ดังนั้น จึงกล่าวได้ว่ารัฐยังคงใช้มาตรการและกลไกทางกฎหมายในการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของประชาชน
เกินความจำเป็น โดยขาดการพิจารณายกเลิกหรือปรับปรุงกฎหมายที่หมดความจำเป็น หรือไม่สอดคล้องกับสภาพการณ์
หรือที่เป็นอุปสรรคต่อการดำรงชีวิตของประชาชน
๒.
สถานการณ์ด้านสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคมและวัฒนธรรม
สถานการณ์สิทธิมนุษยชนด้านสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม แนวทางในการประเมินสถานการณ์
พิจารณาตามหลักการว่าด้วยการทำให้สทิ ธิซงึ่ รับรองไว้ในกติการะหว่างประเทศด้านสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม
(ICESCR) โดยบัญญัติไว้ในข้อ ๒ ให้รัฐภาคีแต่ละรัฐรับดำเนินการโดยเอกเทศ และโดยความร่วมมือและความช่วยเหลือ
ระหว่างประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ทางเศรษฐกิจและวิชาการโดยใช้ประโยชน์สูงสุดจากทรัพยากรที่มีอยู่ เพื่อให้สัมฤทธิ์ผล
ในการทำให้สทิ ธิซงึ่ รับรองไว้ในกติกานีเ้ ป็นจริงอย่างบริบรู ณ์ โดยลำดับด้วยวิธที งั้ ปวงทีเ่ หมาะสม รวมทัง้ การกำหนดมาตรการ
ทางกฎหมายด้วย ในส่วนนี้แบ่งสถานการณ์ออกเป็น ๓ เรื่องหลัก ได้แก่ (๑) สิทธิทางการศึกษา (๒) สิทธิด้านสุขภาพ และ
(๓) สิทธิในการประกอบอาชีพและการทำงาน โดยสรุปได้ดังนี้
ภาพรวมสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย ปี ๒๕๕๙
สิทธิด้านการศึกษา
รัฐมีนโยบายและมาตรการต่าง ๆ ในการประกันการเข้าถึงสิทธิทางการศึกษาภาคบังคับ โดยไม่มคี า่ ใช้จา่ ยขัน้ พืน้ ฐาน และ
มีความพยายามอย่างต่อเนือ่ งทีจ่ ะดำเนินการเพือ่ ให้บรรลุสทิ ธิทางการศึกษาโดยลำดับ ซึง่ สอดคล้องกับข้อ ๑๓ ของกติกา ICESCR
ในปี ๒๕๕๙ รัฐได้มีการดำเนินการให้เกิดความก้าวหน้าในสิทธิทางการศึกษาหลายประการ อาทิ เช่น การสนับสนุน
งบประมาณด้านการศึกษา คิดเป็นร้อยละ ๒๐ ของงบประมาณ
รายจ่ายทัง้ หมดอย่างต่อเนือ่ ง การประกันการเข้าถึงการศึกษา
ภาคบังคับโดยไม่มีการเก็บค่าใช้จ่าย และขยายให้ครอบคลุม
ถึงการศึกษาขั้นพื้นฐาน ๑๕ ปี การขับเคลื่อนการปฏิรูป
การศึกษาในระดับภูมิภาค โดยคำนึงถึงการมีส่วนร่วมของ
ภาคประชาสังคม การแก้ไขพระราชบัญญัตกิ องทุนเงินให้กยู้ มื เพือ่
การศึกษา พ.ศ. ๒๕๔๑ เพือ่ ลดข้อจำกัดการเข้าถึงกองทุนกูย้ มื
เพื่ อ การศึ ก ษา โดยมิ ไ ด้ จ ำ กั ด เฉพาะเยาวชนที่ ข าดแคลน
ทุนทรัพย์เท่านัน้ แต่เพิม่ โอกาสให้เยาวชนทีเ่ รียนดีและต้องการ
ศึกษาสาขาวิชาขาดแคลน หรือสาขาทีเ่ ป็นความต้องการเพือ่ พัฒนาประเทศ ได้เข้าถึงสิทธิทางการศึกษาในขัน้ อุดมศึกษา หรือ
ขั้นวิชาชีพมากขึ้น ทั้งนี้ ยังพบข้อท้าทายที่สำคัญ กล่าวคือ
• การดำเนินการปฏิรปู ระบบการศึกษาอย่างจริงจังเพือ่ พัฒนาคุณภาพการศึกษาโดยรวม โดยเฉพาะอย่างยิง่ การ
ดูแลกลุม่ เด็กและเยาวชนทีอ่ ยูใ่ นภาวะเสีย่ ง กลุม่ เด็กไร้รฐั ไร้สญ
ั ชาติ กลุม่ ชาติพนั ธุแ์ ละผูล้ ภี้ ยั รวมถึงกลุม่ เด็กทีต่ ดิ ตามแรงงาน
ต่างด้าว กลุ่มผู้ด้อยโอกาส และกลุ่มประชาชนที่อยู่ในชนบทให้เข้าถึงสิทธิทางการศึกษาที่สอดคล้องกับความต้องการ
• การจัดการระบบศึกษาทีย่ งั ไม่สอดคล้องกับระบบสังคม วัฒนธรรม โดยเฉพาะอย่างยิง่ การสอนผ่านระบบพหุภาษา
่
หรือภาษาแม่ ตลอดจนการรักษารากทางวัฒนธรรมและฐานทรัพยากรของชุมชน โดยมีขอ้ ติดขัดในการดำเนินการตามมาตรา ๑๒ บทที
๒
ของพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๒ และที่แก้ไขเพิ่มเติม และกฎกระทรวงว่าด้วยสิทธิขององค์กรชุมชน และ
องค์กรเอกชนในการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานในศูนย์การเรียน พ.ศ.๒๕๕๕
ทัง้ นี้ การทำให้บรรลุผลสิทธิทางการศึกษาจะเป็นฐานทีส่ ำ คัญ ในการส่งเสริมและสนับสนุนการบรรลุสทิ ธิมนุษยชน
ประเภทอื่น ๆ ไม่ว่าจะเป็นสิทธิด้านสุขภาพ สิทธิแรงงาน หรือสิทธิทางการเมืองและสิทธิพลเมือง
รายงานผลการประเมินสถานการณ์
51
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๕๙
Select target paragraph3
Connect to a paragraph
Connect to an entity
Disable highlights
Add to table of contents