รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย ปี ๒๕๕๘ ๑.๑ สิทธิในกระบวนการยุติธรรม รัฐได้พยายามตราและปรับแก้กฎหมายหลายฉบับเพื่อให้ประชาชนเข้าถึงกระบวนการยุติธรรม และได้รับความช่วยเหลือ จากรัฐ เช่น พระราชบัญญัติกองทุนยุติธรรม พ.ศ. ๒๕๕๘ พระราชบัญญัติค่าตอบแทนผู้เสียหาย และค่าทดแทนและค่าใช้จ่าย แก่จำ เลยในคดีอาญา พ.ศ. ๒๕๔๔ ร่างพระราชบัญญัตริ าชทัณฑ์ พ.ศ. .... ประมวลกฎหมายวิธพี จิ ารณาความอาญา และประมวล กฎหมายอาญา เป็นต้น ในขณะที่ยังมีผู้ร้องเรียนกล่าวอ้างว่า ถูกละเมิดสิทธิมนุษยชนในกระบวนการยุติธรรมโดยเจ้าหน้าที่ ของรัฐ อาทิ สิทธิของผู้ต้องหา สิทธิของผู้เสียหาย สิทธิในการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรม และสิทธิของผู้ต้องขัง นอกจากนี้ ยังมีความกังวลเกี่ยวกับการละเมิดสิทธิมนุษยชนจากการใช้อำนาจของเจ้าหน้าที่ทหารในการควบคุมตัวจากเหตุการณ์ต่าง ๆ เช่น เหตุการณ์การเดินทางไปอุทยานราชภักดิ์ของนายสิรวิชญ์ เสรีธิวัฒน์ หรือ จ่านิว สมาชิกขบวนการประชาธิปไตยใหม่ และเหตุการณ์การทำกิจกรรมเพื่อรำลึกครบรอบ ๑ ปี ของการเข้าควบคุมอำนาจของคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) บริเวณหน้าหอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร เป็นต้น ๑.๒ การซ้อมทรมาน และการสูญหายโดยถูกบังคับ การซ้อมทรมานบางกรณีมกี ารกล่าวอ้างว่า เป็นการกระทำโดยเจ้าหน้าทีร่ ฐั ทัง้ การปิดล้อม การตรวจค้น การจับกุม การเชิญตัว การควบคุมตัวและการสอบสวนซักถาม รวมถึงการปฏิบัติต่อผู้ต้องขัง ในส่วนของการสูญหายโดยถูกบังคับ แม้ว่าจะมีมติ คณะรัฐมนตรีเมือ่ วันที่ ๒๔ พฤษภาคม ๒๕๕๙ เห็นชอบให้ดำ เนินการให้สตั ยาบันอนุสญ ั ญาระหว่างประเทศว่าด้วยการคุม้ ครอง บุคคลทุกคนจากการหายสาบสูญโดยถูกบังคับ (CED) รวมทั้งร่างพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการทรมานและ การบังคับบุคคลให้สูญหาย พ.ศ. .... แต่พบว่ายังไม่มีความคืบหน้าอย่างชัดเจนในการติดตามบุคคลที่ถูกบังคับให้สูญหาย ดังนั้น รัฐบาลควรเร่งพิจารณาร่างกฎหมายฉบับดังกล่าวพร้อมทัง้ ปรับหรือแก้ไขกฎหมายต่าง ๆ ทีม่ อี ยู่ ตลอดจนการบังคับใช้กฎหมาย ให้สอดคล้องกับอนุสญ ั ญาดังกล่าว รวมทัง้ ควรให้ความรูใ้ นเรือ่ งกฎหมายดังกล่าวแก่เจ้าหน้าทีผ่ ปู้ ฏิบตั งิ านอย่างถูกต้องและต่อเนือ่ ง ๑.๓ กรณีโทษประหารชีวิต สังคมไทยยังมีความคิดเห็นที่แตกต่างกันในเรื่องโทษประหารชีวิต โดยมี ๒ แนวทางว่าควรยกเลิกโทษประหารชีวิต หรือยังคง โทษประหารชีวิตต่อไป ซึ่งขณะนี้ยังไม่มีคำตอบ ในปี ๒๕๕๘ ประเทศไทยมีนักโทษที่ได้รับโทษเด็ดขาดประหาร จำนวน ๘๖ คน แต่ในทางปฏิบัติ ตั้งแต่ปี ๒๕๕๓ เป็นต้นมา ประเทศไทยยังไม่มีการประหารชีวติ นักโทษแต่อย่างใด กสม. จึงมีขอ้ เสนอแนะ เชิงนโยบายและข้อเสนอในการปรับปรุงกฎหมายเรือ่ งโทษประหารชีวติ และหลักสิทธิมนุษยชนต่อรัฐบาล โดยเน้นยำ้ การสร้างความ เข้าใจ การปรับทัศนคติ และการพัฒนามาตรการทดแทน หรือมาตรการทางเลือก เพือ่ หลีกเลีย่ งและยุตกิ ารลงโทษโดยการประหารชีวติ ๑.๔ เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น การแสดงความเห็นและการแสดงออกทางด้านการเมืองผ่านสื่อต่าง ๆ รวมถึงการชุมนุมทางการเมืองหลายครั้งที่นำไปสู่ ความรุนแรงในสังคมและกระทบต่อสิทธิของประชาชนในด้านอืน่ ๆ จนเป็นเหตุให้มกี ารบังคับใช้กฎหมายทีจ่ ำ กัดสิทธิและเสรีภาพ ในการแสดงความคิดเห็น ซึ่งในหลายกรณีเป็นการใช้กฎหมายเพื่อป้องปรามก่อนการกระทำผิดและระงับเหตุ ส่งผลกระทบ ต่อการแสดงออกของบุคคลและชุมชนที่ออกมาชุมนุมเนื่องจากได้รับความเดือดร้อนจากนโยบาย มาตรการ และโครงการ ต่าง ๆ ทั้งของรัฐและเอกชน กสม. ได้มีข้อเสนอแนะเกี่ยวกับร่างพระราชบัญญัติการชุมนุมสาธารณะ พ.ศ. .... โดยเน้นย้ำ ความสำคัญของเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น ซึ่งทำให้การพัฒนากลไกการติดตาม ตรวจสอบ และการสร้างความโปร่งใส ซึง่ เป็นการประกันว่าสิทธิตา่ ง ๆ เกิดขึน้ ได้จริง และมีความเห็นว่ารัฐไม่ควรนำกฎหมายพิเศษด้านความมัน่ คงมาใช้ควบคูก่ บั กฎหมาย ชุมนุมสาธารณะ หรือกฎหมายควบคุมหรือจำกัดสิทธิ แต่ควรเป็นการอำนวยความสะดวก และกำกับขั้นตอนการแสดงออก ของความคิดเห็นให้มีความเหมาะสม ทั้งนี้ หากมีความจำเป็นต้องดำเนินการใด ๆ ที่เป็นการรอนสิทธิด้วยเหตุแห่งความมั่นคง XV

Select target paragraph3

Connect to a paragraph
Connect to an entity
Disable highlights
Add to table of contents