รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย และรายงานผลการปฏิบัติงานประจำ�ปี ๒๕๕๖ บุ รี รั ม ย์ ทั บ ที่ ดิ น ทำ � กิ น กรณี ที่ ส าธารณประโยชน์ ทั บ ที่ ดิ น ทำ � กิ น ตำ � บลทั พ เสด็ จ อำ � เภอตาพระยา จังหวัดสระแก้ว และกรณีที่ดินสาธารณประโยชน์ทุ่งท่าช้าง ตำ�บลบางกระทุ่ม อำ�เภอบางกระทุ่ม จังหวัด พิษณุโลก ทับที่ดินทำ�กิน นอกจากนี้ ยั ง มี ส ถานการณ์ ก ารเรี ย กร้ อ งให้ ต รวจสอบการบุ ก รุ ก ที่ ดิ น สาธารณประโยชน์ ซึ่งสาเหตุเกิดจากผู้ที่มีหน้าที่ดูแล รักษาที่ดินสาธารณประโยชน์ ละเลยการตรวจสอบ การควบคุม ทำ�ให้เกิดการบุกรุก หรือทราบว่ามีการบุกรุกแต่ไม่ดำ � เนินการแก้ไข หรือมีการขัดขวาง การเข้าทำ�ประโยชน์ของของประชาชนในที่สาธารณประโยชน์ มีการใช้อิทธิพล ข่มขู่ คุกคาม หรือการ ออกเอกสารสิทธิหรืออ้างหลักฐานการครอบครองที่ดินทับที่สาธารณประโยชน์ เช่น กรณีเอกชนบุกรุก ที่ดินสาธารณประโยชน์บ้านทุ่งฟ้าฮ่าม อำ�เภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย (๓) สถานการณ์ด้านการจัดการที่ดินเอกชน สถานการณ์การเรียกร้องให้มีการจัดการและแก้ไขปัญหากรณีชุมชนชาวเลอูรักลาโว้ย บนเกาะหลีเป๊ะ จังหวัดสตูล กว่า ๒๐๐ ครอบครัว ถูกกลุ่มนายทุนขับไล่ออกจากที่ดิน โดยอ้างว่า มีเอกสารสิทธิในที่ดินบริเวณดังกล่าว ทำ�ให้องค์กรพัฒนาเอกชนและเครือข่ายชาติพันธุ์ชาวเล ๕ จังหวัด ภาคใต้ รวมทั้งกลุ่มชาวเลอูรักลาโว้ยบนเกาะหลีเป๊ะ ได้ร้องเรียนขอให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องแก้ไขปัญหา การออกเอกสารสิทธิทับที่ดินทำ�กินและพื้นที่ทางจิตวิญญาณของชุมชนและปัญหาการก่อสร้างกำ�แพง ปิดกั้นทางลงชายหาดของชุมชน ซึ่งจากการตรวจสอบข้อเท็จจริงในพื้นที่พบว่า ปัญหาดังกล่าวเกิดขึ้น มาเป็นระยะเวลานาน แต่ในอดีตไม่มีบุคคลใดกล้าร้องเรียน เนื่องจากเกรงกลัวอิทธิพลของกลุ่มนายทุน และยังพบปัญหาความขัดแย้งและการใช้ความรุนแรงที่มีอย่างต่อเนื่องของกลุ่มผู้มีอิทธิพลโดยวิธีการต่างๆ เช่น การข่มขู่ คุกคาม และทำ�ลายทรัพย์สินของชาวเล เพื่อกดดันให้รื้อถอนบ้านเรือนและย้ายออกนอก พื้นที่ และยังส่งผลให้เจ้าหน้าที่องค์กรพัฒนาเอกชนและหน่วยงานอื่นๆ ลงพื้นที่ช่วยเหลือประสบความ ยากลำ�บาก ชาวเลหลายรายไม่กล้าเปิดเผยข้อมูลและออกจากพื้นที่ แต่อย่างไรก็ตาม การแก้ไขปัญหา ในเรื่องนี้รัฐบาล (นางสาวยิ่งลักษณ์ ชินวัตร) ได้มีการแต่งตั้งคณะอนุกรรมการแก้ไขปัญหาความมั่นคง ในที่อยู่อาศัย พื้นที่ทำ�กิน และพื้นที่ทางจิตวิญญาณของชุมชนชาวเล เพื่อรวบรวมข้อเท็จจริง สรุปปัญหา ความมั่นคงในที่อยู่อาศัย พื้นที่ทำ�กิน และพื้นที่ทางจิตวิญญาณ และตรวจสอบสิทธิในที่ดินเพื่อนำ�เสนอ แนวทางการแก้ไขปัญหาต่อไป ซึ่งเมื่อมีการดำ�เนินงานของคณะอนุกรรมการชุดดังกล่าว ทำ�ให้ปัญหา การข่มขู่ คุกคาม และการทำ�ลายทรัพย์สินของประชาชนมีแนวโน้มว่าจะลดลง อย่างไรก็ตาม ในการ แก้ไขปัญหาในเรื่องนี้ จะต้องให้ชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหาและคุ้มครองความปลอดภัย ให้ประชาชนในพื้นที่และหยุดยั้งการใช้ความรุนแรงของผู้มีอิทธิพลในพื้นที่อย่างเร่งด่วน 67