กฎหมายว่าด้วยความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ • นโยบายยุบ ควบรวมโรงเรียนขนาดเล็ก อาศัยตามระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ ว่าด้วยการจัดตั้ง รวม หรือ เลิกสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. ๒๕๕๐ และพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๒ ซึ่งการด�ำเนินการ ดังกล่าวส่งผลกระทบให้ความสุขของเด็กลดน้อยลง เด็กเล็กต้องย้ายโรงเรียนและปรับพฤติกรรมการด�ำรงชีวติ ต้อง เดินทางไกลขึ้น ผู้ปกครองต้องมีค่าใช้จ่ายและภาระเพิ่มขึ้นจากการเดินทางส่งบุตรหลาน หรือจ้างรถยนต์ส่งบุตร หลานไปโรงเรียน ผลของการใช้ระเบียบดังกล่าวไม่ถูกต้องและไม่สอดคล้องกับรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐ มาตรา ๗๘ (๑) (๔) (๕) และ มาตรา ๘๐ (๑) (๓) และ (๔) และอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็กซึ่ง เป็นพันธกรณีระหว่างประเทศที่ประเทศไทยเป็นภาคี เป็นการกระทบสิทธิเด็กในทางการศึกษา อันเป็นการลิดรอน สิทธิเด็กเป็นการทั่วไป รวมทั้งบุคคลในครอบครัวเด็กด้วย คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติจึงเสนอมาตรการการแก้ไขปัญหาต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ดังนี้ ๑) คณะรัฐมนตรี โดยกระทรวงศึกษาธิการ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการจัดการศึกษา ต้องจัดการศึกษา ให้เป็นไปตามบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐ มาตรา ๔๙ “บุคคลย่อมมีสิทธิ เสมอกันในการรับการศึกษาไม่นอ้ ยกว่าสิบสองปีทรี่ ฐั จะต้องจัดให้อย่างทัว่ ถึงและมีคณ ุ ภาพ โดยไม่เก็บค่าใช้จา่ ย...” และให้สอดคล้องกับอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก ข้อ ๓ ข้อ ๒๘ ได้รับการรับรองโดยรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักร ไทย (ฉบับชั่วคราว) พุทธศักราช ๒๕๕๗ มาตรา ๔ โดยการกระท�ำของหน่วยงานรัฐจะต้องค�ำนึงถึงประโยชน์สูงสุด เป็นล�ำดับแรก เด็กต้องได้รับการศึกษาบนพื้นฐานของโอกาสที่เท่าเทียมกันและมีคุณภาพ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การศึกษาภาคบังคับที่ไม่เสียค่าใช้จ่าย ซึ่งต้องไม่มีเด็กที่เข้าไม่ถึงโอกาสการศึกษา ๒) กระทรวงศึกษาธิการควรปรับยุทธศาสตร์การบริหารงบประมาณในการบริหารการศึกษาส�ำหรับโรงเรียน ขนาดเล็ก โดยค�ำนึงถึงหลักการดังกล่าวในข้อ ๑) จึงควรปรับลดงบประมาณประจ�ำปีที่ไม่จ�ำเป็น และไม่คุ้มการ ลงทุน นอกจากนี้ ให้เน้นเป้าห��ายพัฒนาครู บุคลากรทางการศึกษา หลักสูตร วิธีการสอน รวมทั้งระดมบุคลากรที่ มีศักยภาพ เช่น ปราชญ์ชาวบ้าน เพื่อเข้ามาสนับสนุนการเรียนการสอนในโรงเรียน ๓) ควรพิจารณายกเลิกหรือปรับปรุงระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ ว่าด้วยการจัดตั้ง รวม หรือเลิกสถานศึกษา ขั้นพื้นฐาน พ.ศ. ๒๕๕๐ ในส่วนที่เกี่ยวกับการรวม หรือเลิกสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน ๔) คณะรัฐมนตรี โดยกระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงมหาดไทย องค์กรปกครองส่วนท้องถิน่ ควรให้ความส�ำคัญ กับนโยบายการกระจายอ�ำนาจการจัดการศึกษา ซึ่งก�ำหนดไว้ในพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๒ และพระราชบัญญัติก�ำหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอ�ำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๔๒ ๕) การจัดการศึกษาต้องมีนโยบายเกี่ยวกับการจัดการศึกษาที่ตระหนังถึงการมีส่วนร่วมของบิดามารดา ผู้ปกครอง ชุมชม และภาคประชาสังคม ภายใต้แนวคิดกระบวนการเรียนรู้ที่หลากหลาย ผ่านความสัมพันธ์ของ ครอบครัว ชุมชน สังคม วัฒนธรรมในท้องถิ่นและสิ่งแวดล้อม เพื่อเด็กได้พัฒนาในมิติที่รอบด้าน ทั้งนี้ ขอทราบผล การด�ำเนินการภายใน ๖๐ วันนับแต่ได้รับรายงานฉบับนี้ 55