64 รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย และรายงานผลการปฏิบัติงานประจำ�ปี ๒๕๕๖ ๒.๓.๒ สถานการณ์ด้านที่ดินและป่า ๑) เกณฑ์การประเมิน รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐ มาตรา ๔๑ วางหลักไว้ว่า สิทธิของบุคคลในทรัพย์สินย่อมได้รับความคุ้มครอง ขอบเขต แห่งสิทธิ และการจำ�กัดสิทธิเช่นว่านี้ย่อมเป็นไปตามที่กฎหมายบัญญัติ การสืบมรดกย่อมได้รับความ คุ้มครองสิทธิของบุคคลในการสืบมรดกย่อมเป็นไปตามที่กฎหมายบัญญัติ มาตรา ๖๗ วางหลักไว้ว่า บุคคลซึ่งรวมกันเป็นชุมชน ชุมชนท้องถิ่น หรือชุมชนท้องถิ่น ดั้งเดิมย่อมมีสิทธิอนุรักษ์หรือฟื้นฟูจารีตประเพณี ภูมิปัญญาท้องถิ่น ศิลปวัฒนธรรมอันดีของท้องถิ่น และของชาติ และมีส่วนร่วมในการจัดการ การบำ�รุงรักษา และการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม รวมทั้งความหลากหลายทางชีวภาพอย่างสมดุลและยั่งยืน มาตรา ๗๕ วางหลักไว้ว่า บทบัญญัติให้หมวดนี้เป็นเจตจำ�นงให้รัฐดำ�เนินการตรา กฎหมายและกำ�หนดนโยบายในการบริหารราชการแผ่นดิน มาตรา ๘๕ วางหลักไว้ว่า รัฐต้องดำ�เนินการตามแนวนโยบายด้านที่ดิน ทรัพยากร ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ดังต่อไปนี้ (๑) กำ � หนดหลั ก เกณฑ์ ก ารใช้ ที่ ดิ น ให้ ค รอบคลุ ม ทั่ ว ประเทศ โดยให้ คำ � นึ ง ถึ ง ความ สอดคล้องกับสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติ ทั้ง ผืนดิน ผืนน้ำ�  วิถีชีวิตของชุมชนท้องถิ่นและการดูแลรักษา ทรั พ ยากรธรรมชาติ อ ย่ า งมี ป ระสิ ท ธิ ภ าพ และกำ � หนดมาตรฐานการใช้ ที่ ดิ น อย่ า งยั่ ง ยื น โดยต้ อ งให้ ประชาชนในพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากหลักเกณฑ์การใช้ที่ดินนั้นมีส่วนร่วมในการตัดสินใจด้วย (๒) กระจายการถือครองที่ดินอย่างเป็นธรรมและดำ�เนินการให้เกษตรกรมีกรรมสิทธิ์ หรือสิทธิในที่ดินเพื่อประกอบเกษตรกรรมอย่างทั่วถึง โดยการปฏิรูปที่ดินหรือวิธีอื่น รวมทั้งจัดหาแหล่งน้ำ� เพื่อให้เกษตรกรมีน้ำ�ใช้อย่างพอเพียงและเหมาะสมแก่การเกษตร (๓) จัดให้มีการวางผังเมือง พัฒนา และดำ�เนินการตามผังเมืองอย่างมีประสิทธิภาพและ ประสิทธิผล เพื่อประโยชน์ในการดูแลรักษาทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน (๔) จั ด ให้ มี แ ผนการบริ ห ารจั ด การทรั พ ยากรน้ำ � และทรั พ ยากรธรรมชาติ อื่ น อย่ า ง เป็นระบบและเกิดประโยชน์ต่อส่วนรวม ทั้งต้องให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการสงวน บำ�รุงรักษา และใช้ ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติและความหลากหลายทางชีวภาพอย่างสมดุล (๕) ส่ ง เสริ ม บำ � รุ ง รั ก ษา และคุ้ ม ครองคุ ณ ภาพสิ่ ง แวดล้ อ มตามหลั ก การพั ฒ นาที่ ยั่งยืน ตลอดจนควบคุมและกำ�จัดภาวะมลพิษที่มีผลต่อสุขภาพอนามัยสวัสดิภาพ และคุณภาพชีวิตของ ประชาชน โดยประชาชน ชุมชนท้องถิ่น และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ต้องมีส่วนร่วมในการกำ�หนด แนวทางการดำ�เนินงาน