คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ National Human Rights Commission of Thailand 40 เรียกร้องให้สมาชิกวุฒิสภางดออกเสียงเลือกนายกรัฐมนตรี20 แต่การด�ำเนินคดีไม่มีความคืบหน้า21,22 และกรณี นายเอกชัย อิสระทะ เลขาธิการคณะกรรมการประสานงานองค์กรพัฒนาชุมชน ถูกชายฉกรรจ์นำ� ตัวไปคุมขังในรีสอร์ตแห่งหนึง่ หลังเข้าสังเกตการณ์เวทีรบั ฟังความคิดเห็นการขอประทานบัตรท�ำเหมืองแร่แห่งหนึง่ ในจังหวัดพัทลุงเมือ่ เดือนสิงหาคม 2562 ซึ่งกรณีนี้ได้มีการออกหมายจับผู้ต้องสงสัยแล้ว23 ในปี 2562 ได้มีการปรับปรุงแก้ไขประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาเพื่อให้นักปกป้อง สิทธิมนุษยชนได้รบั การคุม้ ครองจากการถูกฟ้องคดีเพือ่ ข่มขูห่ รือสร้างความยุง่ ยากแก่ผทู้ วี่ พิ ากษ์วจิ ารณ์การกระท�ำทีเ่ ห็นว่า เป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชนหรือการด�ำเนินคดีเชิงยุทธศาสตร์เพื่อต่อต้านการมีส่วนร่วมของสาธารณชน (Strategic Lawsuits Against Public Participation: SLAPPs) โดยมีการเพิม่ มาตรา 161/1 ทีก่ ำ� หนดว่าในการฟ้องร้องระหว่างราษฎร ด้วยกัน ศาลสามารถไม่รับฟ้องก่อนนัดไต่สวนมูลฟ้องได้หากพิจารณาแล้วเห็นว่าเป็นการฟ้องเพื่อกลั่นแกล้งหรือเอาผิด จ�ำเลยโดยหวังผลอย่างอืน่ 24 และมาตรา 165/2 ซึง่ ก�ำหนดให้ในชัน้ ไต่สวนมูลฟ้อง จ�ำเลยสามารถแถลงให้ศาลทราบถึง ข้อเท็จจริงหรือข้อกฎหมายส�ำคัญที่ศาลควรสั่งว่าคดีไม่มีมูล รวมทั้งสามารถเสนอพยานหลักฐานเพื่อประกอบการ วินจิ ฉัยสั่งคดีได้ตามความจ�ำเป็นและสมควร25 ซึง่ จะช่วยลดภาระของนักปกป้องสิทธิมนุษยชนในการต้องหาทรัพย์สนิ เพือ่ ประกันตัวสูค้ ดีหากศาลรับฟ้องไว้กอ่ น อย่างไรก็ตาม จากรายงานข้อเสนอแนะต่อการคุม้ ครองผูใ้ ช้สทิ ธิและเสรีภาพ เพื่อการมีส่วนร่วมในประเด็นสาธารณะจากการถูกฟ้องคดี โดยสมาคมนักกฎหมายสิทธิมนุษยชน การฟ้องร้องเพื่อ กลัน่ แกล้งนักปกป้องสิทธิมนุษยชนส่วนใหญ่จะมาทางช่องทางของพนักงานอัยการ ซึง่ ท�ำให้มาตรา 161/1 ไม่สามารถ ใช้ได้ ในขณะที่มาตรา 165/2 จะพบปัญหาที่ศาลมักข้ามขั้นตอนไต่สวนมูลฟ้องไปเลยเนื่องจากเห็นว่าซ�้ำซ้อนกับ ขั้นตอนสอบสวนของอัยการ26 ท�ำให้ท้ายที่สุดนักปกป้องสิทธิมนุษยชนยังไม่ได้รับความคุ้มครองจากกฎหมายที่แก้ไข ดังกล่าว 20 จาก จ่านิว ถูกลอบท�ำร้ายเป็นครั้งที่ ๒ ใน ๑ เดือน หลังเคลื่อนไหวต้าน คสช. ต่อเนื่อง, โดย บีบีซีไทย, 2562. สืบค้น จาก https://www.bbc.com/thai/thailand-48798241 21 จาก “เอกชัย” “ควง” “ฟอร์ด เส้นทางสีแดง” ร้อง ผบ.ตร. คดีถูกท�ำร้ายร่างกายไม่คืบ, โดย มติชนออนไลน์, 2562. สืบค้นจาก https://www.matichon.co.th/local/crime/news_1753063 22 จาก ๑๐๐ วันไม่คืบ! “จ่านิว” บุกสภาฯ โวยคดีถูกโดนรุมฟาด - กระทืบ กลางกรุง สุดเอื่อย, โดย ข่าวสด, 2562. สืบค้นจาก https://www.khaosod.co.th/politics/news_2938743 23 จาก “เอกชัย อิสระทะ ” เลขา กป.อพช.ภาคใต้ บุกแจ้งความทีก่ องบังคับการต�ำรวจภูธรภาค ๙, โดย ผูจ้ ดั การออนไลน์, 2562. สืบค้นจาก https://mgronline.com/south/detail/9620000076936 24 จาก พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลวิธีพิจารณาความอาญา (ฉบับ���ี่ 34) พ.ศ. 2562. 25 จาก พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลวิธีพิจารณาความอาญา (ฉบับที่ 33) พ.ศ. 2562. 26 จาก รายงานข้อเสนอแนะต่อการคุม้ ครองผูใ้ ช้สทิ ธิและเสรีภาพเพือ่ การมีสว่ นร่วมในประเด็นสาธารณะจากการถูกฟ้องคดี (น. 49) โดย สมาคมนักกฎหมายสิทธิมนุษยชน, 2562, ม.ป.ท. : ม.ป.พ.