17
รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๖๒
ในด้านการดูแลผู้มีปัญหาสถานะและสิทธิ การจัดระบบการท�ำงานของแรงงานต่างด้าว 3 สัญชาติโดยรัฐบาล
อย่างต่อเนือ่ ง ท�ำให้แรงงานกลุม่ ดังกล่าวมีสถานะทีถ่ กู ต้องและได้รบั การคุม้ ครองสิทธิตา่ ง ๆ ตามกฎหมายแรงงาน รวมทัง้
มีการตรากฎหมายเพือ่ คุม้ ครองแรงงานในภาคประมง แต่ยงั พบปัญหาในการปฏิบตั ใิ นส่วนทีเ่ กีย่ วกับการเข้าถึงสวัสดิการ
รัฐบาลได้แสดงเจตนารมณ์ในเวทีระหว่างประเทศที่จะขจัดความไร้รัฐให้หมดไปภายในปี 2567 และได้พยายามแก้ไข
ปัญหาอุปสรรคเพื่ออ�ำนวยความสะดวกแก่คนไร้รัฐในการเข้าถึงกระบวนการขอสัญชาติ อย่างไรก็ดี ยังคงมีผู้ไร้รัฐ
ที่รอการแก้ไขปัญหาอีกกว่า 400,000 คน ส่วนด้านผู้แสวงหาที่พักพิง มีความคืบหน้าที่ส�ำคัญทั้งในการส่งผู้หนีภัย
การสู้รบเมียนมากลับประเทศด้วยความร่วมมือกับประเทศเมียนมาและ UNHCR และการจัดท�ำระเบียบส�ำนัก
นายกรัฐมนตรีวา่ ด้วยการคัดกรองคนต่างด้าวทีเ่ ข้ามาในราชอาณาจักรและไม่สามารถเดินทางกลับภูมลิ ำ� เนาได้ พ.ศ. 2562
เพื่อเป็นหลักประกันว่าผู้ที่หนีภัยการประหัตประหารจะไม่ถูกส่งกลับไปเผชิญภัยอันตรายและได้รับความช่วยเหลือ
คุ้มครองที่เหมาะสม นอกจากนี้ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ร่วมกันวางแนวทางการปฏิบัติการไม่กักเด็กผู้โยกย้ายถิ่นฐาน
ไว้ในห้องกัก และมีการด�ำเนินการเพือ่ พัฒนาระบบคัดกรองผูเ้ ข้าเมืองผิดกฎหมายเพือ่ คัดแยกผูล้ ภี้ ยั และให้ความคุม้ ครอง
ที่เหมาะสม
ในด้านสถานการณ์สิทธิมนุษยชนของประชากรกลุ่มต่าง ๆ ที่กล่าวถึงข้างต้นนี้ กสม. มีข้อเสนอแนะที่ส�ำคัญ
เช่น การมีมาตรการสนับสนุนให้ครอบครัวท�ำหน้าที่ดูแลเด็กเพื่อให้เด็กได้รับความปลอดภัยในชีวิต และมีพัฒนาการ
ที่เหมาะสมตามวัย มีมาตรการป้องกันการใช้ความรุนแรงต่อเด็กในครอบครัว และจัดให้มีกลไกระดับชุมชนในการ
เฝ้าระวังการละเมิดสิทธิเด็ก เช่น การใช้ความรุนแรงต่อเด็ก ฯลฯ โดยให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเข้ามามีส่วนช่วย
ด�ำเนินการตามมาตรา 250 วรรคหนึ่ง ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 และเปิดให้องค์กร
พัฒนาเอกชนและภาคเอกชนที่มีความพร้อมเข้ามาช่วยสนับสนุนภารกิจดังกล่าว
ในด้านสิทธิผู้สูงอายุ รัฐบาลควรให้ความส�ำคัญกับการเตรียมความพร้อมเข้าสู่วัยสูงอายุของกลุ่มแรงงาน
นอกระบบ โดยเฉพาะการสร้างหลักประกันว่าแรงงานกลุม่ ดังกล่าวจะมีรายได้เพียงพอส�ำหรับการด�ำรงชีวติ ตามมาตรฐาน
การครองชีพที่เหมาะสม การพัฒนาบุคลากรทางการแพทย์ให้มีความรู้เกี่ยวกับโรคและภาวะการเจ็บป่วยของผู้สูงอายุ
เพิม่ ขึน้ และควรมีมาตรการป้องกันปัญหาผูส้ งู อายุถกู ทอดทิง้ หรือถูกท�ำร้ายโดยให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิน่ มีสว่ นร่วม
ส่วนด้านสิทธิของคนพิการ ควรมีมาตรการเพื่อขับเคลื่อนงานด้านสิทธิคนพิการตามข้อเสนอของสมัชชาเครือข่าย
คนพิการระดับชาติ รวมถึงการยกระดับศูนย์บริการคนพิการ การสร้างเสริมเจตคติที่ดีของคนพิการต่อตนเอง ตลอดจน
ของครอบครัวและสังคมต่อคนพิการ โดยให้คนพิการมีส่วนร่วมในขั้นตอนต่าง ๆ นอกจากนี้ ควรเร่งรัดแก้ไขปัญหา
การศึกษาของคนพิการ โดยจัดการศึกษาที่สอดคล้องกับความต้องการจ�ำเป็นของคนพิการแต่ละประเภท พัฒนาครู
และสนับสนุนอุปกรณ์สงิ่ อ�ำนวยความสะดวกด้านการศึกษาอย่างเพียงพอและทัว่ ถึง ส่งเสริมให้คนพิการมีงานท�ำมากขึน้
เพือ่ ให้คนพิการได้มโี อกาสใช้ความสามารถสร้างรายได้และพึง่ พาตนเอง รวมทัง้ เพือ่ ส่งเสริมให้คนพิการเป็นก�ำลังส�ำคัญ
ของระบบเศรษฐกิจของครอบครัวและประเทศ ตามเจตนารมณ์แห่งพระราชบัญญัติส่งเสริมและพัฒาคุณภาพชีวิต
คนพิการ พ.ศ. 2550 นอกจากนี้ ควรก�ำหนดให้ผใู้ ห้บริการขนส่งสาธารณะต้องจัดอุปกรณ์สงิ่ อ�ำนวยความสะดวกส�ำหรับ
คนพิการในโครงการที่จะด�ำเนินการในอนาคตทุกโครงการ
ส�ำหรับปัญหาที่เกี่ยวกับสิทธิสตรี ควรมีมาตรการแก้ไขปัญหาความรุนแรงในครอบครัวต่อสตรีที่ต้นเหตุ
การเร่งพัฒนาบุคลากรให้มีความรู้และทักษะที่จ�ำเป็นในการปฏิบัติหน้าที่ตามพระราชบัญญัติส่งเสริมการพัฒนาและ
คุ้มครองสถาบันครอบครัว พ.ศ. 2562 การเสริมสร้างความเข้มแข็งให้กับสถาบันครอบครัวควรค�ำนึงว่าต้องไม่ท�ำให้
ผู้หญิงประสบอันตรายหรือเสี่ยงต่อการถูกกระท�ำรุนแรงซ�้ำ การคุ้มครองสตรีที่ถูกแสวงประโยชน์จากการค้าประเวณี
และการช่วยเหลือสตรีทคี่ า้ ประเวณีให้มที างเลือกในการประกอบอาชีพ ตลอดจนการให้ความรูแ้ ละสร้างความตระหนัก
เพื่อลดอคติที่น�ำไปสู่การเลือกปฏิบัติทางเพศ