ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย กสม. เห็นควรมีข้อเสนอแนะเชิงนโยบายต่อกรมราชทัณฑ์ โดยก�ำหนดหลักเกณฑ์การปฏิบัติของเรือนจ�ำทุกแห่ง รวมถึงเจ้าหน้าทีใ่ ห้ปฏิบตั ติ อ่ ผูต้ อ้ งขัง โดยยึดหลักเสรีภาพการปฏิบตั ติ ามศาสนธรรม ศาสนบัญญัติ และการปฏิบตั ติ ามพิธกี รรม ตามความเชือ่ ในการนับถือศาสนา เมือ่ การปฏิบตั ดิ งั กล่าวไม่เป็นปฏิปกั ษ์ตอ่ หน้าทีพ่ ลเมืองและไม่เป็นการขัดต่อความสงบเรียบร้อย หรือศีลธรรมอันดีของประชาชน การเคารพต่อความเชือ่ ทางศาสนาและการปฏิบตั ทิ เี่ กีย่ วกับศาสนาของผูต้ อ้ งขัง โดยให้ผตู้ อ้ งขัง สามารถปฏิบตั ติ ามหลักศาสนาของตนได้ ทัง้ นี้ ตามหลักการพืน้ ฐานการปฏิบตั ติ อ่ ผูต้ อ้ งขัง โดยไม่มกี ารบังคับ ขูเ่ ข็ญ ท�ำร้าย ร่างกาย หรือกระท�ำด้วยวิธอี นื่ ใดทีก่ ระทบต่อเสรีภาพการนับถือศาสนา ผลการด�ำเนินการของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง กรมราชทัณฑ์ มีหนังสือ ที่ ยธ ๐๗๐๕.๑/๓๒๕๖๓ ลงวันที่ ๒๖ ตุลาคม ๒๕๕๘ แจ้งว่า ปัจจุบันกรมราชทัณฑ์ได้ ปฏิบัติต่อผู้ต้องขังตามหลักศาสนาและความเชื่อของผู้ต้องขัง โดยเฉพาะผู้ต้องขังที่นับถือศาสนาอิสลาม รวมทั้งได้จัดท�ำคู่มือ การปฏิบตั ติ อ่ ผูต้ อ้ งขังมุสลิมให้เรือนจ�ำ/ทัณฑสถานทุกแห่งถือปฏิบตั ใิ นการควบคุมผูต้ อ้ งขังทีน่ บั ถือศาสนาอิสลาม ซึง่ ทางเรือน จ�ำกลางสงขลาได้ถือปฏิบัติตามคู่มือดังกล่าวอย่างเคร่งครัด นอกจากนี้ กรมราชทัณฑ์ได้ก�ำหนดเรื่องการปฏิบัติต่อผู้ต้องขัง มุสลิมไว้ในแผนการตรวจราชการประจ�ำปีของส�ำนักผู้ตรวจราชการกรมราชทัณฑ์ด้วย ๒.๒) การติดตามการด�ำเนินการตามข้อเสนอแนะนโยบายปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๕๙ กสม. ได้ตดิ ตามผลการด�ำเนินการตามข้อเสนอแนะนโยบายปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๕๙ รวมจ�ำนวน ๖๙ รายงาน จ�ำแนกตามประเภทสิทธิ พบว่า เป็นสิทธิพลเมือง จ�ำนวน ๔๒ รายงาน คิดเป็นร้อยละ ๖๐.๘๗ สิทธิชุมชน จ�ำนวน ๖ รายงาน คิดเป็นร้อยละ ๘.๗๐ สิทธิในกระบวนการยุตธิ รรม จ�ำนวน ๕ รายงาน คิดเป็นร้อยละ ๗.๒๕ สิทธิในทรัพย์สนิ ส��ทธิและเสรีภาพ ในชีวติ และร่างกาย และเสรีภาพในการศึกษา ประเภทสิทธิละ ๔ รายงาน คิดเป็นร้อยละ ๕.๘๐ สิทธิแรงงาน การเลือกปฏิบตั ิ ที่ไม่เป็นธรรม สิทธิสตรี และสิทธิเด็ก ประเภทสิทธิละ ๑ รายงาน คิดเป็นร้อยละ ๑.๔๕ รายละเอียดตามแผนภาพที่ ๑๑ แผนภาพที่ ๑๑ การติดตามการด�ำเนินการตามข้อเสนอแนะนโยบายในปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๕๙ จ�ำแนกตามประเภทสิทธิ สิทธิพลเมือง สิทธิชุมชน สิทธิในกระบวนการยุติธรรม สิทธิในทรัพยสิน สิทธิและเสรีภาพในชีวิตและรางกาย สิทธิและเสรีภาพในการศึกษา สิทธิแรงงาน การเลือกปฏิบัติไมเปนธรรม สิทธิสตรี สิทธิเด็ก ๔๒ รายงาน ๖ รายงาน ๕ รายงาน ๔ รายงาน ๔ รายงาน ๔ รายงาน ๑ รายงาน ๑ รายงาน ๑ รายงาน ๑ รายงาน รวม ๖๙ รายงาน ๐ ๑๐ ๒๐ ๓๐ ๔๐ ๕๐ จากผลการติดตามการด�ำเนินการตามข้อเสนอแนะนโยบายประจ�ำปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๕๙ จ�ำนวน ๖๙ รายงาน ข้างต้น พบว่า มีการด�ำเนินการตามข้อเสนอแนะนโยบายหรือตอบกลับจากหน่วยงานทีเ่ กีย่ วข้อง และสามารถยุตกิ ารติดตาม ทั้งหมด จ�ำนวน ๗ รายงาน คิดเป็นร้อยละ ๑๐.๑๔ ด�ำเนินการแล้วบางส่วน จ�ำนวน ๕๖ รายงาน คิดเป็นร้อยละ ๘๑.๑๖ ไม่ แจ้งผลด�ำเนินการ และอยู่ระหว่างการติดตามผลการด�ำเนินการ กรณีละ ๓ รายงาน คิดเป็นร้อยละ ๔.๓๕ รายละเอียดตาม แผนภาพที่ ๑๒ รายงานผลการปฏิบัติงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ 28 ประจำ�ปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๕๙