Hodi engaja ho efetivu ho mídia, INDU sira primeiru presiza iha impresaun klara kona-ba
kanál mídia sira-ne’ebé opera iha nasaun laran iha nivel nasionál, rejionál no lokál. Iha
instánsia barak, INDU sira bele sosa ka prodús servisu informasaun online metin ida konaba kanál mídia sira.
Maske nune’e, ho panorama mídia ne’ebé iha kualkér momentu no servisus online ne’ebé la
alistadu, INDU sira tenke konsidera atu dezenvolve no mantein rasik sira-nia servisu
informasaun personalizada husi kanál xave sira, inklui:
“Mídia tradisionál”, hanesan televizaun, jornál, rádiu, ajénsia notísias no revista sira
Kanál “mídia foun sira”, hanesan jornál online sira, blogs no forum diskusaun sira
Kanál mídia sira ne’ebé opera ho ema minoria sira-nia lian sira
Asosiasaun profisionál relevante, organizasaun sosiedade sivíl no ajénsia parseira sira
ne’ebé distribui publikasaun periódika no boletín informativu sira ka sai ativu iha
mídia sosiál.
Krusiál atu INDU sira sai familiár ho kanál mídia oioin iha-ne’ebé sira engaja ho, inklui
audiénsia oioin ne’ebé sira atinje no oinsá sira kobre kestaun sira direitus umanus nian iha
pasadu.
Ezersísiu “auditoria” ida-ne’e ajuda INDU sira hodi identifika kanál mídia sira ne’ebé INDU
sira bele hakbesik ho ideia sira relatu nian, no mós oinsá atu responde ba pedidu sira ba
informasaun ka entrevista sira hosi kanál oioin, liuliu entrevista sira ne’ebé bele la simpátiku
ba kestaun sira direitus umanus nian.
INDU sira mós presiza komprende ezijénsia husi jornalista sira hosi tipu kanál mídia oioin.
Porezemplu, jornalista rádiu, jornalista impresaun no jornalista televizaun, hotu presiza
elementu sira diferente tebes hodi aprezenta relatu ida ho sira-nia editór notísias ida-idak.
To’o iha-ne’ebé posivel, INDU sira tenke buka asegura atu jornalista sira-ne’ebé kobre sirania kestaun sira iha posibilidade hodi hetan elementu sira nesesáriu hodi kompila relatu
notísias ne’ebé forte no konsistente. Dala balu INDU sira iha posibilidade atu fornese
elementu sira-ne’e no dala balu INDU sira presiza refere jornalista ida ba organizasaun
seluk.
Saida mak jornalista sira presiza?
Buat ida komún ne’ebé jornalista hotu-hotu ezije – la importa ba sá kanál mídia sira serbisu
ba – maka informasaun ne’ebé ho klaru aprezenta relatu nia elementu xave sira. Ida-ne’e sei
dala barak hetan aprezenta ho forma komunikadu mídia nian.
Maske nune’e, karik relatu ida nia progresu sai lalais tebes ka karik INDU labele halo
komentáriu kona-ba kestaun ne’e ho detalle, maka ein-jerál sufisiente ona atu fornese ba
jornalista lista simples ida husi faktu sira ka pontu prinsipál sira.
Jornalista sira mós presiza ema sira ne’ebé bele ko’alia ho klaru no hatene didi’ak kona-ba
kestaun ne’ebé atu ko’alia, tantu sita (quote) iha relatu ida ka fornese informasaun
antesedénsia adisionál. Porta-vós sira-ne’e dala barak sei refere hanesan “talentu”.
INDU sira dala barak hetan kontaktu husi jornalista sira ne’ebé husu atu ko’alia ho ema ruma
ne’ebé esperiensia diskriminasaun ka violasaun hasoru direitus umanus. INDU sira presiza
hanoin ho kuidadu tebes kona-ba pedidu hirak hanesan ne’e no asegura atu kualkér
entrevista labele lori tan prejuizu ba ema ne’e (vítima), hanesan hamoe, hatún ema nia oin
Matadalan Mídia ba Instituisaun Nasionál sira Direitus Umanus nian
15