2.2.3 หน้าที่และบทบาทในการเฝ้าระวังสถานการณ์สิทธิมนุษยชน (Monitoring Function)
สถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติมีหน้าที่ส�ำคัญที่ต้องเฝ้าระวังสถานการณ์ที่เกี่ยวข้องกับสิทธิมนุษยชน โดยควรมีการจัดท�ำ
รายงานประจ�ำปี รายงานพิเศษ รวมถึงรายงานเฉพาะของสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ เป็นประจ�ำทุกปี เพื่อแสดง
ประเด็นปัญหาส�ำคัญด้านสิทธิมนุษยชนในระดับประเทศ ให้ค�ำแนะน�ำแก่หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และติดตามการเคารพในสิทธิ
มนุษยชนจากเจ้าหน้าที่ของรัฐ
ทั้งนี้ ควรมีการแถลงความคิดเห็น ข้อเสนอแนะ และข้อเสนอต่าง ๆ เพื่อกล่าวถึงประเด็นสิทธิมนุษยชนใด ๆ ที่เป็นปัญหาอยู่
โดยรายงานเหล่านี้อาจจะเกี่ยวข้องกับเรื่องต่าง ๆ ดังนี้
ข้อเสนอแนะในการร่างหรือแก้ไข
กฎหมายใดๆ ก็ตาม หรือ
ข้อก�ำหนดด้านการบริหารงาน
ของรัฐ รวมถึงร่างกฎหมายและ
ข้อเสนอต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง
ประเด็นสิทธิมนุษยชนโดยทั่วไป
และเรื่องที่เฉพาะเจาะจงมากขึ้น
สถานการณ์ใด ๆ ก็ตามที่เกี่ยวข้องกับการ
ละเมิดสิทธิมนุษยชน
ข้อเสนอเพือ่ ยุตกิ ารละเมิดสิทธิมนุษยชน
และความคิดเห็นต่อข้อเสนอและปฏิกิริยา
ของรัฐบาลในสถานการณ์เหล่านี้
สถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติต้องสนับสนุนเจ้าหน้าที่รัฐให้ปฏิบัติตามข้อเสนอแนะจากสถาบันสิทธิมนุษยชน
แห่งชาติภายในระยะเวลาที่ก�ำหนดไว้อย่างเหมาะสม รวมถึงให้รายละเอียดข้อมูลเกี่ยวกับการติดตามค�ำแนะน�ำของ
สถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติอย่างเป็นระบบตามความเหมาะสม
สถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติควรมีการติดตามการปฏิบัติตามข้อแนะน�ำที่ได้ระบุไว้ในรายงานฉบับต่าง ๆ และควรมี
การเขียนรายงานเผยแพร่ขอ้ มูลทีเ่ กีย่ วกับมาตรการทีไ่ ด้หรือไม่ได้นำ� มาใช้โดยเจ้าหน้าทีข่ องรัฐ นอกจากนัน้ เป็นเรือ่ งส�ำคัญ
ที่สถาบันฯ ต้องมีการเผยแพร่และกระจายรายงานประจ�ำปีในเรื่องสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศโดยทั่วไป และใน
ประเด็นเฉพาะด้านอื่น ๆ เพื่อสร้างความตระหนักในข้อเท็จจริงและข้อเสนอแนะทั้งหมดของสถาบันฯ อย่างเปิดเผยและ
โปร่งใส รวมถึงเป็นการให้ความรู้ประชาชนเกี่ยวกับสถานการณ์การละเมิดสิทธิมนุษยชนในประเทศ ซึ่งเป็นบทบาทส�ำคัญ
อย่างยิ่ง ทั้งนี้ การด�ำเนินการอย่างจริงจังและมีการติดตามกิจกรรมต่าง ๆ อย่างเป็นระบบ จะส่งเสริมและสนับสนุน
ให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องน�ำค�ำแนะน�ำหรือข้อวินิจฉัยไปใช้จนเกิดผลส�ำเร็จ อันจะสร้างให้เกิดการคุ้มครองสิทธิของผู้ที่ถูก
ละเมิดอีกด้วย
46
มาตรฐานและแนวทางการด�ำเนินงานของสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