คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
National Human Rights Commission of Thailand
18
ในส่วนของผูม้ ปี ญ
ั หาสถานะและสิทธิ ควรมีการชีแ้ จงท�ำความเข้าใจเรือ่ งสิทธิในสวัสดิการสังคมแก่แรงงานต่างด้าว
3 สัญชาติ โดยเฉพาะสิทธิในการได้รับบริการสุขภาพ ควรเร่งรัดกระบวนการให้สัญชาติเพื่อให้สามารถแก้ไขความไร้รัฐ
ให้หมดไปภายในปี 2567 ตามทีร่ ฐั บาลได้ประกาศเจตนารมณ์ไว้ โดยในระหว่างด�ำเนินการ ควรมีมาตรการเพือ่ ประกัน
ว่าบุคคลไร้รัฐ/ ไร้สัญชาติทุกกลุ่ม รวมถึงนักเรียนไร้รัฐที่มีเลขประจ�ำตัวขึ้นต้นด้วยอักษร G จะเข้าถึงบริการสาธารณสุข
ขัน้ พืน้ ฐานเป็นอย่างน้อย ในขณะเดียวกัน ควรเร่งรัดด�ำเนินการให้มรี ะบบคัดกรองผูล้ ภี้ ยั ออกจากผูเ้ ข้าเมืองผิดกฎหมาย
และก�ำหนดแนวปฏิบัติที่เหมาะสม
4. สถานการณ์
ของประเด็นสิทธิ
มนุษยชนที่อยู่ใน
ความห่วงใย
ประเด็นสิทธิมนุษยชนที่อยู่ในความห่วงใยในปี 2562 มี 3 ประเด็น
ประกอบด้วยเรื่องสิทธิชุมชนในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
สถานการณ์ในจังหวัดชายแดนภาคใต้ และการค้ามนุษย์
สถานการณ์ด้านสิทธิชุมชนในปี 2562 มีการปรับปรุงกฎหมายเกี่ยวกับ
ป่าชุมชน อุทยานแห่งชาติ และการสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่าที่มีบทบัญญัติ
ให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ
ในพืน้ ทีอ่ นุรกั ษ์ รวมทัง้ มีการยกเลิกค�ำสัง่ คสช. ที่ 64/2557 เรือ่ งการปราบปราม
และหยุดยั้งการบุกรุกท�ำลายทรัพยากรป่าไม้ แต่การด�ำเนินคดีต่อประชาชนที่
ถูกจับกุมตามค�ำสัง่ ดังกล่าวยังคงด�ำเนินไปตามกระบวนการ ขณะเดียวกัน มีกลุม่
ประชาชนเรียกร้องให้รฐั บาลแก้ปญ
ั หาป่าไม้และทีด่ นิ รวมทัง้ ให้แสวงหามาตรการ
ช่วยเหลือประชาชนทีถ่ กู ด�ำเนินคดี อีกทัง้ ยังมีกรณีทปี่ ระชาชนบางกลุม่ ไม่เห็นด้วย
กับการประกาศผังเมืองในโครงการพัฒนาระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก
ที่มีการเปลี่ยนแปลงไปจากเดิมโดยประชาชนไม่มีส่วนร่วมให้ข้อคิดเห็น และ
การประกาศใช้กฎหมายโรงงานฉบับใหม่ทเี่ ปิดให้โรงงานขนาดเล็กตัง้ อยูใ่ นชุมชน
และอาจก่อมลพิษต่อชุมชนที่อยู่ใกล้เคียง รวมทั้งมีการคัดค้านการสร้างโรงงาน
ก�ำจัดขยะในหลายพื้นที่เนื่องจากประชาชนเกรงว่าจะมีผลกระทบต่อสุขภาพ
อนามัย
ในประเด็นนี้ กสม. มีขอ้ เสนอแนะต่อรัฐบาล เช่น การก�ำหนดให้หน่วยงาน
ที่เกี่ยวข้องมีแนวปฏิบัติที่ชัดเจนในการมีส่วนร่วมของประชาชนและชุมชนใน
ระดับพืน้ ทีใ่ นการจัดการทีด่ นิ ทีอ่ ยูอ่ าศัยและใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ
ทบทวนการฟ้องร้องด�ำเนินคดีต่อประชาชน และจัดหาที่อยู่อาศัยและที่ดิน
ท�ำกินที่เหมาะสมให้ประชาชนที่ต้องออกจากที่ดินเดิมและไม่มีที่อยู่อาศัยและ
ทีด่ นิ ท�ำกิน ในขณะเดียวกัน รัฐบาลควรให้ความส�ำคัญกับการชีแ้ จงท�ำความเข้าใจ
กับประชาชนเกี่ยวกับการด�ำเนินโครงการพัฒนาและการรักษาสิ่งแวดล้อม
โดยเฉพาะในประเด็นทีเ่ ป็นข้อห่วงกังวลของประชาชน มีมาตรการดูแลประชาชน
หากได้รบั ผลกระทบ รวมทัง้ ควรก�ำหนดมาตรการตรวจสอบการประกอบกิจการ
โรงงานอุตสาหกรรมหรือกิจการอืน่ ทีอ่ าจส่งผลกระทบต่อสิง่ แวดล้อมและสุขภาพ
ของประชาชน และควรก�ำหนดมาตรการแก้ไขปัญหาและเยียวยาแก่ประชาชน
ที่ได้รับผลกระทบ