คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
National Human Rights Commission of Thailand
84
ผลการด�ำเนินการพบว่า ในปีการศึกษา 2561 ได้จัดสรรเงินอุดหนุนอย่างมีเงื่อนไขให้แก่นักเรียน
ยากจนพิเศษ ไปแล้วกว่า 510,000 คน ซึ่งเรียนอยู่ในสถานศึกษาสังกัดส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
25,557 แห่ง ทัว่ ประเทศ ในปีการศึกษา 2562 กองทุนเพือ่ ความเสมอภาคทางการศึกษามีแนวทางจะขยายการด�ำเนินการ
ไปยังโรงเรียนในสังกัดกองบัญชาการต�ำรวจตระเวนชายแดน โดยมีเป้าหมายจะจัดสรรเงินอุดหนุนให้แก่นักเรียนใน
โรงเรียนในสังกัดกองบัญชาการต�ำรวจตระเวนชายแดน จ�ำนวน 218 แห่ง ในเบือ้ งต้นสามารถระบุนกั เรียนทีม่ คี วามยากจน
หรือด้อยโอกาส จ�ำนวน 15,787 คน และผ่านการคัดกรองเหลือจ�ำนวน 13,037 คน
ในด้านการเปิดโอกาสให้นกั เรียนทีไ่ ม่มสี ถานะทางทะเบียนราษฎรได้รบั การศึกษาในโรงเรียน รัฐบาล
ได้มกี ารด�ำเนินการมาตัง้ แต่ปี 2535 ตามมติคณะรัฐมนตรีเมือ่ วันที่ 28 มีนาคม 2535 ทีเ่ ห็นชอบให้กระทรวงศึกษาธิการ
จัดการศึกษาให้แก่เด็กไม่มีหลักฐานทะเบียนราษฎรหรือไม่มีสัญชาติไทย และได้มีการปรับปรุงแนวทางการด�ำเนินงาน
เพื่อขยายโอกาสด้านการศึกษาโดยไม่จ�ำกัดระดับ ประเภท และพื้นที่การศึกษาแก่เด็กกลุ่มนี้มาเป็นล�ำดับ เช่น การออก
ระเบียบกระทรวงศึกษาธิการว่าด้วยการรับนักเรียน นักศึกษา เข้าเรียนในสถานศึกษา พ.ศ. 2548 ตามมติคณะรัฐมนตรี
เมือ่ วันที่ 5 กรกฎาคม 2548 รวมทัง้ ให้มกี ารจัดสรรงบประมาณอุดหนุนค่าใช้จา่ ยรายหัวให้แก่สถานศึกษา ในหลักการ
ได้มกี ารก�ำหนดให้สถานศึกษาปฏิบตั ติ อ่ นักเรียนกลุม่ นีเ้ ช่นเดียวกับบุคคลทีม่ สี ญ
ั ชาติไทยทุกประการ ทัง้ การรับเข้าเรียน
168
และการออกเอกสารหลักฐานการศึกษา ทั้งนี้ ในปีการศึกษา 2561 ข้อมูลจากระบบของศูนย์เทคโนโลยีและ
การสือ่ สาร กระทรวงศึกษาธิการ ระบุวา่ มีเด็กนักเรียนทีไ่ ม่มสี ถานะทางทะเบียนราษฎรหรือไม่มเี ลข 13 หลัก ซึง่ ได้กำ� หนด
รหัส G ไว้ชั่วคราว จ�ำนวน 78,897 คน แม้ว่าเด็กกลุ่มนี้จะได้รับสิทธิทางการศึกษา แต่ยังประสบปัญหาการเข้าถึง
สิทธิขนั้ พืน้ ฐานทีส่ ำ� คัญอืน่ ๆ เช่น การเดินทางและการรับบริการสาธารณสุข หน่วยงานทีเ่ กีย่ วข้องจึงได้รว่ มกันด�ำเนินการ
แก้ไขปัญหาสถานะทางทะเบียนราษฎรแก่เด็กกลุ่มนี้ เช่น การก�ำหนดให้มีกลไกคณะอนุกรรมการประสานงานและ
ติดตามการด�ำเนินงานการก�ำหนดสถานะบุคคลในสถานศึกษา การก�ำหนดแนวทางแต่งตัง้ คณะท�ำงานแก้ไขปัญหาสถานะ
ทางทะเบียนของนักเรียนประจ�ำจังหวัด เป็นต้น นอกจากนี้ กระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงมหาดไทยและหน่วยงาน
ที่เกี่ยวข้องยังได้มีความพยายามสร้างระบบฐานข้อมูลกลางที่สามารถยืนยันบุคคล เพื่อน�ำไปสู่การตรวจสอบและจัดท�ำ
ทะเบียนราษฎรและก�ำหนดเลข 13 หลักให้กับนักเรียนเหล่านี้ต่อไป
3.3.3 การพัฒนาคุณภาพการศึกษา
รัฐบาลได้ประกาศแผนปฏิรูปด้านการศึกษาเมื่อเดือนพฤษภาคม 2562 ประกอบด้วยการปฏิรูป
ระบบการศึกษาและการเรียนรูโ้ ดยรวมของประเทศ โดยจัดท�ำพระราชบัญญัตกิ ารศึกษาแห่งชาติฉบับใหม่และกฎหมาย
ทีเ่ กีย่ วข้องการปฏิรปู การพัฒนาเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน การปฏิรปู เพือ่ ลดความเหลือ่ มล�ำ้ ทางการศึกษา เป็นต้น169
การตราพระราชบัญญัติกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา พ.ศ. 2561 นอกจากจะมี
วัตถุประสงค์เพือ่ ให้เด็กด้อยโอกาสได้เข้าถึงการศึกษาอย่างทัว่ ถึงดังกล่าวข้างต้นแล้ว ยังมีเป้าหมายที่จะพัฒนาคุณภาพ
168
จาก คู่มือและแนวปฏิบัติส�ำหรับการจัดการศึกษาแก่บุคคล ที่ไม่มีหลักฐานทะเบียนราษฎรหรือไม่มีสัญชาติไทย
(ฉบับปรับปรุงใหม่ พ.ศ. ๒๕๖๐), โดย กระทรวงศึกษาธิการ. สืบค้นจาก https://www.moe.go.th/moe/upload/news20/
FileUpload/50931-4205.pdf
169
จาก แผนปฏิรปู ด้านการศึกษา, โดย คณะกรรมการอิสระเพือ่ การปฏิรปู การศึกษา, 2562. สืบค้นจาก https://www.
thaiedreform.org/knowledge/2880/