คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
National Human Rights Commission of Thailand
52
2.3.1 เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น
การแสดงความคิดเห็นของบุคคลที่เป็นปัญหาส่วนใหญ่เป็นกรณีที่บุคคลโพสต์ข้อความต่าง ๆ ในสื่อ
ออนไลน์ ซึ่งกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการเผยแพร่ข้อมูลผ่านระบบคอมพิวเตอร์ ได้แก่ พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระท�ำ
ความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 และที่แก้ไขเพิ่มเติมเมื่อปี 2560 โดยบทบัญญัติของกฎหมายดังกล่าว
ที่มีผลกระทบต่อเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นในปีที่ผ่านมา โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การแสดงความคิดเห็นในลักษณะ
วิพากษ์วิจารณ์รัฐบาล ได้แก่ มาตรา 14 (2) (3) และ (5) ที่ก�ำหนดให้การน�ำเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ซึ่งข้อมูลเท็จที่อาจ
ก่อให้เกิดความเสียหายต่อความมัน่ คงของประเทศหรือความปลอดภัยสาธารณะ หรือข้อมูลใด ๆ ทีเ่ ป็นความผิดเกีย่ วกับ
ความมัน่ คงแห่งราชอาณาจักรตามประมวลกฎหมายอาญา และการเผยแพร่หรือส่งต่อข้อมูลโดยรูว้ า่ เป็นข้อมูลตาม (2)
และ (3)58 เป็นความผิดและมีโทษจ�ำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจ�ำทั้งปรับ
ในปี 2562 ยังคงมีกรณีที่มีการแจ้งข้อกล่าวหาต่อผู้แสดงความคิดเห็นในลักษณะวิพากษ์วิจารณ์
รัฐบาลทางสือ่ ออนไลน์ตามกฎหมายว่าด้วยการกระท�ำความผิดเกีย่ วกับคอมพิวเตอร์ขา้ งต้นแต่ไม่มากเท่ากับปีทผี่ า่ นมา
เช่น กรณีกรมสอบสวนคดีพเิ ศษแจ้งข้อกล่าวหาต่อนายอนุรกั ษ์ เจนตวนิชย์ นักกิจกรรมการเมือง จากการโพสต์ขอ้ ความ
วิพากษ์วจิ ารณ์คณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ (คสช.) เมือ่ เดือนเมษายน 256259 กรณีกองบังคับการปราบปราม
การกระท�ำความผิดเกี่ยวกับอาชญากรรมทางเทคโนโลยีจับกุมนายศศิพัฒน์ หรือกาณฑ์ พงษ์ประภาพันธ์ นักกิจกรรม
ทางการเมือง จากการเผยแพร่ข้อความทางเฟซบุ๊กตามการแจ้งความของกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม
เมื่อเดือนตุลาคม 256260
นอกเหนือจากกรณีข้างต้น หน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้องได้ใช้กฎหมายว่าด้วยการกระท�ำความผิด
เกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ในการด�ำเนินคดีกรณีการเผยแพร่ข่าวปลอมและการโพสต์ข้อมูลเท็จเพื่อหลอกลวงประชาชน
หลายกรณี เช่น การเสนอข่าวปลอมว่ามีการปลดกรรมการการเลือกตั้ง 2 คน61 การจับผู้ที่เข้าถึงข้อมูลทางเฟซบุ๊กของ
บุคคลอื่นโดยมิชอบและส่งข้อความไปขอยืมเงินโดยให้โอนเงินเข้าบัญชีกระเป๋าเงินอิเล็กทรอนิกส์ที่ลงทะเบียนโดยใช้
ข้อมูลบัตรประชาชนของบุคคลอื่น โดยผู้ต้องหามีเงินหมุนเวียนในบัญชีกว่า 34 ล้านบาท62 และการจับกุมผู้ดูแลเพจ
“หลวงพีจ่ สั ติน วัดดูยมู นี ” ซึง่ ได้โพสต์ขอ้ ความในลักษณะสร้างความแตกแยก สร้างความเข้าใจผิดให้กบั ประชาชน รวมถึง
เข้าข่ายในความผิดเกี่ยวกับความมั่นคง รวมถึงมีพฤติการณ์หลอกลวงขายสินค้าประชาชน63 เป็นต้น
58
จาก พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระท�ำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2560.
จาก “ฟอร์ด เส้นทางสีแดง ” เข้าพบ พนง.สอบสวนดีเอสไอ รับทราบข้อหาคดีผดิ พ.ร.บ. คอมพ์, โดย มติชน ออนไลน์,
2562. สืบค้นจาก https://www.matichon.co.th/politics/news_1457196
60
จาก เปิดแถลงใหญ่จับ “กาณฑ์” นักเคลื่อนไหว โพสต์ประวัติศาสตร์นอก คนแชร์ส่อโดน!, โดย ข่าวสด, 2562.
สืบค้นจาก https://www.khaosod.co.th/politics/news_2956109
61
จาก แจงยิบ!! “กกต.” แจ้ง “ปอท.” เอาผิดคนท�ำข้อมูลเท็จ, โดย The Bangkok Insight, 2562. สืบค้นจาก
https://www.thebangkokinsight.com/122647/
62
จาก จับแฮกเฟซหลอกโอนเข้ากระเป๋าเงินอิเล็กทรอนิกส์, โดย คมชัดลึก, 2562. สืบค้นจาก https://www.komchadluek.net/
news/crime/399247
63
จาก ปอท. จับแอดมินเพจดัง “หลวงพีจ่ สั ติน วัดดูยมู นี ” ข้อหาหนักผิด พรบ.คอมพ์, โดย The Bangkok Insight, 2562.
สืบค้นจาก https://www.thebangkokinsight.com/262145/
59