกฎหมาย
เช่นสนธิสัญญาด้านสิทธิมนุษยชน182 แต่ในการจัดท�ำ UNGPs ได้มีกระบวนการปรึกษาหารือกับทุกภาคส่วน
ทั้งภาครัฐ ภาคธุรกิจ องค์กรภาคประชาสังคม และผู้ได้รับผลกระทบในหลายประเทศ จึงท�ำให้ได้รับการยอมรับ
ในวงกว้าง และหลายประเทศทั่วโลกได้น�ำมาเป็นแนวทางในการขับเคลื่อนประเด็นธุรกิจกับสิทธิมนุษยชน
รัฐบาลไทยมีนโยบายในการส่งเสริมการประกอบธุรกิจที่เคารพสิทธิมนุษยชนตามหลักการ UNGPs
และได้มอบหมายให้กระทรวงยุติธรรมจัดท�ำแผนปฏิบัติการระดับชาติด้านธุรกิจกับสิทธิมนุษยชนเพื่อให้
หน่วยงานของรัฐและภาคส่วนที่เกี่ยวข้องน�ำหลักการชี้แนะฯ ไปปฏิบัติให้เกิดผล ในรายงานผลการประเมิน
สถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2561 กสม. ได้มีข้อเสนอแนะในเรื่องธุรกิจกับสิทธิมนุษยชน
182
ปัจจุบันอยู่ระหว่างกระบวนการหารือเกี่ยวกับการจัดท�ำร่างสนธิสัญญาดังกล่าว จาก https://www.business
humanrights.org/sites/default/files/documents/Zero%20Draft%20BHR%20Treaty%20-%20Summary_0.pdf