‫ނުކުޅެދުންތެރިކަންހުރި‬ ‫ވޯޓުލުމަށް‬ ‫ޖިސްމާނީ‬ ‫ގޮތުން‬ ‫ފުރުޞަތު‬ ‫ދިނުމުގެ‬ ‫އިޚްތިޔާރު‬ ‫ކުރިއާލާ‬ ‫ފަރާތްތަކަށް‬ ‫ނުވަތަ‬ ‫ރެކޯޑްކޮށް‬ ‫އެހެންފަރާތެއްގެ‬ ‫އެހީތެރިކަމާއެކު‬ ‫އަދި‬ ‫ރަޖިސްޓްރީކުރުމަކާނުލައި‬ ‫ވޯޓުލުމުގެ‬ ‫ފަރާތުގެހުރި‬ ‫އެ‬ ‫ބނާކޮށް އެ ފުރުޞަތު ދިނުމުގެ‬ ‫ބން އެކަން ވަގުތުން ވަޒަންކޮށް ކުރެވޭ ޓެސްޓަކަށް ި‬ ‫ބ ު‬ ‫ނުކުޅެދުންތެރިކަމެއްގެ ސަ ަ‬ ‫އިޚްތިޔާރު‬ ‫ވޯޓުފޮށީގެ‬ ‫ޙައްޤުތައް‬ ‫އެންމެ‬ ‫ވެރިޔާއަށް‬ ‫ބދީފައި‬ ‫ލި ި‬ ‫ކަރާމަތްތެރިގޮތެއްގައި‬ ‫އޮތްއޮތުމަކީ‪،‬‬ ‫ޖިސްމާނީ‬ ‫ރައްކާތެރިކޮށްދެވޭ‬ ‫ނުކުޅެދުންތެރިކަން‬ ‫ހުންނަ‬ ‫އިންތިޒާމްތަކެއްނޫންކަމުގައި‬ ‫ފަރާތްތަކުގެ‬ ‫ފާހަގަކުރަމެވެ‪.‬‬ ‫އަދި‬ ‫ބފައިވާ ފަރާތްތަކުގެ ރަޖިސްޓަރީގައި ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ ފަރާތްތަކުގެ މަޢުލޫމާތު‬ ‫ވޯޓު ދިނުމުގެ ޙައްޤު ލި ި‬ ‫ރަސްމީ‬ ‫ގޮތެއްގައި‬ ‫އެކަށައެޅިފައިވާ‬ ‫ބލެހެއްޓުމަށް‬ ‫ެ‬ ‫ވެރިފައިކޮށް‬ ‫އިންތިޒާމްތައް‬ ‫ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ‪.‬‬ ‫ނަހަމަ‬ ‫ނުކުޅެދުންތެރިކަން‬ ‫ޤާނޫނުގައި‬ ‫ގޮތެއްގައި‬ ‫ހުންނަ‬ ‫ލާޒިމްކޮށްފައި‬ ‫ބނުންކުރުމުގެ‬ ‫ޭ‬ ‫މީހުންގެ‬ ‫ނެތުމަކީ‬ ‫ފުރުޞަތު‬ ‫އާއި‬ ‫ރަޖިސްޓްރީ‬ ‫މިހާރު‬ ‫ޤާނޫނުގައި‬ ‫ބދެވޭ‬ ‫ލި ި‬ ‫ކަމެއްކަން‬ ‫ވޯޓާރސް‬ ‫ގުޅުވާދޭ‬ ‫ރެޖިސްޓްރީ‬ ‫ބއިކަން ދުރާލާ ދެނެގަތުމަކީ މުހިންމުކަމެކެވެ‪.‬‬ ‫ނިޒާމެއް ޤާއިމްކޮށް ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންނަކީ ކޮ ަ‬ ‫ޢާންމު‬ ‫ބހޭ‬ ‫ބތަކާ ެ‬ ‫އިންތިޚާ ު‬ ‫ނުކުޅެދުންތެރިކަމެއްގެ‬ ‫ހަމައެކަނި‬ ‫ކަމުގައި‬ ‫ބން‬ ‫ބ ު‬ ‫ސަ ަ‬ ‫ޖިސްމާނީ‬ ‫ވާނަމަ‬ ‫އިޚްތިޔާރުކުރާ‬ ‫ޤާނޫނަށް‬ ‫ވަނަ‬ ‫‪1‬‬ ‫އެހެން‬ ‫ނުކުޅެދުންތެރިކަމެއްގެ‬ ‫އެކަންޏެވެ‪.