Kapítulu 1:
Serbisu ho efikás ho mídia
Iha kapítulu ida-ne’e:
1.1 Introdusaun
1.2 Komprende oinsá mídia hetan selesaun
1.3 Serbisu ho tipu oioin kanál mídia nian
1.4 Prepara no mantein lista kontaktu ida
1.5 Dezenvolve relasaun serbisu di’ak ho jornalista sira
1.6 Koloka espetativa sira ba mídia nia engajamentu
1.7 Responde ba krize ida
1.8 Dezenvolve polítika mídia nian
1.9 Monitoriza mídia
1.1 Introdusaun
Rejiaun Ázia-Pasífiku abranje diversidade boot tebes husi ambiente sira mídia nian.
Enkuantu nasaun balu iha rejiaun ne’e hetan pozisaun aas relasiona ho liberdade imprensa,
nasaun lubuk boot ida mak iha lista globál nia okos liu.
Iha nasaun balu, Estadu nia kontrolu ba kobertura mídia, restrisaun legál sira ba editór no
emisór sira, asédiu/persegisaun ba jornalista sira no asesu limitadu balu ba website no
plataforma husi mídia sosiál balu bele ho maka’as limita asesu públiku ba informasaun no
diversidade opiniaun kona-ba kestaun sira ne’ebé sai importante ba ema.
Nasaun balu iha Ázia-Pasífiku, maske nune’e, iha ona progresu rápidu ida iha númeru husi
kanál mídia sira-nia notísia sira durante dékada ida liubá, ho demokratizasaun ne’ebé
permite vós lubuk boot ida hodi tama iha merkadu mídia.
Avansu hirak foin lalais ne’e iha teknolojia mós transforma hela daudaun maneira iha-ne’ebé
notísia hetan rekolle no aprezenta, no mós forma fila fali relasaun entre kanál mídia sira no
sira-nia audiénsia sira.
Enkuantu televizaun kontinua sai nu’udar fonte informasaun xave ida ba ema barabarak iha
rejiaun Ázia-Pasífiku tomak, popularidade husi website sira notísia online durante ne’e sa’e
maka’as hanesan asesu ba Internet, komputadór no dispozitivu liman nian, porezemplu
smartphone, durante ne’e disponivel liu iha fatin-fatin.
Rezultadu ida entre rezultadu hirak maka “siklu notísia” – velosidade iha-ne’ebé istória ida no
reasaun ka dezenvolvimentu sira ba istória ne’e hetan relata – sai hetok lalais liu, asinke
ema la hasoru tan limitasaun atu lee jornál dadeer nian ka asiste notisiáriu iha televizaun
kalan nian.
Matadalan Mídia ba Instituisaun Nasionál sira Direitus Umanus nian
10