สิทธิด้านสุขภาพ
รัฐได้มนี โยบายและมาตรการต่าง ๆ ในการประกัน
สิทธิในสุขภาพ และมีความพยายามอย่างต่อเนือ่ งทีจ่ ะด�ำเนินการ
เพื่ อ บรรลุ ม าตรฐานสู ง สุ ด ที่ เ ป็ น ไปได้ และสอดคล้ อ งกั บ
ข้อ ๑๒ ของกติกา ICESCR อาทิ การส่งเสริมให้ประชาชน
มีสุขภาวะและสุขภาพที่ดีตลอดช่วงชีวิต การออกประกาศ
คณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ เรื่อง ธรรมนูญว่าด้วยระบบ
สุขภาพแห่งชาติ ฉบับที่ ๒ พ.ศ. ๒๕๕๙ ลงวันที่ ๘ พฤศจิกายน
๒๕๕๙ การจัดตั้งเขตสุขภาพ จ�ำนวน ๑๓ เขต ครอบคลุม
พื้ น ที่ ทั่ ว ประเทศไทย การใช้ เ ทคโนโลยี ส ารสนเทศด้ า น
สุขภาพเพื่อส่งเสริมการเข้าถึงบริการสาธารณสุขให้ดีขึ้น โดยท�ำให้ประชากรผู้ทรงสิทธิมากกว่าร้อยละ ๙๙ ของประชากร
ทั้งหมดเข้าถึงสิทธิในบริการสาธารณสุขของรัฐ ภายใต้หลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า (Universal Health Coverage)
การลดอัตราการถ่ายทอดเชื้อเอชไอวีและซิฟิลิสจากมารดาสู่บุตร ต�่ำกว่าร้อยละ ๒ การจัดตั้งคลินิกวัยรุ่นในโรงพยาบาล
ในสังกัดกระทรวงสาธารณสุขจ�ำนวน ๔๒๙ แห่ง และการลดอัตราการตั้งครรภ์ของกลุ่มวัยรุ่นไทยอายุ ๑๕ - ๑๙ ปี
(จากอัตรา ๔๓.๘ คนต่อประชากร ๑,๐๐๐ คนในวัยเดียวกัน) การด�ำเนินการเพื่อจะคืนสิทธิผู้ประกันตนที่สิ้นสภาพ
ตามมาตรา ๔๑ (๔) และ(๕) ของพระราชบัญญัติประกันสังคม พ.ศ. ๒๕๓๓ และแก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๗
ประมาณ ๙๓๐,๐๐๐ คน ทั้งนี้ ยังพบว่ามีเรื่องที่ยังคงเป็นประเด็นปัญหา ได้แก่
• ประชากรบางกลุ่มยังไม่สามารถเข้าถึงสิทธิด้านสุขภาพ อาทิ กลุ่มเด็กนักเรียนไร้สัญชาติและไม่มีหลักฐาน
ทางทะเบียนราษฎร กลุ่มคนเปราะบาง กลุ่มคนด้อยโอกาส กลุ่มคนชายขอบ กลุ่มคนที่อาศัยในเขตชนบท กลุ่มเด็กวัยรุ่น และ
กลุ่มผู้ใช้สารเสพติด
• การจัดการลดความเหลื่อมล�้ำในหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า และการพัฒนาคุณภาพของระบบสุขภาพที่มิได้
จ�ำกัดเพียงการให้บริการสาธารณสุข แต่ต้องค�ำนึงถึงปัจจัยที่มีผลต่อสุขภาพ
สิทธิในการประกอบอาชีพและการท�ำงาน
กติ ก า ICESCR ซึ่ ง ประเทศไทยเป็ น ภาคี แ ละมี
พันธกรณีที่ต้องปฏิบัติตามได้ประกันสิทธิด้านแรงงาน ไว้ใน
ข้อ ๖ - ๘ ได้แก่ (๑) สิทธิในการท�ำงาน (๒) สิทธิในการได้รับ
เงื่อนไขการท�ำงานที่เหมาะสมเป็นธรรม และ (๓) สิทธิที่จะ
ก่อตั้งและเข้าร่วมสหภาพแรงงาน และประเทศไทยได้เข้าเป็น
ภาคีอนุสญ
ั ญาองค์การแรงงานระหว่างประเทศ (ILO) จ�ำนวน
๑๔ ฉบับ โดยคณะกรรมการประจ�ำกติกา ICESCR และ กสม.
ยังพบข้อท้าทายต่อสถานการณ์ดา้ นสิทธิในการประกอบอาชีพและการท�ำงานในประเทศไทย ได้แก่
• สภาพการท�ำงานและหลักประกันสังคมของคนท�ำงานบางกลุม่ การใช้แรงงานบังคับ ค่าจ้างขัน้ ต�ำ่ ทีก่ ำ� หนดโดยรัฐ
ไม่สามารถประกันให้แรงงานและครอบครัวมีสภาพการด�ำรงชีวติ อย่างเหมาะสมได้ และสิทธิด้านสหภาพแรงงาน
• การแก้ไขปัญหาแรงงานประมง โดยการเข้าเป็นภาคีอนุสัญญา ILO ฉบับที่ ๘๗ และ ๙๘ พร้อมกับการสร้าง
เงื่อนไขในการเข้าถึงระบบประกันสังคมและกองทุนเงินทดแทน
ทัง้ นี้ พบว่า รัฐบาลได้พยายามส่งเสริมและคุม้ ครองสิทธิในการประกอบอาชีพและการท�ำงานของแรงงานทัง้ ในและ
นอกระบบ โดยการให้สัตยาบันอนุสัญญา ILO ทั้ง ๒ ฉบับ ซึ่งสอดคล้องกับหลักการงานที่มีคุณค่า (decent work) และการ
สนับสนุนการน�ำมาตรฐานแรงงานไทย และแนวทางปฏิบัติการใช้แรงงานที่ดีมาใช้ในสถานประกอบการ
รายงานผลการประเมินสถานการณ์
52
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๕๙