‬‬ ‫ފަރާތަކަށް‬ ‫އިޞްލާޙު‬ ‫މީހެއްގެ‬ ‫ގެނައުމުގެ‬ ‫އެހީތެރިކަމާއެކު‬ ‫ބން‬ ‫ބ ު‬ ‫ސަ ަ‬ ‫ވޯޓު‬ ‫ކަރުދާހުގައި‬ ‫ނަފްސާނީ‬ ‫ނުކުޅެދުންތެރިކަމެއްގެ‬ ‫އެ‬ ‫ބދީފައި‬ ‫ލި ި‬ ‫ނެތުމަކީ‬ ‫ޤާނޫނުން‬ ‫ޤާނޫނުގެ‬ ‫ވޯޓުލުމުގެ‬ ‫ބން‬ ‫ބ ު‬ ‫ސަ ަ‬ ‫ފުރުޞަތު‬ ‫‪45‬‬ ‫ފާހަގަ‬ ‫ޖެހުމަށް‬ ‫މީހެއްގެ‬ ‫އެ‬ ‫ވަނަ‬ ‫ފުރުޞަތު‬ ‫މާއްދާގައި‬ ‫ބދީފައިވަނީ‬ ‫ލި ި‬ ‫ނުކުޅެދޭ‬ ‫އެހީތެރިކަމާއެކު‬ ‫ފަރާތްތަކުގެ‬ ‫ފަރާތެއް‬ ‫ވޯޓުލުމަށް‬ ‫ވޯޓުލުމުގެ‬ ‫ޙައްޤު‬ ‫ކަށަވަރު ނުވުމުގެ ފުރުޞަތު އޮތް ކަމެކެވެ‪.‬‬ ‫ޞުލްޙަވެރިކަމާއެކު އެއްވެއުޅުމުގެ މިނިވަންކަމުގެ ޤާނޫނަށް ގެނެވުނު ‪ 1‬ވަނަ އިޞްލާޙުގެ ދަށުން އެއްވެއުޅުމުގެ‬ ‫ވެރިރަށް މާލޭގައި ދައުލަތުގެ ހުއްދައެއް ކުރީން ހޯދުމަކާނުލައި އެއްވުން‬ ‫ޙައްޤު ހަނިކުރެވިފައިވެއެވެ‪ .‬އެގޮތުން‪،‬‬ ‫ބއްވޭނީ ހަމައެކަނި ހެންވޭރު ކާނިވާ ސަރަޙައްދުގައި ކަމުގައި ޤާނޫނަށް ގެނެވުނު ‪ 1‬ވަނަ އިޞްލާޙާ ގުޅިގެން‬ ‫ޭ‬ ‫ކަނޑައެޅިފައިވެއެވެ‪.‬‬ ‫ދިމިޤްރާޠީ‬ ‫މިއީ‪،‬‬ ‫ޤާނޫނުއަސާސީގެ‬ ‫މުޖްތަމަޢެއްގައި‬ ‫މިފަދަ‬ ‫‪16‬‬ ‫ޙައްޤެއް‬ ‫މިންވަރަށްކަމަށް‬ ‫ބޔާންކޮށްފައިވާ‬ ‫ަ‬ ‫ހަމަތަކާއި‬ ‫ބއިނަލްއަޤްވާމީ‬ ‫ަ‬ ‫މުއާހަދާތަކާއި‬ ‫ބއިނަލްއަޤްވާމީ‬ ‫ަ‬ ‫ކަށަވަރުކޮށްދީފައިވާ‬ ‫އެއްވެއުޅުމުގެ‬ ‫ވަނަ‬ ‫ޙައްޤާ‬ ‫ނުވަތަ‬ ‫އުޞޫލުތަކާއި‬ ‫މާއްދާގެ‬ ‫މިނިވަންކަމެއް‬ ‫އަދި‬ ‫ގައި‬ ‫ހިފެހެއްޓިދާނެކަމަށް‬ ‫ދިވެހިރާއްޖެއިން‬ ‫މިންގަނޑުތަކާއި‬ ‫ތަޢާރަޟްވާ‬ ‫(ހ)‬ ‫އިޞްލާޙެއްކަން‬ ‫ބޔާންކޮށްފައިވާ‬ ‫ަ‬ ‫ސޮއިކޮށް‬ ‫ޤާނޫނުއަސާސީގެ‬ ‫‪32‬‬ ‫ކޮމިޝަނުން‬ ‫ދެކެމެވެ‪.‬‬ ‫މިނިވަން‬ ‫ބލުކުރެވޭ‬ ‫ޤަ ޫ‬ ‫ތަސްދީޤުކޮށްފައިވާ‬ ‫ވަނަ‬ ‫މާއްދާގައި‬ ‫ސުލްޙަވެރިކަމާއެކު‬ ‫އެއްވެ އުޅުމުގެ މިނިވަންކަމުގެ ޤާނޫނަށް ގެނެވުނު ފުރަތަމަ އިޞްލާޙު އުވާލުމަށް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ‪08‬‬ ‫ބލު މަޖިލީހުން ފާސްކޮށްފައިނުވާތީވެ‪،‬‬ ‫ބލެއް ހުށަހެޅިފައިވީނަމަވެސް މިއަދާ ހަމައަށް މި ި‬ ‫އޯގަސްޓް ‪ 2019‬ގައި ި‬ ‫މި‬ ‫ބލު‬ ‫ި‬ ‫އަވަސް‬ ‫ފުރުޞަތެއްގައި‬ ‫ފާސްކޮށްދެއްވުމަށް‬ ‫އެދި‬ ‫‪14‬‬ ‫އޮގަސްޓް‬ ‫‪2023‬‬ ‫ގައި‬ ‫ރިވިއު‬ ‫ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހާ ހިއްސާކޮށްފައިވާނެއެވެ‪.‬‬ ‫‪16‬‬ ‫‪raw‬‬ ‫ކަރުދާހެއް‬