ปัญหาหรืออุปสรรค ในการใช้เสรีภาพในการชุมนุมโดยสงบและปราศจากอาวุธ กสม. มีข้อห่วงกังวล
บางประการ ดังนี้
1. การจำกัดการแสดงความคิดเห็น และการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารผ่านสือ่ สังคมออนไลน์ โดยตัง้ แต่เดือนกรกฎาคม
2563 ที่ปรากฏสถานการณ์การชุมนุมสาธารณะ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมได้มีการเฝ้าระวังและติดตาม
สถานการณ์ดา้ นความมัน่ คงปลอดภัยของเทคโนโลยีสารสนเทศและการสือ่ สารมากกว่าสภาวะปกติ ตลอดจนดำเนินการ
ตามอำนาจหน้าทีภ่ ายใต้พระราชบัญญัตวิ า่ ด้วยการกระทำความผิดเกีย่ วกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 และทีแ่ ก้ไขเพิม่ เติม
ตามมาตรา 20 ในกรณีที่มีการทำให้แพร่หลายซึ่งข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่เป็นความผิดตามพระราชบัญญัตินี้ ซึ่งในระหว่าง
เดือนกรกฎาคม - ธันวาคม 2563 กระทรวงดิจทิ ลั เพือ่ เศรษฐกิจและสังคมได้บรู ณาการการทำงานกับหน่วยงานทีเ่ กีย่ วข้อง
และดำเนินการรวบรวมพยานหลักฐานและยื่นคำขอให้ศาลมีคำสั่งระงับการทำให้แพร่หลายหรือลบข้อมูลคอมพิวเตอร์
เป็นจำนวน 50 คำสั่งศาล 1,145 URLs ทั้งนี้ การกระทำดังกล่าวอาจส่งผลกระทบต่อการใช้เสรีภาพในการแสดง
ความคิดเห็นหรือการเข้าถึงข้อมูลของประชาชนที่ได้รับการรับรองตามรัฐธรรมนูญ
2. สิทธิในความเป็นอยู่ส่วนตัว จากสถานการณ์ชุมนุมที่เกิดขึ้น ข้อมูลจากการรายงานเหตุการณ์ตามที่ปรากฏ
เผยแพร่ต่อสาธารณะ และการลงพื้นที่สังเกตการณ์ของพนักงานเจ้าหน้าที่ของสำนักงาน กสม. พบว่า เจ้าหน้าที่ของรัฐ
ทัง้ ในและนอกเครือ่ งแบบมีการใช้อปุ กรณ์บนั ทึกภาพถ่ายและภาพเคลือ่ นไหวในพืน้ ทีช่ มุ นุม ซึง่ ต่อมาในภายหลังปรากฏว่า
ได้มีการนำภาพของแกนนำ ผู้ชุมนุม ภาพเหตุการณ์ระหว่างการชุมนุมที่บันทึกไว้ดังกล่าวไปใช้ในการดำเนินคดี
รวมถึงการดำเนินการใด ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการชุมนุม เป็นต้น
3. การใช้คำพูดที่สร้างความเกลียดชัง (hate speech) ท่ามกลางสถานการณ์ที่มีความแตกต่างทางความ
คิดเห็น การใช้วาจาสร้างความเกลียดชังต่อฝ่ายทีม่ คี วามเห็นตรงข้ามปรากฏให้เห็นอย่างต่อเนือ่ ง ซึง่ รวมถึงภาพวาดการ์ตนู
ล้อเลียน ภาพถ่าย คลิปวิดีโอ ทั้งนี้ การสื่อสารแสดงความเกลียดชังต่อบุคคลหรือกลุ่มบุคคลที่มีอุดมการณ์ทางการเมือง
ทีแ่ ตกต่าง ยัว่ ยุให้เกิดความเกลียดชัง อาจนำไปสูก่ ารใช้ความรุนแรง และอาจลุกลามบานปลายได้ โดยเฉพาะในสือ่ ออนไลน์
มีผู้นำเนื้อหาที่มีระดับความรุนแรงและลักษณะการสื่อสารความเกลียดชังไปเผยแพร่ในวงกว้าง และหากปล่อยให้มี
การสร้างและเผยแพร่ความเกลียดชังอย่างไร้การกำกับดูแล อาจทำลายวัฒนธรรมแห่งการเคารพซึ่งกันและกัน
คุกคามศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ นำไปสู่การทำลายบรรยากาศแห่งการใช้เสรีภาพในการแสดงออกของบุคคล
4. การชุมนุมเพื่อแสดงความคิดเห็นทางการเมืองที่ผ่านมาหลายครั้งผู้ชุมนุมนัดรวมตัวที่สถานีรถไฟฟ้า
ส่งผลให้มกี ารปิดสถานีรถไฟฟ้าชัว่ คราวเพือ่ ความปลอดภัยของประชาชนทุกคน และพบว่ามีการทำลายทรัพย์สนิ เสียหาย
ข้อเสนอแนะ จากสถานการณ์การชุมนุมในปี 2563 กสม. มีข้อเสนอแนะต่อกรณีการใช้เสรีภาพในการชุมนุม
โดยสงบและปราศจากอาวุธ ดังนี้
1. รั ฐ บาลและหน่ ว ยงานที่ เ กี่ ย วข้ อ งควรอำนวยความสะดวกให้ ป ระชาชนได้ ใช้ เ สรี ภ าพในการชุ ม นุ ม
โดยสงบตามสมควร รวมทั้งให้การคุ้มครองแก่ผู้ชุมนุม เจ้าหน้าที่ด้านการสาธารณสุข การทำหน้าที่สื่อ และประชาชน
ทั่วไป เพื่อประกันการใช้เสรีภาพขั้นพื้นฐานตามที่รัฐธรรมนูญและกติกา ICCPR ให้การรับรอง ทั้งนี้ การจำกัดสิทธิ
ดังกล่าวควรเป็นไปตามที่กฎหมายกำหนดอย่างเคร่งครัด
2. รัฐบาลและสำนักงานตำรวจแห่งชาติต้องกำชับเจ้าหน้าที่ของรัฐพึงใช้ความระมัดระวังอย่างยิ่งในการรักษา
ความสงบเรียบร้อยตามกฎหมายให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากล และควรหลีกเลี่ยงการใช้กำลังต่อการชุมนุมที่สงบ
และปราศจากอาวุธแม้ว่าจะมีบุคคลบางส่วนที่อาจก่อความวุ่นวายในระหว่างการชุมนุม หากมีความจำเป็นที่ไม่อาจ
หลีกเลี่ยงได้ที่ต้องใช้มาตรการต่าง ๆ เพื่อยุติเหตุการณ์ที่มีความรุนแรงหรือการละเมิดกฎหมาย โดยมาตรการดังกล่าว
จะต้องสอดคล้องกับความจำเป็นและได้สัดส่วนตามมาตรฐานสิทธิมนุษยชนสากลอย่างเคร่งครัด และควรมีคู่มือการ
68
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
National Human Rights Commission of Thailand
Select target paragraph3
Connect to a paragraph
Connect to an entity
Disable highlights
Add to table of contents