สถานการณ์สิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมืองมีความเกี่ยวข้องกับหลักการในกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมือง และสิทธิทางการเมือง (International Covenant on Civil and Political Rights: ICCPR) ซึ่งประเทศไทยได้เข้าเป็นภาคี เมื่อวันที่ ๒๙ ตุลาคม ๒๕๓๙ และมีผลใช้บังคับกับประเทศไทยเมื่อวันที่ ๒๙ มกราคม ๒๕๔๐ โดยได้ทำคำแถลงตีความ ๔ ประเด็น ได้แก่ (๑) ข้อ ๑ วรรค ๑ เรื่อง การใช้สิทธิในการกำหนดเจตจำนงของตนเอง การกำหนดสถานะทางการเมือง การดำเนินการทาง เศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรมอย่างเสรี (๒) ข้อ ๖ วรรค ๕ การพิพากษาประหารชีวิตบุคคลอายุต่ำกว่า ๑๘ ปี (๓) ข้อ ๙ วรรค ๓ ระยะเวลาในการนำผู้ถูกจับกุมไปศาล และ (๔) ข้อ ๒๐ วรรค ๑ การห้ามโฆษณาชวนเชื่อเพื่อสงคราม ซึ่งต่อมา ประเทศไทย ได้ถอนคำแถลงตีความข้อ ๖ วรรค ๕ และข้อ ๙ วรรค ๓ มีผลตั้งแต่วันที่ ๖ กรกฎาคม ๒๕๕๕ เป็นต้นมา โดยในการเข้าเป็นภาคี กติ ก า ICCPR รั ฐ ภาคี มี ห น้ า ที่ ต ้ อ งจั ด ท ำ และน ำ เสนอรายงาน ฉบับแรก (Initial Report) ต่อคณะกรรมการประจำกติกา ICCPR ภายใน ๒ ปี ห ลั ง จากที่ เ ข้ า เป็ น ภาคี และน ำ เสนอรายงานฉบั บ ต่ อ ไป ในช่ ว งเวลาทุ ก ๆ ๕ ปี ส ำ หรั บ ประเทศไทยได้ เ สนอรายงานต่ อ คณะกรรมการฯ ฉบั บ แรกเมื่ อ ปี ๒๕๔๘ ๒๑ โดยในสมั ย ประชุ ม ที่ ๘๔ ของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ เมื่อวันที่ ๑๙ - ๒๐ กรกฎาคม ๒๕๔๘ คณะกรรมการฯ มี ข ้ อ สั ง เกต (Concluding Observations) ต่ อ ประเทศไทย โดยเห็ น ควรให้ มี ก ารจั ด ตั้ ง กลไก สอบสวนที่ เ ป็ น กลางในกรณี ต ากใบ กรื อ เซะ และสงครามปราบปราม ยาเสพติ ด เพื่ อ ประกั น ว่ า การประกาศใช้ ก ฎหมายพิ เ ศษด้ า นความ มั่ น คงในพื้ น ที่ ช ายแดนใต้ ส อดคล้ อ งตามบทบั ญ ญั ติ ข อง ICCPR ข้ อ ๔ ว่ า ด้ ว ยการประกาศภาวะฉุ ก เฉิ น (State of Emergency) การทบทวนการใช้ โ ทษประหารชี วิ ต กั บ คดี ฐ านความผิ ด เกี่ ย วกั บ ยาเสพติ ด และประกั น ว่ า ผู ้ ถู ก คุ ม ขั ง จะเข้ า ถึ ง การได้ รั บ ค ำ ปรึ ก ษา ทางกฎหมายและเข้าถึงแพทย์ ให้ผู้ถูกคุมขังมีโอกาสแจ้งครอบครัวทราบ เกี่ ย วกั บ การจั บ กุ ม และสถานที่ คุ ม ขั ง มี ก ารสอบสวนทั น ที ที่ มี ก ารกล่ า วหาว่ า มี ก ารกระท ำ ทรมานโดยเจ้ า หน้ า ที่ ต ำ รวจ และเมื่อมีการตายในสถานคุมขัง มีการลงโทษผู้กระทำผิดและจ่ายค่าเสียหายแก่ผู้เสียหายหรือครอบครัว การปรับปรุงสภาพเรือนจำ และใช้ ก ารจ ำ คุ ก เป็ น การลงโทษล ำ ดั บ สุ ด ท้ า ย การยุ ติ ก ารขั ง เดี่ ย ว มี ก ารคุ ้ ม ครองเยาวชนและไม่ ขั ง เยาวชนรวมกั บ ผู ้ ใ หญ่ มีการจัดตั้งกลไกการส่งผู้ร้ายข้ามแดนหรือการส่งกลับคนต่างด้าว โดยเคารพต่อหลักการไม่ส่งตัวกลับ (Non – Refoulement) มีมาตรการป้องกันและคุ้มครองเสรีภาพในการแสดงความเห็น โดยเฉพาะการคุ้มครองนักข่าวนักหนังสือพิมพ์จากการถูกข่มขู่คุกคาม มี ม าตรการคุ ้ ม ครองผู ้ พิ ทั ก ษ์ สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนจากการถู ก คุ ก คามท ำ ร้ า ย มี ก ารสอบสวนเมื่ อ มี ก ารกล่ า วหาว่ า บุ ค คลดั ง กล่ า ว ถูกคุกคามทำร้ายโดยเจ้าหน้าที่รัฐ และมีการเยียวยาผู้เสียหายหรือครอบครัว ตลอดจนมีมาตรการนำผู้กระทำผิดค้ามนุษย์มาลงโทษ และคุ้มครองพยานและผู้เสียหายจากการค้ามนุษย์ ทั้งนี้ ในเดือนเมษายน ๒๕๕๙ คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ได้จัดทำรายงานคู่ขนานซึ่งประเมิน สถานการณ์ในมิติต่าง ๆ โดยเนื้อหาครอบคลุมในประเด็นสิทธิและเสรีภาพของประชาชน เช่น การเข้าควบคุมการบริหาร ประเทศของคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) เมือ่ เดือนพฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๕๗ การชุมนุมทางการเมืองของกลุม่ การเมืองต่าง ๆ สิทธิในกระบวนการยุติธรรม การพิจารณาทบทวนการใช้โทษประหารชีวิต และสถานการณ์ในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ ในประเด็นการใช้กฎหมายพิเศษด้านความมั่นคง ปัญหาการทรมาน และกระบวนการพิจารณาเยียวยาผู้เสียหาย เป็นต้น๒๒ ประเทศไทยนำเสนอรายงานการปฏิบัติตามกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง (ICCPR) ฉบับที่ ๒ ต่อคณะกรรมการสิธิมนุษยชน แห่งสหประชาชาติ เมื่อวันที่ ๑๓ มีนาคม ๒๕๖๐ ๒๒ ดูรายละเอียดรายงานได้ที่ http://www.nhrc.or.th ๒๑ รายงานผลการประเมินสถานการณ์ 64 ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๕๙

Select target paragraph3

Connect to a paragraph
Connect to an entity
Disable highlights
Add to table of contents