โดยส่วนหนึ่งมีข้อร้องเรียนว่า เจ้าหน้าที่ของรัฐมีส่วนเกี่ยวข้องกับเหตุการณ์ดังกล่าว อีกทั้งยังพบข้อท้าทายอันเนื่องมาจาก การตีความทางกฎหมายเกี่ยวกับการกำหนดฐานความผิดเกี่ยวกับการทรมานและการบังคับบุคคลให้สูญหายไว้ ซึ่งส่งผลต่อ ประสิทธิภาพของกระบวนการสืบสวนสอบสวน และการติดตามหาบุคคลที่หายสาบสูญโดยถูกบังคับ อาทิ • คำพิพากษาคดีของนายสมชาย นีละไพจิตร ในปี ๒๕๕๙ ซึ่งศาลวางหลักกฎหมายเกี่ยวกับผู้มีอำนาจจัดการ แทนผูเ้ สียหายตามประมวลกฎหมายวิธพี จิ ารณาความอาญา มาตรา ๕ (๒) หากเป็นกรณีทบี่ คุ คลถูกบังคับให้สญ ู หาย โดยไม่ทราบ ชะตากรรมว่ายังมีชวี ติ อยูห่ รือไม่ ผูบ้ พุ การี ผูส้ บื สันดาน สามีหรือภริยาจะไม่สามารถเป็นโจทก์ฟอ้ งคดีทเี่ กิดจากบุคคลถูกบังคับ ให้สญู หายได้ • ประมวลกฎหมายวิธพี จิ ารณาความอาญา มาตรา ๒๒๖/๑ ได้มขี อ้ ยกเว้นให้รบั ฟังพยานหลักฐานทีเ่ กิดขึน้ โดยชอบ แต่ได้มาเนือ่ งจากการกระทำโดยมิชอบหรือเป็นพยานหลักฐานทีไ่ ด้มาโดยอาศัยข้อมูลทีเ่ กิดขึน้ หรือได้มาโดยมิชอบได้ หากเป็น ประโยชน์ตอ่ การอำนวยความยุตธิ รรมมากกว่าผลเสียอันเกิดจากผลกระทบต่อมาตรฐานของระบบงานยุตธิ รรมทางอาญาหรือ สิทธิเสรีภาพของประชาชน สิทธิในกระบวนการยุติธรรม ที่ผ่านมา กสม. ได้รับเรื่องเรียนเกี่ยวกับการละเมิด สิทธิมนุษยชนในกระบวนการยุตธิ รรมมาโดยตลอด และมีจำ นวนเรือ่ ง ร้องเรียนมากกว่าสิทธิดา้ นอืน่ ๆ ซึง่ ในปี ๒๕๕๙ ก็เช่นกัน แม้วา่ รัฐ ได้มคี วามพยายามทีจ่ ะดำเนินการตามบทบัญญัตใิ นรัฐธรรมนูญที่ ได้ประกันสิทธิในกระบวนการยุตธิ รรมไว้ ตลอดจนกฎหมายต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องแล้ว โดยพยายามทำให้ประชาชนสามารถเข้าถึง กระบวนการยุติธรรมได้อย่างเท่าเทียมกัน อาทิ • การตรากฎหมายและปรับแก้ไขพระราชบัญญัติค่าตอบแทนผู้เสียหาย และค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายแก่จำเลย ในคดีอาญา พ.ศ. ๒๕๔๔ ระเบียบคณะกรรมการกองทุนยุติธรรม โดยอาศัยอำนาจตามพระราชบัญญัติกองทุนยุติธรรม พ.ศ. ๒๕๕๘ ประมวลกฎหมายอาญา และพระราชบัญญัติราชทัณฑ์ พ.ศ. ๒๔๗๙ • การกำหนดมาตรการที่ชัดเจนในการเคารพ คุ้มครองสิทธิในกระบวนการยุติธรรมของผู้ต้องหา จำเลย และ ผู้ต้องขัง อาทิ การไม่นำตัวผู้ต้องหาออกมาแถลงข่าวต่อสื่อมวลชน การใช้เครื่องมือการตรวจสอบร่างกาย (body scanner) สำหรับการตรวจค้นตัวผู้ต้องขังหญิง และคำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ที่ ๕๕/๒๕๕๙ ให้พลเรือนที่ กระทำความผิดดังกล่าวนับแต่วันที่ ๑๒ กันยายน ๒๕๕๙ อยู่ในอำนาจการพิจารณาของศาลยุติธรรมโดยทั่วไป ภาพรวมสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย ปี ๒๕๕๙ ลักษณะดังกล่าวทำให้เกิดช่องว่างทางกฎหมาย และวิธกี ารปฏิบตั ิ เปิดช่องให้มกี ารละเมิดสิทธิมนุษยชนโดยเจ้าหน้าที่ ของรัฐด้วยการกระทำทรมานอันขัดต่อกติกา ICCPR ข้อ ๗ ทีร่ บั รองว่าบุคคลจะถูกทรมานหรือได้รบั การปฏิบตั หิ รือการลงโทษ ที่โหดร้ายไร้มนุษยธรรมไม่ได้ ทัง้ นี้ สถานการณ์ความเหลือ่ มลำ้ ทางเศรษฐกิจและสังคมดังกล่าว ยังส่งผลให้บคุ คลเข้าถึงสิทธิในกระบวนการยุตธิ รรม ่ ได้แตกต่างกัน นอกจากนี้ ยังพบว่า กฎหมายหรือคำสั่งที่ให้อำนาจและการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ของรัฐในบางลักษณะ บทที ๒ ซึง่ ส่งผลกระทบต่อสิทธิของผูต้ อ้ งหา จำเลย และผูต้ อ้ งขัง เช่น คำสัง่ คสช. ที่ ๓/๒๕๕๘ ซึง่ ให้อำ นาจเจ้าพนักงานรักษาความสงบ เรียบร้อยมีอำนาจเรียกตัวบุคคลเพื่อมาสอบถามข้อมูลหรือให้ถ้อยคำที่เป็นประโยชน์ และมีอำนาจควบคุมตัวได้ไม่เกิน เจ็ดวัน ในทางปฏิบตั พิ บว่า มีการควบคุมตัวตามคำสัง่ ดังกล่าวอย่างต่อเนือ่ ง ซึง่ ทำให้เกิดผลกระทบหรือความเสีย่ งต่อการละเมิด สิทธิมนุษยชน รวมถึงการใช้เครือ่ งพันธนาการในลักษณะทัว่ ไปทีไ่ ม่ปกปิดมิดชิด ซึง่ ทำให้ผตู้ อ้ งหาหรือจำเลยรูส้ กึ ว่าถูกประจาน เป็นต้น รายงานผลการประเมินสถานการณ์ 49 ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๕๙

Select target paragraph3

Connect to a paragraph
Connect to an entity
Disable highlights
Add to table of contents